Gab Ovası

Ova, Almanca Vikipedi'nin Büyük Rift Vadisi'nin kuzey uzantısına dahil ettiği uzun, dar bir rift vadisidir. Batıda Ensariye dağları, doğuda ise kuzey Suriye Kireçtaşı Masifi'nin güney kısmı olan Zaviye sıradağlarıyla sınırlanır. Kuzeye doğru akan Asi, Hama'nın yaklaşık 25 km kuzeybatısındaki Mahrade yakınında ovaya girer.

Boyutlar kaynaklar arasında farklılık gösterir: İngilizce Vikipedi 63 km × 12,1 km, Almanca Vikipedi yaklaşık 60 km × 10–15 km, Arapça Vikipedi 80 km × 10–15 km verir. Kuzeydoğuda, İdlib'in batısında, çok sayıda antik alan barındıran ve tarımsal açıdan müreffeh daha küçük er-Ruc Ovası yer alır.[1][2][3]

Kurutulmadan önce Gab, Asi vadisindeki yayın balığı avcılığının merkeziydi. Almanca Vikipedi, antik çağda inşa edilen set ve bentlerin batı ucunu zaten tarım arazisine dönüştürmüş olduğunu belirtir. 1953'te başlayan Gab projesi, regülatörleri sulama ve drenaj kanallarıyla birleştirmiş ve 41.000 hektar tarım arazisi kazandırmıştır; 1968'e gelindiğinde ova tamamen kurutulmuş ve 11.000 aileye arazi sağlamıştır.

1961'de inşa edilen Mahrade barajı 40 m yüksekliğinde ve 200 m uzunluğundadır ve 65 milyon m³ su tutar. 1996'da inşa edilen Zeyzun Barajı 32 m yüksekliğindeydi (71 milyon m³); Haziran 2002'de çökmüş, 22 kişinin ölümüne, 2.000'den fazla kişinin yerinden edilmesine ve akış aşağısında 80 km²'lik bir alanın sular altında kalmasına yol açmıştır. Kurutma, yolları ve demiryollarını mümkün kılmış ve sıtmayı azaltmıştır. 1980'lerde Beyt Yaşut üzerinden kıyıya bir yol inşa edilmiştir.[1][2][3]

Arapça Vikipedi'ye göre 2010'da ovada çoğu tarımla uğraşan yaklaşık 325.000 kişi yaşıyordu. Ürünler arasında pamuk, şeker pancarı, ayçiçeği, buğday, tütün ve sebzeler bulunur; ova balık yetiştiriciliği ve sığırcılık için de önemlidir. Başlıca kasabalar es-Sukaylabiye ve Salhab'dır; kenarlarındaki tarihî kaleler arasında başta Afamia'nınki gelir.[1][2][3]