SuriyeKültür · İnanç · Tarih

Zaman çizelgesi

Yüzyıllar boyunca Suriye

Ayrıntılı sayfalardan ve tarihli kayıtlardan tarihlendirilmiş olaylar. Yaklaşık tarihler işaretlenmiştir.

  1. MÖ 8./7. binyılUgarit – İlk Neolitik yerleşim (tarih kaynağa göre değişir).
  2. y. MÖ 6100–5400Tel Halaf – Alanda Halaf kültürünün parlak dönemi (Almanca Vikipedi: y. MÖ 6000–5300).
  3. y. MÖ 2900Mari Sümer Kent Devleti – Fırat kıyısında yeni bir dairesel kent olarak kurulur.
  4. MÖ 3. binyıl ortasıHalep Kalesi – Tepedeki fırtına tanrısı Hadad tapınağı MÖ 24. yüzyıldan itibaren kullanımdadır.
  5. y. MÖ 2300Mari Sümer Kent Devleti – Akadlı Sargon tarafından yıkılır (orta kronoloji).
  6. y. MÖ 2000Palmira – Bir “Tedmürlü” ilk kez Kültepe ticaret kolonisindeki bir sözleşmede anılır.
  7. y. MÖ 1830Mari Sümer Kent Devleti – Mari, Amurru Lim hanedanının merkezi olur.
  8. y. MÖ 1765Ugarit – Mari arşivi Ugarit'ten ve Zimri-Lim'in bir ziyaretinden söz eder.
  9. y. MÖ 1761–1759Mari Sümer Kent Devleti – Babil kralı Hammurabi tarafından fethedilir ve yıkılır.
  10. y. MÖ 1600Amrit – Almanca Vikipedi'ye göre kasaba Arvadlı Amurrular tarafından kurulur; yerleşim izleri MÖ 3. binyıla uzanır.
  11. y. MÖ 1400Ugarit – 30 işaretli alfabetik çivi yazısının geliştirilmesi.
  12. y. MÖ 1350–1315Ugarit – II. Nikmaddu döneminde Ugarit Hitit vasalı olur.
  13. MÖ 1194–1185Ugarit – Kentin yıkımı (radyokarbon ve astronomik veriler MÖ 1192–1190'a işaret eder).
  14. MÖ 10./9. yyTel Halaf – Guzana, Bit Bahiani'nin merkezi olur; Kral Kapara Batı Sarayı'nı inşa ettirir.
  15. MÖ 808Tel Halaf – Guzana bir Asur eyaleti olur.
  16. MÖ 677Kel Dağı – Bir Sur kralı Asur ile yapılan bir antlaşmaya Baal Zafon'u tanık olarak çağırır.
  17. MÖ 333Amrit – Büyük İskender Marathus'ta; Arvad ile birlikte boyun eğiş.
  18. y. MÖ 300Dura Europos Sinagogu – I. Seleukos Dura-Europos kentini kurar.
  19. y. MÖ 300Dura Europos – Bir Seleukos kalesi olarak kurulur.
  20. y. MÖ 300Epemiye – I. Seleukos Nikator tarafından kent olarak kurulur.
  21. MÖ 219Amrit – Marathus Arados'tan bağımsızdır.
  22. y. MÖ 148Amrit – Arados tarafından yağmalanır (İngilizce Vikipedi); Almanca Vikipedi yıkım tarihini bilinmiyor sayar.
  23. y. MÖ 113Dura Europos – Partlar tarafından alınır (Almanca Vikipedi: y. MÖ 114).
  24. MÖ 64/63Epemiye – Pompeius kaleyi yerle bir eder; Apameia Romalı olur.
  25. MÖ 64Jüpiter Tapınağı, Şam – Roma fethi; kült Jüpiter'e aktarılır.
  26. MÖ 27Leca – MÖ 27'ye gelindiğinde Roma Trakhonitis'i Büyük Herodes'e vermiştir.
  27. y. MS 14Jüpiter Tapınağı, Şam – Temenos Augustus döneminin sona ermesinden kısa süre sonra tamamlanır.
  28. 32Palmira – Bel Tapınağı'nın takdisi (İngilizce Vikipedi'de MS 32; Almanca Vikipedi MÖ 32'yi verir).
  29. 32Bel Tapınağı – Tapınağın takdisi (İngilizce ve Arapça Vikipedi'ye göre MS 32; Almanca Vikipedi'ye göre MÖ 32).
  30. y. 34Leca – Philippos'un ölümünden sonra bölge Suriye eyaletine katılır.
  31. y. 70Rusafe – Bir Roma ileri karakolu olarak olası kuruluş (Almanca Vikipedi); İngilizce Vikipedi MÖ 9. yüzyıla ait bir Asur kampından söz eder.
  32. y. 80–120Bel Tapınağı – Tapınak avlusunun revaklarının inşası.
  33. 2. yyBusra Roma Tiyatrosu – Tiyatronun inşası (İngilizce Vikipedi ve UNESCO'ya göre Traianus, Arapça Vikipedi'ye göre Hadrianus döneminde).
  34. 106Busra Roma Tiyatrosu – Busra Romalı olur ve Arabia eyaletinin başkenti olur.
  35. 114/115Kel Dağı – Traianus Antakya depreminden sağ kurtulur; hatıra sikkeleri Zeus Kasios tapınağını gösterir.
  36. 115Epemiye – Deprem kentin büyük kısmını yıkar; 2. yüzyıl boyunca yeniden inşa edilir.
