
Fotoğraf: Vyacheslav Argenberg · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · Kaydedildiği tarih 2008
Rusafe
Yerel ad: الرصافة
Resafa, Suriye Çölü'nün kuzey kenarında, Rakka'nın güneybatısında ve Fırat'ın güneyinde yer alan harabe bir kenttir. Geç Antik Çağ'da Sergiopolis olarak bilinen kent, 4. yüzyıldan itibaren şehit Sergios'un mezarı başında önemli bir Hristiyan hac merkezi, 8. yüzyılda ise Emevi halifesi Hişam'ın ikametgâhıydı. 1.800 metreyi aşan Justinianus dönemi kent suru uzaktan görülebilir.
Tarihçe
İngilizce Vikipedi alanın kökenini MÖ 9. yüzyıla ait bir Asur askerî kampına bağlar; Almanca Vikipedi Raṣappa adlı bir Asur yönetim yerinden söz eder, ancak bunun Kutsal Kitap'taki Rezef ile ve bu alanla bağlantısını kanıtlanmamış sayar; en eski buluntular olarak erken Flavius dönemi buluntularını anar ve yaklaşık MS 70'te bir Roma ileri karakolu olarak kurulduğunu öne sürer. Roma döneminde Resafa, Fırat kıyısındaki Sura ile Palmira arasındaki Strata Diocletiana üzerinde bir istasyondu.
Asker Sergios'un şehit edilmesinden (Almanca Vikipedi'ye göre yaklaşık 312) sonra mezarı bir hac hedefi olmuştur. Resafa 5. yüzyılın başlarından itibaren (İngilizce Vikipedi: 431'den kısa süre sonra) bir piskoposluk merkeziydi. İmparator I. Anastasios kaleyi bir kente dönüştürmüş ve ona metropolit rütbesi vermiştir; bugünkü sur Justinianus dönemine aittir. 543'te Sasani kralı I. Hüsrev kenti kuşatmıştır. 6. yüzyılın sonlarında Gassanilerin Arap müttefikleri ziyaretgâhı koruyordu.
Bizanslılar kenti 636'da kaybetmiştir. Halife Hişam bin Abdülmelik (hd. 724–743) burayı gözde ikametgâhı yapmış, surların dışında saraylar inşa ettirmiş ve hac kilisesinin yanına Ulu Cami'yi eklemiştir. Almanca Vikipedi'ye göre sakinler 1269'da Moğollardan Selemiye'ye kaçmıştır; Resafa en son 13. yüzyılın sonunda anılır.[1][2][3]
Mimari
Yerel alçı taşından yapılmış, 15 metreye kadar yükseklikte ve 3 metre kalınlığındaki sur, kenarları 350 ila 549 metre olan düzensiz bir dörtgen oluşturur; her kenarda bir kapı, iki sur yürüyüş yolu ve kısmen korunmuş 50 burç bulunur. Yaklaşık 21 hektarlık çevre içinde dört kilise durur: Almanca Vikipedi'ye göre Suriye'de günümüze ulaşan en büyük geniş kemerli bazilika olan ve ülkedeki bilinen en büyük bemaya sahip 5. yüzyıl sonlarına ait A Bazilikası; 518'de başlanan B Bazilikası; 6. yüzyılın başlarına ait merkezî planlı bir kilise (tetrakonkhos); ve daha küçük C Bazilikası.
