Cebel el-Dürzi

Volkanik alan Suriye'nin en güneydekidir ve Ürdün sınırı yakınındaki Havran–Dürzi Platosu üzerinde yer alır. Alt Pleistosen'den Holosen'e kadar etkin olmuş 118 bazaltik volkandan oluşur; kuzeybatı–güneydoğu doğrultusunda dizilmiş volkanlardan gelen lav akıntıları geniş bir plato çöküntüsünü doldurur. Alan, Suudi Arabistan'a kadar uzanan alkali Harrat eş-Şam volkanik alanına aittir.

En yüksek zirve 1.803 m ile Tell Keni'dir; onu Tell Cuveyline (1.732 m) ve Tell Süleyman (1.703 m) izler; Arapça Vikipedi 1.809 m'yi aşan zirvelerden söz eder. Burada “tell” bir volkan konisini ifade eder. Kışın kar yağar; Almanca Vikipedi dağları, bugün soyu tükenmiş Suriye yaban eşeğinin muhtemelen son sığınağı olarak tanımlar.[1][2][3]

Arapça Vikipedi'ye göre dağa Yunan, Roma ve Bizans dönemlerinde Asaldamos, erken İslam döneminden Abbasilerin sonuna kadar ise Cebel er-Reyyan (“verimli toprak”) deniyordu. Safaitik yazıtlar ilk olarak bu bölgede bulunmuştur. Mercidabık Muharebesi'nden (kaynak 1515'e tarihlendirir) sonra Hamdan aileleri Süveyda ve Şehba'ya yerleşmiş; Dürzi aşiretler 1707'de Lübnan'daki bir iç savaş sırasında gelmeye başlamıştır.

17. yüzyılın sonları ve 18. yüzyılın başlarından itibaren bölge “Cebel Dürzi” olarak biliniyordu; Arapça Vikipedi'ye göre 1937'de “Cebel el-Arab” adını almıştır. Sakinleri Fransız Mandası'na karşı Büyük Suriye Ayaklanması'na katılmıştır. Geçmişte Cebel Dürzi adı Lübnan Dağı'ndaki bir bölge için de kullanılmıştır.[1][2][3]

Süveyda vilayeti dağın neredeyse tamamını kapsar ve Suriye'de Dürzi çoğunluğa sahip tek vilayettir. 1980'lerde nüfusun %87,6'sı Dürzi, %11'i Hristiyan (çoğunlukla Rum Ortodoks) ve %2'si Sünni Müslümandı; 2010'da vilayetin yaklaşık 375.000 sakini vardı; bunların %90'ı Dürzi, %7'si Hristiyan ve %3'ü Sünniydi. Hristiyanların payı düşük doğum oranları ve yüksek göç nedeniyle azalmıştır.

Arapça Vikipedi dağın tamamını, aralarında tapınaklar, kiliseler, sarnıçlar, şarap presleri, manastırlar ve taş döşeli sokakların bulunduğu Roma, Bizans ve Nebati dönemlerinden yüzlerce alan içeren bir arkeolojik bölge olarak tanımlar. Elma, armut, buğday ve arpanın yanı sıra bağcılık başlıca üründür.[1][3][4]