  37. 129Palmira – Hadrianus ziyaret eder; Palmira özgür bir kent olur.
  38. 130Kel Dağı – Hadrianus dağa tırmanır.
  39. y. 165–200Dura Europos Sinagogu – Özel bir ev sinagoga dönüştürülür.
  40. 165Dura Europos – Lucius Verus döneminde kesin Roma fethi.
  41. 193–211Jüpiter Tapınağı, Şam – Septimius Severus döneminde yenileme.
  42. y. 200Şark Kapısı – Roma Güneş Kapısı inşa edilir (Arapça Vikipedi: Septimius Severus döneminde, Caracalla döneminde tamamlanır).
  43. 244/245Dura Europos Sinagogu – Aramice bir yazıt ve tavan çinileriyle tarihlendirilen son yapım evresi.
  44. y. 244–254Dura Europos Sinagogu – Duvar resimleri yapılır (Hopkins'e dayanan kronoloji).
  45. 244Dura Europos – Sinagogun yazıtla tarihlendirilen son evresi.
  46. 256–257Dura Europos Sinagogu – Sur duvarı güçlendirilirken gömülür; Sasaniler kenti ele geçirir.
  47. 256–257Dura Europos – I. Şapur tarafından kuşatma ve fetih; nüfus sürgün edilir.
  48. 273Palmira – Yeni bir ayaklanmanın ardından Aurelianus kenti yerle bir ettirir.
  49. 273Bel Tapınağı – Aurelianus'un birlikleri tarafından yağmalanır, ardından onarılır.
  50. y. 312Rusafe – Sergios'un kalenin dışında şehit edilmesi.
  51. 4. yy ortasıSercilla – Almanca Vikipedi'ye göre yerleşimin başlangıcı.
  52. 363Kel Dağı – İmparator Iulianus dağa tırmanır ve kutsal alanı ziyaret eder.
  53. 385–388Bel Tapınağı – Maternus Cynegius'un Doğu'daki tapınaklara karşı yürüttüğü kampanya sırasında kapatılır.
  54. 391Emevi Camii – I. Theodosius Jüpiter Tapınağı'nı bir katedrale dönüştürür.
  55. 459Simeon Sütunu Kilisesi – Simeon Stylites'in ölümü; kalıntıları Antakya'ya götürülür.
  56. 469Hama Su Dolapları – Apameia'dan bir dolabı tasvir eden mozaik (Almanca Vikipedi MÖ 469'u verir).
  57. 473Sercilla – Hamamdaki tarihli mozaik (Seleukos takvimine göre 784 yılı).
  58. 476–490Simeon Sütunu Kilisesi – Kilise kompleksinin inşası (başka bir anlatım başlangıç olarak 473'ü verir), 490'da tamamlanır.
  59. 481–1251Busra Roma Tiyatrosu – Tiyatronun kademeli tahkimi.
  60. 515Leca – Aziz Yorgi martiryumu Zorava (İzra) tapınağının yerini alır.
  61. 518Rusafe – Yapı yazıtına göre B Bazilikası'nın inşasına başlanır.
  62. 6. yy ortasıİbn Vardan Kasrı – Sasanilere karşı bir savunma hattının parçası olarak I. Justinianus döneminde inşa edilir.
  63. 540Epemiye – Sasani kralı I. Hüsrev'e teslim olur.
  64. 543Rusafe – Sasani kralı I. Hüsrev'in kuşatması.
  65. 547 (gelenek)Saydnaya Meryem Ana Manastırı – Geleneğe göre İmparator I. Justinianus tarafından kurulur.
  66. 562–564İbn Vardan Kasrı – Kilise ve sarayın üst pencerelerindeki tarihler.
  67. 586Habeşli Aziz Musa Manastırı – Bir manastırın ilk belgesel kaydı (kuruluşun 6. yüzyılda olduğu varsayılır).
  68. 592Kel Dağı – Kuzey yamaçtaki bir sütunun üzerinde kırk yıl geçiren Genç Simeon Stylites'in ölümü.
  69. 613Epemiye – Sasaniler tarafından alınır (Arapça Vikipedi: 612).
  70. 634 (veya 636)Emevi Camii – Şam'ın Müslümanlar tarafından fethi; katedralin güneydoğu kısmında Müslümanlar için bir namaz yeri düzenlenir.
  71. 18 Eylül 634Şark Kapısı – Halid bin Velid kapıdan Şam'a girer (Almanca Vikipedi'ye göre).
  72. 636Rusafe – Kent Bizanslıların elinden çıkar.
  73. 638Simeon Sütunu Kilisesi – Manastır Miafizitlere geçer.
  74. 640Arvad Kalesi – Araplar tarafından alınır (Arapça Vikipedi'ye göre).
  75. 680 (hicrî 61)Seyyide Rukiye Camii – Kerbela Savaşı; Şii geleneğine göre Rukiye ardından Şam'da esaret altında ölür.
  76. 706–711/715Emevi Camii – I. Velid döneminde cuma camiinin inşası; 711'de ya da 715'te tamamlanır.
  77. 706Jüpiter Tapınağı, Şam – I. Velid Emevi Camii'nin inşasını emreder.
  78. 715–717Halep Ulucamii – İlk cami I. Velid ve Süleyman döneminde inşa edilir (sonraki geleneğe göre).
  79. 724–743Rusafe – Halife Hişam bin Abdülmelik'in ikametgâhı; saraylar ve Ulu Cami inşa edilir.
  80. y. 728/729Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – Halife Hişam bin Abdülmelik döneminde inşa edilir.
