
Şam'daki Bab Şarki, Suriye · Fotoğraf: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Kaydedildiği tarih 2010
Şark Kapısı
Yerel ad: باب شرقي
Bab Şarki (“Doğu Kapısı”), Roma döneminde Güneş Kapısı olarak bilinir; Şam'ın antik kent kapılarından biri ve hâlâ ayakta duran tek özgün Roma kapısıdır. Doğru Denilen Sokak'ın doğu ucunu belirler ve eski kentin üç geçitli özgün biçimini koruyan tek kapısıdır.
Tarihçe
Kapı yaklaşık MS 200'de yapılmış ve Romalılar tarafından güneşe adanmıştır. Arapça Vikipedi'ye göre bugünkü biçimini İmparator Septimius Severus döneminde almış ve Caracalla döneminde tamamlanmıştır; söylendiğine göre daha önceki bir Yunan Güneş Kapısı'nın yerindedir; kapının üzerindeki bir güneş kursu kabartması restorasyon çalışmaları sonucunda artık mevcut değildir.
Almanca Vikipedi'ye göre komutan Halid bin Velid, Müslüman fethi sırasında 18 Eylül 634'te Şam'a bu kapıdan girmiştir. Üç geçitli kapı savunmaya pek uygun olmadığından 12. yüzyılda Nureddin döneminde kısmen örülmüştür; yalnızca orta açıklık korunarak dirsekli bir girişe dönüştürülmüş ve bir minare eklenmiştir. Büyük cephe 1960'larda restore edilmiştir.[1][2][3]
Mimari
Kapının kervanlar ve tekerlekli araçlar için büyük bir orta geçidi, iki yanında da yayalar için iki küçük geçidi vardır. Süslemesi asgaridir: tek süs çıkıntılı pilastrlardır. Yan kulelerle güçlendirilmiş olabilir. 26 metre genişliğiyle, 14 metrelik bir araç yoluna ve iki üstü örtülü sütunlu galeriye sahip olan, daha sonra Doğru Denilen Sokak olacak decumanus'u kapsıyordu; bu sütunlu galerilerin kalıntıları kapının içinde günümüze ulaşmıştır.[1][2][3]
Kullanım ve önem
Kutsal Kitap kaynaklarında adı geçen Doğru Denilen Sokak, hâlâ Bab Şarki'yi batı kapısı Bab el-Cabiye'ye bağlar. Çevredeki Hristiyan mahallesi adını kapıdan alır; yakınında Ermeni Apostolik Aziz Sarkis Katedrali, Melkit ez-Zeytun Kilisesi ve biraz kuzeyde Hananya'nın Evi bulunur. UNESCO, kent surlarını ve kapılarını Antik Şam Kenti Dünya Mirası alanının temel nitelikleri arasında sayar.[1][2][3][4]
Zaman çizelgesi
- y. 200
Roma Güneş Kapısı inşa edilir (Arapça Vikipedi: Septimius Severus döneminde, Caracalla döneminde tamamlanır).[1][2][3]
- 18 Eylül 634
Halid bin Velid kapıdan Şam'a girer (Almanca Vikipedi'ye göre).[2]
- 12. yy
Nureddin döneminde kısmen örülür; orta açıklık dirsekli bir girişe dönüştürülür, minare eklenir.[1][2]
- 1960'lar
Büyük cephenin restorasyonu.[2]
Galeri
Belgelenmiş durum
Güncel durum belgelenmemiş · 2009 itibarıyla
Kaynaklar kapının güncel durumunu belgelemez. 1960'lardaki cephe restorasyonunu ve güneş kabartmasının restorasyon çalışmaları nedeniyle kaybını (tarihsiz) kaydederler. UNESCO'nun 2009 tarihli açıklaması surları ve kapıları eski kentin günümüze ulaşan nitelikleri olarak anar.[2][3][4]
Ziyaret
Buraya ulaşım ve konaklama
Şam için belgelenmiş yolculuk, konaklama ve ulaşım hizmetleri:
- Shahm Taxi Taksi ve yolculuk
- YallaGo! Taksi ve yolculuk
- Ahleen Booking Oteller ve konaklama
- Hala In (هلا إن) Oteller ve konaklama
- HalaSyria Oteller ve konaklama
- Rahal – Oteller ve Geziler Suriye Oteller ve konaklama
- SawaStay Oteller ve konaklama
- SyriaBooking Oteller ve konaklama
- BeeOrder Yemek teslimatı
- Syrents Şehirlerarası ve araç kiralama
Yakındaki sağlık hizmetleri
Bu yerden kuş uçuşu mesafe. Veri: OpenStreetMap, 2026-10-30 itibarıyla. Çalışma durumu doğrulanmadı – gitmeden önce arayın.
- مركز الإغاثة والتنمي أر دي سيHastane · 0,1 kmYol tarifi
- Saint Louis HastanesiHastane · 1 kmYol tarifi
- Al Zehrawi HastanesiHastane · 1,3 kmYol tarifi
- HastaneHastane · 1,4 kmYol tarifi
- مشفى الهلالHastane · 1,4 kmYol tarifi
- KızılayHastane · 1,4 kmYol tarifi
Kaynaklar (14)
- Wikipedia (en): Bab Sharqi rev. 1344544151 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Bab Scharqi rev. 246753287 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): باب شرقي (دمشق) rev. 76641231 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre: Ancient City of Damascus · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (zh) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Widersprüche: (1) Zahl der Tore – en und de: eines von sieben antiken Toren; en zugleich 'eines der acht Tore der Altstadt' – im Text keine Zahl genannt. (2) Bauherr – en/de nur 'um 200'; Septimius Severus/Caracalla und älteres griechisches Tor nur ar ('wie es heißt'). (3) Ein Satz der en-Wikipedia über die Gewährung von Kirchenzugang an Christen hat keinen benannten Urheber – nicht übernommen. Eroberungsdatum 18.09.634 nur de. UNESCO: Tor liegt in der Welterbestätte 'Ancient City of Damascus' (Mauern und Tore als Attribute, Integrity 2009); Einschreibungsjahr steht nicht im Quellenpaket und wurde nicht genannt; die News-Liste nennt die Aufnahme der sechs syrischen Stätten in die Rote Liste am 20.06.2013. Wikidata führt Q3678596 unter P31 (nicht P361); als partOf übernommen, Label nach UNESCO-Seite – bitte prüfen. Koordinaten nicht im Datensatz.