
Fotoğraf: ISS Expedition 24 crew · Public domain · Wikimedia Commons · Kaydedildiği tarih 2010
Safa
Yerel ad: تلول الصفا
Es-Safa (Arapça Tulul es-Safa, “es-Safa tepeleri”), güney Suriye'de, Cebel Dürzi'nin kuzeydoğusunda ve Şam'ın yaklaşık 95 km güneydoğusunda yer alan bazaltik bir volkanik alandır. Yaklaşık 220 km²'lik bu alan son derece susuzdur ve Safaitik yazıya adını vermiştir.
Peyzaj ve jeoloji
Alan en az 38 cüruf konisi içerir ve Almanca Vikipedi'ye göre Suriye, Ürdün, İsrail/Filistin ve Suudi Arabistan'da yaklaşık 50.000 km²'lik bir alanı kaplayan alkali Harrat eş-Şam volkanik alanının kuzey kesiminin bir parçasıdır. Arapça Vikipedi, kuzeyde Suriye Çölü, güneyde Hamad ve güneybatıda el-Kura bölgesiyle sınırlanan, 16 ila 19 km çapında kabaca dairesel bir alan tanımlar.
Birkaç baca Holosen sırasında etkindi. 19. yüzyılın ortasında kaynayan bir lav gölü gözlemlenmiştir – Arapça Vikipedi 1850'yi verir – ve merkezdeki özellikle koyu alanların bu son etkinliği işaret ettiği düşünülür. 2002'de yayımlanan bir çalışma, Tulul es-Safa'yı güney Suriye, kuzey Filistin ve doğu Lübnan'daki 13 lav akıntısının en genci olarak belirlemiştir. En yüksek koniler arasında Tell el-Akzass (889 m), Tell ed-Ders (878 m) ve Cebel Rgheli (874 m) bulunur.[1][2][3]
Tarihçe
1857'de burada daha önce bilinmeyen bir yazıyla yazılmış yazıtlar keşfedilmiştir; yazı, bugün başka yerlerde de kanıtlanmış olsa da bölgeden ötürü Safaitik olarak adlandırılmıştır. Arapça Vikipedi 2.000'den fazla bilinen Safaitik yazıt sayar ve bazı tarihçileri izleyerek bunları Lahmi gruplarına atfeder. Yakınlarda aralarında Hirbet el-Umbaşi ve Hirbet el-Habbariye'nin bulunduğu MÖ 4. binyıla ait alanlar ve Cebel Sis alanı yer alır.
Dürziler bölgeyi savaş zamanlarında sığınak olarak kullanmıştır. İç savaş sırasında es-Safa, IŞİD'in Süveyda ve Şam Kırsalı vilayetlerindeki son cebi olmuştur; hükümet güçleri 17 Kasım 2018'de bölgenin denetimini ele geçirmiştir.[1][3]
Önemi
Bölge tamamen, sınırı onun kenarını izleyen Süveyda vilayeti içinde yer alır. Seyrek nüfusludur; İngilizce Vikipedi'ye göre yalnızca gezgin bedeviler ve ara sıra arkeologlar bölgeyi ziyaret eder. Arapça Vikipedi, Tulul es-Safa'nın Leca koruma alanının doğal bir uzantısı olarak bir jeopark ilan edilmesine yönelik planlardan söz eder.[1][2][3]
Zaman çizelgesi
- y. 1850
Kaynayan bir lav gölü gözlemlenir (en: 19. yüzyıl ortası, ar: 1850).[1][3]
- 1857
Daha sonra Safaitik olarak adlandırılan yazıyla yazılmış yazıtların keşfi.[1]
- 2002
Bir çalışma Tulul es-Safa'yı bölgedeki 13 lav akıntısının en genci olarak belirler.[3]
- 17 Kasım 2018
Hükümet güçleri 17 Kasım'da IŞİD'in Süveyda'daki son cebinin denetimini ele geçirir.[1]
Galeri
Belgelenmiş durum
Güncel durum belgelenmemiş
Ziyaret
Buraya ulaşım ve konaklama
Rif Şam için belgelenmiş yolculuk, konaklama ve ulaşım hizmetleri:
Yakındaki sağlık hizmetleri
Bu yerden kuş uçuşu mesafe. Veri: OpenStreetMap, 2026-10-30 itibarıyla. Çalışma durumu doğrulanmadı – gitmeden önce arayın.
Verilerde 30 km içinde hastane yok.
Kaynaklar (6)
- Wikipedia (en): Al-Safa (Syria) rev. 1361638526 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Es-Safa rev. 271101414 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): تلول الصفا rev. 76481053 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
Höhenkonflikt: ar nennt für das Gebiet 979 m, der höchste Kegel in der en-Liste hat 889 m – 979 m nicht übernommen. Lavasee: en „Mitte des 19. Jh.“, ar 1850 (in der Zeitleiste als ca.-Datum). Ausdehnung der Harrat asch-Scham: de/ar ~50.000 km², Länderliste je nach Quelle (en: Syrien–Jordanien–Saudi-Arabien; de: Israel, Syrien, Jordanien, Saudi-Arabien; ar: Saudi-Arabien, Palästina, Jordanien, Syrien) – zusammengefasst. Die Zuschreibung der safaitischen Inschriften an Lachmiden im 6. Jh. v. Chr. (ar, „einige Historiker“) ist fachlich fraglich; nur als zugeschriebene Ansicht ohne Datum übernommen. Relation partOf Q8539961 aus Wikidata P361; Label aus den Texten erschlossen. Geopark-Pläne undatiert.