  81. 762Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – Başkent Bağdat'a taşınır; alanın kademeli gerilemesi.
  82. 772–775Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Er-Rafika ve suru el-Mehdi döneminde inşa edilir (Almanca Vikipedi: 771–775; İngilizce Vikipedi'ye göre el-Mansur'un kararı 770–1).
  83. 796–808/809Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Rakka/er-Rafika Harun Reşid'in ikametgâhı; dış sur 796–806'da eklenir (Almanca Vikipedi).
  84. 834Halep Merkez Sinagogu – Sinagogda günümüze ulaşan en eski yazıt.
  85. 884–5Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Es-Serahsi surların bazı kısımlarını harabe olarak tanımlar.
  86. 962Halep Kalesi – Bizans yağmasından sonra Hamdaniler saraylarını kaleye taşır.
  87. 975Selahaddin Kalesi – İmparator I. İoannes Tzimiskes tarafından ele geçirilir.
  88. 985/986Simeon Sütunu Kilisesi – Hamdani komutanı Karguya tarafından yağmalanır; kaynaklar hem 985'i hem 986'yı verir.
  89. 1031Şövalyeler Kalesi – Mirdasi emiri bir Kürt garnizonu yerleştirir; Hısnü'l-Ekrad adı.
  90. 1058Habeşli Aziz Musa Manastırı – Yazıtlara göre kilise yeniden inşa edilir; ilk fresk katmanı başlar.
  91. 1062Merkab Kalesi – Alanın ilk tahkimi; kaynaklar farklı inşa edenler anar.
  92. 1069Emevi Camii – Fatımi garnizonuna karşı bir ayaklanma sırasında çıkan yangın, başta kuzey duvarı olmak üzere büyük bölümleri tahrip eder.
  93. 1086Caber Kalesi – I. Melikşah tarafından alınır ve Ukaylilere verilir.
  94. 1090–1094Halep Ulucamii – Minarenin inşası.
  95. 1099Tartus Meryem Ana Katedrali – Birinci Haçlı Seferi'nde Tortosa'nın Franklar tarafından ele geçirilmesi.
  96. 12. yyArvad Kalesi – Merkezî kale üslup açısından Eyyubi dönemine tarihlendirilir (UNESCO).
  97. 12. yyŞark Kapısı – Nureddin döneminde kısmen örülür; orta açıklık dirsekli bir girişe dönüştürülür, minare eklenir.
  98. 1104Merkab Kalesi – Bizans güçleri tarafından ele geçirilir.
  99. y. 1108Selahaddin Kalesi – Haçlı Antakya Prinkepsliği'ne geçer.
  100. 1123 / 12. yy'ın 2. çeyreğiTartus Meryem Ana Katedrali – Katedralin inşaatı başlar (UNESCO: 1123; Almanca Vikipedi: 12. yüzyılın ikinci çeyreği).
  101. hicrî 526Seyyide Rukiye Camii – Mezarın üzerindeki ilk yapı, bir Eyyubi sultanına atfedilir.
  102. 1132Bel Tapınağı – Tapınak alanı bir kaleye dönüştürülür.
  103. 12. yyHabeşli Aziz Musa Manastırı – Büyük kule muhtemelen 1138 ve 1157 depremlerinden sonra yeniden inşa edilir.
  104. 1141Masyaf Kalesi – Nizariler tarafından ele geçirilir.
  105. 1142Şövalyeler Kalesi – Trablus'tan II. Raymond kaleyi Hospitalier Şövalyeleri'ne devreder.
  106. 1146Caber Kalesi – Zengi kuşatma sırasında öldürülür.
  107. 1149Epemiye – Nureddin kaleyi Haçlılardan geri alır.
  108. 12. yy'ın 2. yarısı?Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Hillenbrand'a göre Bağdat Kapısı'nın olası tarihi (Warren: 10./11. yy; İngilizce Vikipedi: 11. yy sonları ya da 12. yy).
  109. 1152–1291Tartus Meryem Ana Katedrali – Kentte Tapınak Şövalyeleri egemenliği.
  110. 1157 sonrasıHama Su Dolapları – Nureddin bir depremden sonra su sistemini ve dolapları onartır.
  111. 1159/1169Halep Ulucamii – Büyük bir yangından sonra Nureddin tarafından restorasyon (tarih tartışmalı).
  112. 1166–1193Masyaf Kalesi – Raşideddin Sinan Masyaf'tan hüküm sürer.
  113. 1168Caber Kalesi – Nureddin tarafından devralınır ve yeniden inşa edilir.
  114. 1170Şövalyeler Kalesi – Bir deprem kaleye zarar verir ve ilk yapım evresini sona erdirir.
  115. Mayıs 1176Masyaf Kalesi – Selahaddin'in kuşatması, bir ateşkesle sona erer.
  116. 1186Merkab Kalesi – Bertrand Mazoir kaleyi Hospitalier Şövalyeleri'ne satar.
  117. Temmuz 1188Selahaddin Kalesi – Kısa bir kuşatmanın ardından Selahaddin tarafından alınır.
  118. 1188Merkab Kalesi – Selahaddin kaleye saldırmadan yakınından geçer.
  119. 1193–1215Halep Kalesi – Ez-Zahir Gazi döneminde yeniden inşa; giriş bloğu 1213'te yeniden yapılır.
  120. 1193Selahaddin Eyyubi Türbesi – Selahaddin Şam'da ölür ve önce Kale'ye gömülür.
