Epemiye

Alanın başlangıcına ilişkin anlatımlar farklıdır: Almanca Vikipedi özgün adını Pharnakes, İskender'den sonra ise kısa bir süre Pella olarak verir; İngilizce Vikipedi, 2011'de keşfedilen bir mozaiğin, Pella'nın MÖ 320 sonbaharında bir Makedon askerî yerleşimi olarak kurulduğu yönündeki yorumunu izler. Yaklaşık MÖ 300'de (UNESCO: MÖ 301) I. Seleukos Nikator onu bir kent olarak tahkim etmiş ve eşi Apama'nın adını vermiştir. Apameia Suriye tetrapolisine aitti ve bir Seleukos askerî üssü ve darphanesiydi.

Roma, denetimi MÖ 64'te (Almanca Vikipedi: MÖ 63) ele geçirmiştir. MS 6/7 tarihli bir nüfus sayımı 117.000 yurttaş ya da özgür erkek saymıştır; bunun ima ettiği toplam nüfus tartışmalıdır. 115 depremi kentin büyük kısmını yıkmış, kent 2. yüzyıl boyunca yeniden inşa edilmiştir. 5. yüzyılın başlarında Apameia, Syria Secunda'nın başkenti olmuştur. Almanca Vikipedi'ye göre 540'ta I. Hüsrev'e savaşmadan teslim olmuş; 613'te birkaç yıllığına Sasanilerin eline geçmiştir.

7. yüzyıldaki Müslüman fethinden sonra kent, Almanca Vikipedi'ye göre yağmalanmış, İngilizce Vikipedi'ye göre kısmen yeniden iskân edilmiştir; kale iskân edilmeye devam etmiştir. Tancred komutasındaki Haçlılar kenti yaklaşık 1106'da almış, Nureddin ise 1149'da geri almıştır. 12. yüzyıldaki depremler kenti yıkmıştır; kaynaklar 1152 (İngilizce) ve 1157–1170 (Arapça) verir.[1][2][3][4]

Kaynaklar kalıntıların alanını 200 ya da 250 hektardan fazla olarak verir; alanı yaklaşık yedi kilometre uzunluğunda bir sur çevreler. Sütunlu cadde (cardo maximus) kuzey kapısından güney kapısına uzanıyordu; uzunluğu yaklaşık 1.600 m (de), 1.774 m (ar), 1.800 m (UNESCO) ve yaklaşık 2 km (en), revaklar dahil genişliği ise 37,5 ila neredeyse 40 metre olarak verilir. UNESCO'ya göre bazıları spiral yivli olan sütunları Traianus ile Septimius Severus dönemleri arasında dikilmiştir; cadde Justinianus döneminde yeniden düzenlenmiştir.

Cadde boyunca hamamlar, agora, bir nymphaeum, bir tykheion ve tetrakonkhos biçimli bir katedral dahil kiliseler sıralanıyordu. Çapı 135 metreyi aşan tiyatro Suriye'nin en büyüğü kabul edilir; İngilizce Vikipedi 20.000'den fazla oturma yeri tahmin eder. Yaklaşık 391 tarihli mozaik zeminli bir sinagogun yerini 5. yüzyılda bir kilise almıştır. Kalat el-Madik kalesi eski akropolün üzerinde durur.[1][2][3][4]

Geç Antik Çağ'da Apameia bir felsefe okuluna ve bir piskoposluk makamına ev sahipliği yapıyordu. Franz Cumont (1930–1938, 1947, 1953) ve 1965'ten itibaren Jean-Charles Balty yönetimindeki Belçika kazıları, aralarında yaklaşık 415–420 tarihli Büyük Av Mozaiği ve sütunlu caddenin yeniden kurulmuş bir bölümünün de bulunduğu birçok buluntuyu Brüksel'e götürmüştür. Arapça Vikipedi'ye göre kalenin altındaki 16. yüzyıla ait Osmanlı hanı 1987'den beri bir mozaik müzesine ev sahipliği yapmaktadır.[1][2][3]

Almanca Vikipedi'ye göre sütunlu cadde 15 Mart 2012'de topçu ateşine maruz kalmış, 2013 baharına ait hava görüntüleri ise çok sayıda büyük yağma çukuru göstermiştir. Arapça Vikipedi 2011–2012'de müzeden yapılan hırsızlıkları, sütunlardaki kurşun deliklerini ve duvarların kısmen yıkılmasını bildirir. İngilizce Vikipedi, Nisan 2017 tarihli uydu görüntülerinin yağmacıların kazdığı yüzlerce çukuru gösterdiğini aktarır.[1][2][3]