Arvad Kalesi

Adanın kendisi MÖ 2. binyıldan ya da daha önceden beri iskân edilmektedir; kale ise çok daha geç bir döneme aittir. Arapça Vikipedi'ye göre Kenan dönemi yapılarının kalıntıları üzerine inşa edilmiş, 640'ta Araplar tarafından alınmış ve Haçlı Seferleri sırasında Tapınak Şövalyeleri tarafından surlar ve savunma yapılarıyla tahkim edilmiştir. UNESCO Geçici Liste açıklaması, merkezî kalenin daha eski bir yapının yerini aldığını öne sürer ve üslup temelinde onu Eyyubi dönemine (12. yüzyıl) tarihlendirir; 13. yüzyılda Haçlı, 15. yüzyılda ise Osmanlı değişiklikleri yapılmıştır.

1291'de anakaranın kaybedilmesinden sonra ada Haçlıların son dayanağıydı; 1302'de Tapınak Şövalyeleri orada bir garnizon bulunduruyordu. Eylül 1302'de (İngilizce Vikipedi'ye göre 26 Eylül) bir kuşatmanın ardından Memlüklere teslim olmuşlardır. Kale hakkındaki Arapça Vikipedi maddesi fethi Sultan Kalavun'a atfederken, UNESCO Kalavun'u 1291'de Tartus'un düşüşüyle ilişkilendirir.

Fransız donanması adayı 1915'te işgal etmiştir. Manda döneminde Fransızlar kaleyi yönetimlerine karşı çıkanlar için hapishane olarak kullanmıştır; İngilizce Vikipedi'ye göre tutsakların duvar yazıları hâlâ görülebilmektedir. Almanca Vikipedi, politikacı Faris el-Huri'nin 1925 ayaklanmasının patlak vermesinden sonra burada 76 gün tutulduğunu belirtir. 1946'daki bağımsızlıktan sonra kale yerel bir müze olmuştur.[1][2][3][5]

Merkezî kale, liman yanındaki küçük kaleden daha büyüktür ve doğrudan ana kaya üzerine oturur. Dikdörtgen biçimlidir; duvarlarının bazı kısımları, adanın Fenike surları olarak adlandırılan surlarını andıran ya da muhtemelen daha eski bir yapıdan alınmış büyük bloklar içerir. Osmanlı dönemine ait olduğu varsayılan salonlar merkezî avluyu çevreler; bunların üzerinde mazgallı duvarlara sahip bir sur yürüyüş yolu bulunur. Arapça Vikipedi'ye göre kapısında Lusignan arması oyulmuştur; adayla ilgili Arapça madde ise bu amblemi kıyıdaki kaleye (“el-Burc” ya da “Eyyubi kulesi”) yerleştirir.[1][4][5]

Kale bir savunma yapısı olarak, 20. yüzyılda hapishane olarak ve sonrasında müze olarak hizmet vermiştir. Almanca Vikipedi'ye göre kale yapısı bugün ada köyünün merkezini oluşturur. UNESCO'nun Arvad için Geçici Liste kaydı, iki ortaçağ kalesini sur kalıntıları, liman ve sık kentsel dokuyla birlikte adanın tarihinin günümüze ulaşan kanıtları olarak anar.[1][3][5]

Almanca Vikipedi (Ekim 2026) eski kale yapısını iyi korunmuş olarak tanımlar. İngilizce Vikipedi, iç savaş sırasında adada çatışma yaşanmadığını bildirir.[2][3]