  121. 1195/1196Selahaddin Eyyubi Türbesi – El-Efdal'ın yaptırdığı türbeye nakil (Almanca/Arapça kaynaklara göre hicrî 592 = 1195; İngilizce Vikipedi'ye göre 1196'da inşa edilmiştir).
  122. hicrî 593Selahaddin Eyyubi Türbesi – El-Aziz Osman el-Aziziye Medresesi'ni ekler (Arapça Vikipedi'ye göre).
  123. 13. yyKasiyun dağı – El-Herevi, Açlık Mağarası'nda kırk peygamberin açlıktan öldüğü rivayetini aktarır.
  124. 13. yy başıŞövalyeler Kalesi – Dış surla eş merkezli bir kaleye genişletilir.
  125. 13. yyBusra Roma Tiyatrosu – Dokuz kule ve bir hendekle bir Eyyubi kalesine genişletilmesi.
  126. 1202Tartus Meryem Ana Katedrali – Deprem hasarı, kısa sürede onarılır.
  127. 1208Habeşli Aziz Musa Manastırı – Tarihlendirilen en geç fresk katmanı.
  128. 1213Tartus Meryem Ana Katedrali – IV. Bohemond'un oğlu Raymond katedralde öldürülür.
  129. 1258Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Rakka ve Rafika Moğollar tarafından harap edilir (UNESCO; İngilizce Vikipedi: 1260'lardaki istilalar).
  130. 1260Halep Ulucamii – Moğollar tarafından yerle bir edilir.
  131. 1260'larTartus Meryem Ana Katedrali – Memlüklere karşı tahkim edilir.
  132. 1260Halep Merkez Sinagogu – Moğol istilası; İngilizce Vikipedi'ye göre belirlenmiş altı güvenli sığınaktan biri.
  133. 1260Masyaf Kalesi – Moğollara teslim edilir, aynı yıl geri alınır.
  134. 1269Rusafe – Sakinler Moğollardan Selemiye'ye kaçar.
  135. Şubat 1270Masyaf Kalesi – Sultan Baybars tarafından alınır.
  136. 1271Şövalyeler Kalesi – Sultan Baybars tarafından ele geçirilir; 8 Nisan'da teslim.
  137. 1272Selahaddin Kalesi – Memlük sultanı Baybars'a teslim edilir.
  138. 1285Halep Ulucamii – Sultan Kalavun döneminde yeni mihrap.
  139. 17 Nisan – 23 Mayıs 1285Merkab Kalesi – Kuşatma ve Sultan Kalavun'a teslim.
  140. 1287Selahaddin Kalesi – Sungur el-Eşkar kaleyi Sultan Kalavun'a teslim eder.
  141. 1291Tartus Meryem Ana Katedrali – Tapınak Şövalyeleri ayrılır; Memlükler döneminde camiye dönüştürülür.
  142. 14. yy başıKasrü’l-Hayri’l-Şarki – Alan terk edilir.
  143. Eylül 1302Arvad Kalesi – Adadaki Tapınak Şövalyeleri Memlüklere teslim olur.
  144. 1361Hama Su Dolapları – El-Muhammediye dolabı inşa edilir (yazıt: hicrî 763).
  145. hicrî 768Seyyide Rukiye Camii – Türbenin üzerine küçük bir kubbe inşa edilir.
  146. 1400–1401Halep Kalesi – Timur'un istilası sırasında tahrip edilir.
  147. 1400Halep Merkez Sinagogu – Timur'un istilası sırasında yıkılır.
  148. 1400Palmira – Timur tarafından harap edilir; Palmira bir köye dönüşür.
  149. 1401Emevi Camii – Timur kenti yaktırır; doğu minaresi ve merkezî kubbe çöker.
  150. 1405–1418Halep Merkez Sinagogu – Küçültülmüş ölçekte yeniden inşa edilir.
  151. 1415Halep Kalesi – Memlük valisi Seyfeddin Cakem döneminde yeniden inşa.
  152. 1453Hama Su Dolapları – El-Mamuriye dolabı inşa edilir.
  153. 1488Emevi Camii – Sultan Kayıtbay güneybatı minaresini inşa ettirir.
  154. 1556Habeşli Aziz Musa Manastırı – Manastırın yenilenmesi (16. yüzyıldaki yeniden inşa).
  155. 1707Cebel el-Dürzi – Dürzi aşiretler Lübnan'daki bir iç savaş sırasında dağa göç etmeye başlar (Arapça Vikipedi'ye göre).
  156. 1745Jüpiter Tapınağı, Şam – Richard Pococke kompleksin bir planını yayımlar.
  157. 1749/1750Azm Sarayı – Vali Esad Paşa el-Azm'ın konutu olarak inşa edilir (tarih kaynağa göre değişir).
  158. 1751–1753Esad Paşa Hanı – Esad Paşa el-Azm tarafından inşa ettirildi (tarih kaynağa göre değişir).
  159. 1756Azize Tekla Manastırı – Manastır ve Vaftizci Yahya kilisesi yeniden inşa edilir.
  160. 1759Saydnaya Meryem Ana Manastırı – Bir depremle kısmen hasar görür.
  161. 1808Masyaf Kalesi – İsmaili emiri öldürülür ve kale geçici olarak ele geçirilir.
  162. 1822Halep Kalesi – Şiddetli bir deprem; sonrasında kalede yalnızca askerler yaşar.
  163. 1822Kürt Dağı – Merkezi Kürt Dağı olan yaklaşık 7,3 büyüklüğünde deprem (13 Ağustos).