Kaynağı ya da akarsuyu olmayan kent dört büyük yeraltı sarnıcına dayanıyordu; Almanca Vikipedi'ye göre en büyüğü 15.000 ila 16.000 metreküp su alıyordu. Kuzey kapısının dışında, muhtemelen Gassaniler tarafından kullanılan, yaklaşık 570–580 tarihli el-Münzir yapısı olarak adlandırılan bina durur; kentin güneyinde Hişam'ın saray alanının güçlükle seçilebilen kalıntıları yer alır.[1][2][3]
Tarihî kullanım ve önem
İngilizce Vikipedi Resafa'yı, yerel Araplar için özel bir çekiciliği olan, Kudüs'ten sonra Bizans Doğusu'nun en önemli hac merkezi olarak tanımlar. Almanca Vikipedi, kiliseye bitişik inşa edilen camiyi, Hristiyanların ve Müslümanların ziyaretgâha aynı anda saygı göstermesine olanak tanıyan bir bir arada yaşama işareti olarak görür.[1][2][3]
Zaman çizelgesi
- y. 70
Bir Roma ileri karakolu olarak olası kuruluş (Almanca Vikipedi); İngilizce Vikipedi MÖ 9. yüzyıla ait bir Asur kampından söz eder.[1][2]
- y. 312
- 518
Yapı yazıtına göre B Bazilikası'nın inşasına başlanır.[2]
- 543
Sasani kralı I. Hüsrev'in kuşatması.[1]
- 636
- 724–743
Halife Hişam bin Abdülmelik'in ikametgâhı; saraylar ve Ulu Cami inşa edilir.[1][2][3]
- 1269
Sakinler Moğollardan Selemiye'ye kaçar.[2]
- 1952
Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün finanse ettiği kazılar başlar.[2][3]
Galeri
Belgelenmiş durum
Güncel durum belgelenmemiş · 2005 itibarıyla
Almanca Vikipedi'ye göre kentin içi, 1910 ile 1920 arasındaki kaçak kazılardan kalan kraterlerle dolu bir arazidir. 1968–1976'da kuzey kapısında ve A Bazilikası'nda yapılan Suriye restorasyon çalışmaları yüksek duvar bölümlerini sökmüş ve Thilo Ulbert'e göre duvarlara ve zeminlere zarar vermiştir; 2004/05'te sur tepelerinin bazı kısımları sağlamlaştırılmıştır. İç savaş sırasında denetim birkaç kez el değiştirmiştir (İngilizce Vikipedi: 19 Haziran 2017'de IŞİD'den geri alınmıştır; Arapça Vikipedi: 2013'te muhalefet, Haziran 2016'da ordu). Kaynaklar savaş hasarı hakkında bilgi vermez.[1][2][3]
Ziyaret
Buraya ulaşım ve konaklama
Rakka için belgelenmiş yolculuk, konaklama ve ulaşım hizmetleri:
Yakındaki sağlık hizmetleri
Bu yerden kuş uçuşu mesafe. Veri: OpenStreetMap, 2026-10-30 itibarıyla. Çalışma durumu doğrulanmadı – gitmeden önce arayın.
Verilerde 30 km içinde hastane yok.
Kaynaklar (15)
- Wikipedia (en): Resafa rev. 1374798501 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Resafa rev. 264201125 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): الرصافة (الرقة) rev. 75966783 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (el) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (nl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pt) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ur) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Kein UNESCO-Eintrag im Paket. Konflikte: Ursprung assyrisches Lager 9. Jh. v. Chr. (en) vs. unbelegter Bezug, römischer Wachposten um 70 n. Chr. (de); Bischofssitz kurz nach 431 (en) vs. Anfang 5. Jh. (de); Mauermaße über 1600 × 1000 Fuß (en) vs. Umfang über 1800 m, Seiten 350–549 m (de); Ende: Aufgabe im 13. Jh. (en, de) vs. Blüte bis Anfang 10. Jh. und völlige Zerstörung durch die Tataren (ar); Bürgerkrieg: IS, Rückeroberung 19. Juni 2017 (en) vs. Opposition 2013, Armee Juni 2016 (ar). ar-Lageangabe „am Euphrat“ und Entfernungen (ar 75 km zu Qasr al-Hayr al-Sharqi; en-Paket dort 100 km) nicht übernommen. Die ar-Angaben zum Ghassaniden al-Harith II. (Mauerrestaurierung, Kathedrale) und zum geplanten Regionalmuseum im Al-Mundhir-Bau stammen aus einer zitierten Publikation von Bashir Zuhdi (1984) und wurden nicht übernommen. Keine Angaben zu Kriegsschäden in den Quellen.