Simeon Sütunu Kilisesi

İngilizce Vikipedi, Simeon'un doğum yılı olarak 390'ı verir; Arapça Vikipedi ise 389'u verir ve Sisan köyünü anar. On altı yaşında bir manastıra girmiş, ancak çilecilikte topluluk yaşamı için fazla aşırı bulunmuştur. 412'de Telanissos manastırına katılmış, daha sonra manastırın üzerindeki tepeye çekilmiş ve sonunda zamanla yaklaşık 3 metreden 18 metreye yükseltilen bir sütunun tepesindeki küçük bir platformda yaşamıştır. Oradan günde iki kez vaaz vermiş ve doğu imparatorları ona danışmıştır. 459'daki ölümünden sonra kalıntıları üzerindeki anlaşmazlık Antakya lehine sonuçlanmıştır.

Birkaç on yıl sonra, imparatorluk desteğiyle sütunun üzerinde büyük kilise yükselmiştir. Tarihler farklılık gösterir: Almanca Vikipedi 476–490'ı verir ve tören yollarını İmparator Zenon (hd. 474–491) ile ilişkilendirir; İngilizce Vikipedi başlangıç olarak 473'ü, tamamlanma olarak 490'ı belirtir. İngilizce Vikipedi'ye göre manastır 638'de Miafizitlere geçmiştir.

Arap fetihlerinden sonra Bizanslılar kiliseyi tahkim etmiş, 10. yüzyılda kompleks bir sur ve 13 kuleyle bir kaleye dönüştürülmüştür; “Simeon Kalesi” adının kökeni olarak bu gösterilir. Hamdani komutanı Karguya burayı yağmalamış ve keşişlerini öldürmüştür; İngilizce Vikipedi bunu bir yerde 985'e, bir yerde 986'ya tarihlendirir. Alan bundan sonra uzun süre terk edilmiş olarak kalmıştır.[1][2][3]

Kilise kısa bir süre içinde tek bir proje olarak tasarlanmış ve uygulanmıştır. Her biri 24 metre genişliğindeki üç nefli dört bazilika, merkezinde sütunun bulunduğu 28 metre çapındaki merkezî bir sekizgenden haç biçiminde uzanır; yapı doğu-batı yönünde 100 metre, kuzey-güney yönünde 88 metre ölçüsündedir. Doğu bazilikası diğerlerinden daha büyüktür ve ayinlere ev sahipliği yaptığı için yalnızca o üç apsise sahiptir. İngilizce Vikipedi, sekizgenin üzerinde bir kubbe bulunduğunu ve bunun görünüşe göre 19. yüzyıla kadar ayakta kaldığını belirtir.

Surlarla çevrili kompleks ayrıca iki küçük kilise, doğu bazilikasının güneyinde şapelli bir manastır, hacı konukevleri ve Via Sacra üzerinde bir vaftizhane içeriyordu. Ana kiliseden kısa süre sonra inşa edilen vaftizhane, kare bir taban üzerinde bir sekizgendir ve bir zamanlar ahşap konik ya da kubbeli bir çatıya sahipti; doğu apsisçiğinden aşağıya basamaklı bir geçit iner. Yaklaşık 470'te tamamlanan Kalb Loze bazilikası, mimari ve süsleme için model kabul edilir; üslubu diğerlerinin yanı sıra Deir Turmanin ve Deir Seta'da da benimsenmiştir.[1][2]

Simeon daha hayattayken inananlar onun öğüt ve rehberliğini aramıştır; ölümünden sonra alan bir hac yeri olmaya devam etmiştir. Kompleks bu kalabalıklar için düzenlenmiştir: hacılar güneyden, tepenin eteğindeki bir kemerden girer ve ana kilisenin güney kapısına giderken vaftizhanenin ve konukevlerinin önünden geçerdi. Aşağıda, ovada, tören yollarıyla Antakya'ya bağlanan hacı kasabası Deir Seman yer alıyordu.

10. yüzyıldan itibaren kompleks tahkimli bir yer olarak kullanılmıştır. Yüzyıllar boyunca hacılar kutsal emanet olarak sütundan parçalar koparmıştır; gövdenin önemli kısımları en son 17. yüzyılda görülebiliyordu ve bugün yalnızca yaklaşık iki metre yüksekliğinde bir blok kalmıştır.[1][2]

Almanca Vikipedi kilise için 4.800 metrekare, kompleksin tamamı için 12.000 metrekare verir; İngilizce Vikipedi 5.000 metrekareden fazla bir alandan söz eder. Jean-Pierre Sodini yönetiminde 1980–2004 yılları arasında yapılan kazılar, martiryumun batı kısmında, MÖ 3500 ile 3300 arasında güney Kafkasya'da ortaya çıkmış bir kültür olan Kura-Aras kültürüne ait cilalı siyah-kırmızı çanak çömlek gün ışığına çıkarmıştır.

UNESCO, Kireçtaşı Masifi köylerine geç Antik Çağ'daki kırsal yaşamın ve Hristiyanlığın köy toplulukları içinde yayılmasının tanıkları olarak değer verir.[1][2][4]

UNESCO, 2011'deki listeye alınma sırasında köylerin bin yıl boyunca iskân edilmemesinin ardından çok yüksek derecede özgünlüğe sahip olduğunu vurgulamış; 2013'te alan Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Suriye iç savaşında alan çatışmalar, kaçak kazılar ve taş sökülmesinden zarar görmüştür; 28 Mayıs 2015'te Kürt YPG/YPJ güçleri alanı ele geçirmiş, ardından hükümet karşıtı gruplara kaptırmıştır. Mayıs 2016'da bir Rus hava saldırısı sütunun kalıntılarına ve çevredeki yıkıntılara zarar vermiş; 17 Mayıs 2016'da UNESCO Genel Direktörü ciddi hasardan duyduğu üzüntüyü dile getirmiştir. 8 Şubat 2020 itibarıyla Türk Kara Kuvvetleri alanın yakınındaki tepeyi tutuyordu.

Arapça Vikipedi, 14 yıllık bir kapanmanın ardından Eylül 2026 tarihli bir rehabilitasyon ve restorasyondan söz eder; diğer kaynaklar bunu doğrulamaz.[1][3][4]