  164. y. 1850Safa – Kaynayan bir lav gölü gözlemlenir (en: 19. yüzyıl ortası, ar: 1850).
  165. 1857Safa – Daha sonra Safaitik olarak adlandırılan yazıyla yazılmış yazıtların keşfi.
  166. 1860'larSercilla – Melchior de Vogüé tarafından ilk bilimsel inceleme.
  167. 1860Amrit – Ernest Renan'ın kazıları.
  168. 1860Saydnaya Meryem Ana Manastırı – Ayaklanmalar sırasında olası hasar.
  169. 1864Şam Hicaz Garı – Hicaz'a bir demiryolu için ilk fikir (Arapça Vikipedi'ye göre).
  170. 1864/1865Rafika Surları ve Bağdat Kapısı – Çevrenin güneydoğu köşesinde Osmanlı garnizon karakolu; modern kasabanın başlangıcı.
  171. 1868Leca – Dürzi yerleşimciler ile Sulut bedevileri arasında çatışmalar.
  172. 1883Saydnaya Meryem Ana Manastırı – Ortaçağ kilisesinden yalnızca apsis kalır.
  173. 1884Merkab Kalesi – Osmanlı kaymakamlık merkezi Banyas'a taşınır.
  174. 1893Emevi Camii – Yangın harimin içini tahrip eder; ardından dokuz yıllık Osmanlı yeniden inşası gelir.
  175. 1895/1896Al-Sabil Parkı – Vali Raif Paşa döneminde açılır (İngilizce Vikipedi'ye göre 1895, Arapça Vikipedi'ye göre hicrî 1315/1896).
  176. 1898Bab el-Farac Saat Kulesi – Vali Raif Paşa döneminde temel atılır (Arapça Vikipedi'ye göre).
  177. 1898Selahaddin Eyyubi Türbesi – İmparator II. Wilhelm'in ziyareti; çelenk konur, mermer lahit bağışlanır (Almanca/Arapça kaynaklar).
  178. 1898Azm Sarayı – İmparator II. Wilhelm'in ziyareti.
  179. 1899–1905Sercilla – Howard Crosby Butler yönetimindeki Princeton seferinin ziyaretleri.
  180. 1899Bab el-Farac Saat Kulesi – Kule tamamlanır.
  181. 1899Tel Halaf – Max von Oppenheim tarafından keşif.
  182. 1900Bab el-Farac Saat Kulesi – II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıl dönümü için açılış (İngilizce Vikipedi'ye göre).
  183. 20. yy başıSelahaddin Eyyubi Türbesi – Vali Ziya Paşa harabe hâlindeki medreseyi bir bahçeye dönüştürür.
  184. 1904Bab el-Farac Saat Kulesi – Bab el-Ferec kapısı güney kulesi dışında yıkılır (Arapça Vikipedi'ye göre).
  185. hicrî 1323Seyyide Rukiye Camii – İran sadrazamı Ali Asgar Han tarafından yenileme.
  186. 1906Azize Tekla Manastırı – Mağarada daha eski bir kilisenin üzerine kilise inşa edilir.
  187. 1907Şam Hicaz Garı – İstasyon hizmete girer.
  188. 1909Şam Hicaz Garı – Şam ile Medine arasında sık tren seferleri.
  189. 1911–1913, 1927–1929Tel Halaf – Oppenheim'ın kazıları; buluntular Halep ve Berlin arasında paylaştırılır.
  190. 1913Şam Hicaz Garı – Fernando de Aranda'nın yolcu binası hizmete açılır.
  191. 1915Arvad Kalesi – Ada Fransız donanması tarafından işgal edilir.
  192. 1917Şam Hicaz Garı – Hicaz hattında seferler sona erer (Arapça Vikipedi'ye göre).
  193. 1919Şam Ulusal Müzesi – Müze kurulur, ilk olarak el-Adiliye Medresesi'nde barındırılır.
  194. 30 Mart 1920Dura Europos – İngiliz askerleri Bel Tapınağı'nda duvar resimlerini ortaya çıkarır.
  195. 1920/1922Azm Sarayı – Aile kanadı Fransız Mandası yetkililerine satılır.
  196. 1921Caber Kalesi – Ankara Antlaşması: Süleyman Şah türbesi bölgesi bir Türk dış toprağı olur.
  197. 1921Jüpiter Tapınağı, Şam – Wulzinger ve Watzinger'in planı (peribolos y. 350 × 450 m).
  198. 1921–1936Cebel el-Dürzi – Fransız Mandası'nın özerk bir birimi olan Cebel Dürzi Devleti.
  199. 1922Kürt Dağı – Halep Devleti sayımı: Kürt Dağı kazasında 21.823 sakin.
  200. 1925Arvad Kalesi – Faris el-Huri kalede hapsedilir.
  201. 1925Azm Sarayı – Fransızların eski kenti bombalaması sırasında ağır yangın hasarı.
  202. 1927Fırat Gölü – Suriye'de bir Fırat barajı için ilk, gerçekleşmemiş planlar.
  203. 1927Tebke Barajı – Fransız Mandası döneminde bir Fırat barajı için ilk öneri.
  204. 1928Ugarit – Minet el-Beyda'da bir mezarın tesadüfen keşfi.
  205. 1928–1937Dura Europos – Yale Üniversitesi'nin Académie des inscriptions et belles-lettres ile birlikte yaptığı kazılar.
  206. 1929–2011Ugarit – Fransız, 2005'ten itibaren Fransız-Suriye heyetinin kazıları; 1939–1950 arasında ara verilir; 2011'de iç savaş nedeniyle durdurulur.
  207. 1929Bel Tapınağı – Henri Seyrig Palmira kazılarına Bel Tapınağı ile başlar.
  208. 1930–1938Epemiye – Franz Cumont yönetiminde Belçika kazıları.
  209. 1932Dura Europos Sinagogu – Clark Hopkins yönetimindeki Yale-Fransız ekibi tarafından ortaya çıkarılır.
  210. 1932Palmira – Sakinlerin Tedmür'e taşınması tamamlanır ve antik alan kazıya açılır.
  211. 1932Kürt Dağı – Fransız tahmini: Kürt Dağı kazasında yaklaşık 43.000 sakin.
  212. 1933Şövalyeler Kalesi – Fransa'ya devir, sakinlerin taşınması ve ardından restorasyon.
  213. 14 Aralık 1933Mari Sümer Kent Devleti – Fransız kazıları başlar.
  214. 1935Azize Tekla Manastırı – Bugünkü manastır binasına başlanır.
  215. 1936Şam Ulusal Müzesi – Tekke'nin yanındaki bugünkü bina yapılır (Arapça Vikipedi: ilk bölüm açılır).
  216. 1937Cebel el-Dürzi – “Cebel el-Arab” olarak yeniden adlandırılır (Arapça Vikipedi'ye göre).
  217. Kasım 1943Tel Halaf – Berlin'deki Tell Halaf Müzesi bir hava saldırısında yıkılır.
  218. 1946 sonrasıArvad Kalesi – Yerel bir müzeye dönüştürülür.
  219. 1946Kürt Dağı – Bölge bağımsız Suriye'nin bir parçası olur (Almanca Vikipedi'ye göre).
  220. 1947–1970Busra Roma Tiyatrosu – Temizlik ve kapsamlı restorasyon.
  221. 1 Aralık 1947Halep Merkez Sinagogu – Halep pogromunda yağmalanır ve yakılır.
  222. 24 Şubat 1947Al-Sabil Parkı – Vali Mustafa eş-Şihabi tarafından tam bir yenilemenin ardından 24 Şubat'ta yeniden açılır.
  223. 1950Şam Ulusal Müzesi – Kasr el-Hayr el-Garbi cephesinin kurulmasının ardından resmî açılış (İngilizce Vikipedi'ye göre).
  224. 1951Azm Sarayı – Suriye hükümeti tarafından satın alınır.
  225. 1952Rusafe – Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün finanse ettiği kazılar başlar.
  226. 1953Gab Ovası – Gab kurutma ve sulama projesinin başlangıcı.
  227. 1954Amrit – Maurice Dunand ve Nassib Saliby'nin kazıları; tapınak 1957'ye kadar açığa çıkarılır.
  228. 13 Eylül 1954Azm Sarayı – Halk Sanatları ve Gelenekleri Müzesi'nin açılışı.
  229. 1956Tartus Meryem Ana Katedrali – Yapı Tartus Ulusal Müzesi olur.
  230. 1957–1965Fırat Gölü – Sovyetler Birliği (1957, 1965) ve Batı Almanya (1960) ile finansman anlaşmaları.
  231. 1959Azize Tekla Manastırı – İkinci kat eklenir.
  232. 1960'larŞark Kapısı – Büyük cephenin restorasyonu.
  233. 1960Hama Su Dolapları – Rastan barajı nehrin seviyesini düşürür; dolaplar aylarca durur.
  234. 1961Gab Ovası – Mahrade barajı inşa edilir.
  235. 1963–1974Fırat Gölü – Gelecekteki rezervuar alanında uluslararası arkeolojik kurtarma kazıları.
  236. 1964–1971/72Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – Oleg Grabar yönetiminde kazılar (bitiş tarihi kaynağa göre 1971 veya 1972).
  237. 1965–1974Caber Kalesi – Kazı, restorasyon, şev ve geçit yolu.
  238. 1968–1973Fırat Gölü – Barajın inşası.
  239. 1968Gab Ovası – Ova tamamen kurutulur; 11.000 aileye arazi.
  240. 1968–1973Tebke Barajı – Barajın Sovyet yardımıyla inşası (Almanca Vikipedi'ye göre Mart 1968'den 1974'e kadar).
  241. 1970'ler/1980'lerRafika Surları ve Bağdat Kapısı – Dış sur ve hendek yeni yapılaşma için iş makineleriyle düzlenir.
  242. 1973Caber Kalesi – Türbe taşınır; kale Suriye toprağı olur.
  243. 1974Fırat Gölü – Su basması başlar; göl oluşur.
  244. 1974–1975Tebke Barajı – Rezervuarın doldurulması; su akışı konusunda Irak ile anlaşmazlık, 1975'te Suudi ve Sovyet arabuluculuğuyla çözülür.
  245. 1975Fırat Gölü – Nehrin akışı konusunda Irak ile anlaşmazlık, Suudi ve Sovyet arabuluculuğuyla çözülür.
  246. 1977Kürt Dağı – 15801 sayılı kararnameyle “Cebel el-Uruba” olarak yeniden adlandırılır.
  247. 8 Mart 1978Tebke Barajı – Hidroelektrik santralin tamamlanması.
  248. 1980Busra Roma Tiyatrosu – Antik Busra Kenti Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  249. 1980 (hicrî 1399)Seyyide Rukiye Camii – Yaklaşık 4.000 m²'lik bir komplekse genişletme başlar.
  250. 1980Palmira – UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  251. 1980'lerGab Ovası – Beyt Yaşut üzerinden kıyıya yol bağlantısı.
  252. 1981Habeşli Aziz Musa Manastırı – Üst terastaki odaların biri hariç tamamı çökmüştür; şapel hâlâ ayaktadır.
  253. 1983Azm Sarayı – Restorasyon için Ağa Han Mimarlık Ödülü.
  254. 1984–1991Habeşli Aziz Musa Manastırı – Paolo Dall'Oglio yönetiminde gönüllülerle yeniden inşa.
  255. 1985Seyyide Rukiye Camii – Cami türbenin çevresine inşa edilir (İngilizce Vikipedi'ye göre).
  256. 1990–1992Halep Merkez Sinagogu – New York'taki Suriye Yahudi topluluğunun finanse ettiği yeniden inşa.
  257. 1991/1992Habeşli Aziz Musa Manastırı – Manastır topluluğu Süryani Katolik Kilisesi bünyesinde yeniden kurulur (kaynaklar 1991 veya 1992 verir).
  258. 1996Gab Ovası – Zeyzun Barajı inşa edilir.
  259. 8 Haziran 1999Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – UNESCO Geçici Listesi'ne eklenir.
  260. 1999Ugarit – Suriye'nin UNESCO Geçici Listesi'ne eklenir.
  261. 1999Mari Sümer Kent Devleti – UNESCO Geçici Listesi için önerilir.
  262. 1999Hama Su Dolapları – Suriye'nin UNESCO Geçici Listesi'ne eklenir.
  263. 2000'lerSelahaddin Eyyubi Türbesi – Türbenin çevresindeki meydanın restorasyonu (Arapça Vikipedi'ye göre).
  264. 2000–2005Masyaf Kalesi – Ağa Han Kültür Vakfı ile restorasyon.
  265. 2000Fırat Gölü – 124.000 hektar sulanır – planlanan alanın %19'u.
  266. 2001Emevi Camii – Papa II. Ioannes Paulus, Vaftizci Yahya'nın türbesini ziyaret eder; bu, bir camiye yapılan ilk papalık ziyaretidir.
  267. Haziran 2002Gab Ovası – Zeyzun Barajı'nın çökmesi: 22 ölü, 2.000'den fazla yerinden edilmiş kişi, 80 km² sular altında.
  268. 2002Safa – Bir çalışma Tulul es-Safa'yı bölgedeki 13 lav akıntısının en genci olarak belirler.
  269. 2004/2006Amrit – World Monuments Fund izleme listelerine alınır.
  270. 2006Şövalyeler Kalesi – Selahaddin Kalesi ile birlikte UNESCO Dünya Mirası.
  271. 2006Tel Halaf – Yeni Suriye-Alman kazıları başlar.
  272. 2006Selahaddin Kalesi – Şövalyeler Kalesi ile birlikte Dünya Mirası olarak listeye alınır.
  273. 2006'dan itibarenJüpiter Tapınağı, Şam – Caminin güney kapısının önünde tapınak kalıntıları ortaya çıkarılır (Arapça Vikipedi'ye göre).
  274. 2006Hama Su Dolapları – El-Muhammediye bir ASME Tarihî Makine Mühendisliği Simgesi ilan edilir.
  275. 2006/2007Al-Sabil Parkı – Müzikli su fıskiyesi kurulur (Arapça Vikipedi'ye göre 2006, İngilizce Vikipedi'ye göre Mayıs 2007).
  276. 2006Leca – 31 Mayıs tarihli 144/T sayılı bakanlık kararnamesi Leca'yı koruma alanı ilan eder.
  277. 2007Merkab Kalesi – Bazı yeniden inşa ve yenileme çalışmaları başlar.
  278. Mayıs 2009Leca – Suriye'nin ilk UNESCO biyosfer rezervi olarak belirlenir.
  279. 2010Cebel el-Dürzi – Süveyda vilayeti: yaklaşık 375.000 sakin, %90'ı Dürzi.
  280. 2011Simeon Sütunu Kilisesi – “Kuzey Suriye'nin Antik Köyleri” Dünya Mirası alanının bir parçası olarak listeye alınır.
  281. 2011Sercilla – “Kuzey Suriye'nin Antik Köyleri” Dünya Mirası alanının listeye alınması.
  282. 2011–2024Kasiyun dağı – Hükümet güçlerinin askerî kullanımı; halkın erişimi kısıtlanır.
  283. 2011Tel Halaf – Restore edilen heykeller Berlin'deki Pergamon Müzesi'nde sergilenir.
  284. 2011Mari Sümer Kent Devleti – Kazılar durur; büyük çaplı yağma başlar.
  285. 2011–2014Dura Europos – Başta İslam Devleti olmak üzere sistematik yağma.
  286. 2011–2015Halep Merkez Sinagogu – İç savaş sırasında belirsiz koşullar altında yeniden hasar görür.
  287. 2011Azm Sarayı – Yeni sergi salonları açılır.
  288. 13 Ekim 2012Halep Ulucamii – Çatışmalarda ağır hasar görür.
  289. 2012–2014Şövalyeler Kalesi – Top atışları ve hava saldırılarından kaynaklanan savaş hasarı; Mart 2014'te hükümet güçlerince geri alınır.
  290. 2012–2015Halep Kalesi – Savaş hasarı: 2012'de dış kapının bombalanması, 2015'te dış surun altında tünel patlaması.
  291. 2012Kel Dağı – Zirveye Türk askerî üssü inşa edilir; kült yerinin kalıntılarının tahrip edildiği varsayılır.
  292. 2012Şam Ulusal Müzesi – İç savaş nedeniyle kapanış; 300.000'den fazla eser saklanır.
  293. 15 Mart 2012Epemiye – Topçu ateşi sütunlu caddeye isabet eder; ardından yaygın yağma gelir.
  294. Şubat 2012Barada Vadisi – İsyancılar Ayn el-Fice'yi ele geçirir; hükümet güçleri ardından köylere abluka uygular.
  295. 2013Esad Paşa Hanı – Antik Şam Kenti, Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  296. 2013Simeon Sütunu Kilisesi – Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  297. 2013Sercilla – Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  298. 2013Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – Silahlı gruplar tarafından ele geçirilir; yağma ve vandalizm.
  299. 24 Nisan 2013Halep Ulucamii – Minarenin yıkılması.
  300. 2013Selahaddin Kalesi – Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınır.
  301. 3 Aralık 2013Azize Tekla Manastırı – Malula ele geçirilir, rahibeler kaçırılır; manastır yağmalanır.
  302. 2013Busra Roma Tiyatrosu – Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınır (UNESCO'ya göre; Antik Kent hakkındaki maddeler 2017'yi verir).
  303. 11 Şubat 2013Tebke Barajı – Muhalefet güçleri barajı ele geçirir.
  304. muhtemelen 2014Dura Europos Sinagogu – Sinagogun yerindeki kalıntıları görünüşe göre tahrip edilir.
  305. 2014Caber Kalesi – IŞİD tarafından ele geçirilir.
  306. 9 Mart 2014Azize Tekla Manastırı – Rahibeler serbest bırakılır.
  307. 8 Ağustos 2014Hama Su Dolapları – El-Cabiriye çarkının üst kısmı yakılır.
  308. 2014Tebke Barajı – İslam Devleti denetimi ele geçirir.
  309. 2015–2017Palmira – IŞİD işgali; diğerlerinin yanı sıra Bel ve Baalşamin tapınakları, Anıtsal Kemer ve tetrapylon yıkılır.
  310. 2015Bel Tapınağı – IŞİD tarafından havaya uçurulur (30 Ağustos), uydu görüntüleriyle doğrulanır (31 Ağustos).
  311. Mayıs 2016Simeon Sütunu Kilisesi – Bir hava saldırısı sütunun kalıntılarına ve yıkıntılara zarar verir.
  312. 2016'dan beriHalep Merkez Sinagogu – Sephardic Heritage Museum tarafından restorasyon; 2023'te ek deprem hasarı.
  313. 22 Ağustos 2017Kasrü’l-Hayri’l-Şarki – Suriye Ordusu tarafından geri alınır.
  314. 6 Ocak 2017Caber Kalesi – SDG tarafından alınır.
  315. Mart–Mayıs 2017Tebke Barajı – 26 Mart'taki ABD hava saldırısı barajı durdurur; acil onarımlar ve kapakların açılması; SDG 10 Mayıs'ta denetimi ele geçirir.
  316. Ocak 2017Barada Vadisi – Ordu 28 Ocak'ta Ayn el-Fice'yi geri alır ve 29 Ocak'ta vadinin tam denetimini ele geçirir.
  317. 2018 baharıMari Sümer Kent Devleti – Mari, Suriye'nin en çok yağmalanan alanı olarak kabul edilir.
  318. 8 Şubat 2018İbn Vardan Kasrı – Suriye Arap Ordusu tarafından IŞİD'den geri alınır.
  319. Ağustos 2018Azize Tekla Manastırı – Onarımların ardından yeniden açılır.
  320. 29 Ekim 2018Şam Ulusal Müzesi – Beş kanadın dördü yeniden açılır.
  321. 17 Kasım 2018Safa – Hükümet güçleri 17 Kasım'da IŞİD'in Süveyda'daki son cebinin denetimini ele geçirir.
  322. Mayıs 2019Sercilla – Füze saldırıları batı kısmına zarar verir.
  323. 2023–2024Halep Kalesi – Şubat 2023'te deprem hasarı; güney ileri kulenin restorasyonunun ardından 17 Şubat 2024'te yeniden açılış.
  324. Şubat 2023Selahaddin Kalesi – Depremde tahkimli bir kule yıkılır.
  325. Şubat 2023Merkab Kalesi – Depremde hasar görür.
  326. Aralık 2024Kasiyun dağı – Esad yönetiminin sona ermesiyle erişim kısıtlamaları kalkar.
  327. 2024–2025Şam Ulusal Müzesi – 7 Aralık 2024'te kapanır, 8 Ocak 2025'te yeniden açılır.
  328. 2025Dura Europos Sinagogu – Yurt dışından bir akademisyen heyeti onlarca yıl sonra ilk kez Şam'daki resimleri görür.
  329. Kasım 2025Şam Ulusal Müzesi – Klasik bölümden Roma dönemine ait altı mermer heykelin çalınması.
  330. Ekim 2026Halep Ulucamii – Restorasyonun ardından tamamen yeniden açılış.
  331. Mayıs 2026Fırat Gölü – Su seviyesi %97'ye ulaşır; akış aşağısında taşkınlar.
  332. Ocak 2026Tebke Barajı – Hükümet güçleri denetimi ele geçirir (kaynağa göre 17 ya da 18 Ocak).

Görüşün önemli

Öneriler, şikâyetler ve görüşler

Bir fikrin, şikâyetin var ya da bir hata mı buldun? Bize yaz – mesajın doğrudan site sahibine ulaşır.

Konu nedir?