Kel Dağı

İngilizce ve Almanca Vikipedi dağı Suriye–Türkiye sınırına yerleştirir. Almanca Vikipedi'ye göre Suriye kısmı Lazkiye vilayetinde Ermeni etkisindeki Kesab kasabasının sınırları içinde, Türkiye kısmı ise Hatay ilinin Yayladağı ilçesinde yer alır. Arapça Vikipedi dağı, bugün bir Türk ili olarak ve 1939'a kadar Suriye toprağı olmuş olarak tanımladığı İskenderun Sancağı'nın en güneybatısına yerleştirir.

Dağ dar bir kıyı ovasından yükselir, denizciler için bir işaret noktası işlevi görür ve fırtınaları üzerine toplar. Yoğun ormanlarıyla bilinen bir bölgede, zorlu arazisi nedeniyle ağaçsızdır. Ugarit, İngilizce Vikipedi'ye göre 30 km, Almanca Vikipedi'ye göre yaklaşık 40 km güneyde yer alır.[1][2][3]

Hurriler ve Hititler dağa Hazzi demiş ve onu fırtına tanrısı Teşup'un yurdu olarak görmüşlerdir; Hititler antlaşmalarda onu ilahi bir güvence olarak anmışlardır. Ugarit'te Sapanu zirvesinin fırtına tanrısı Baal'in sarayını barındırdığına inanılıyordu; MÖ 677'de bir Sur kralı Asur ile yaptığı bir antlaşmada Baal Zafon'u tanık olarak çağırmıştır. İbranice Kutsal Kitap'ta dağ Zafon olarak geçer ve İbranicede “kuzey” anlamına gelen sözcük onun adından türemiştir.

Yunanlar adı Kasios olarak aktarmış ve kült, Almanca Vikipedi'ye göre orada 4. yüzyıla kadar tapınılan Zeus Kasios'a geçmiştir. I. Seleukos, Seleukeia'yı kurarken burada Zeus'a danışmıştır. Traianus MS 114/115'te Antakya'daki büyük bir depremden sağ kurtulmuştur; Hadrianus MS 130'da, Iulianus ise 363 baharında dağa tırmanmıştır. Bunları Hristiyan münzeviler izlemiştir: Barlaam doğu yamaçlarında bir manastır kurmuş, Genç Simeon Stylites ise kuzey yamacının yakınındaki bir sütunun üzerinde 592'deki ölümüne kadar kırk yıl durmuştur.[1][2][3]

Kült yeri 55 m genişliğinde ve 7,9 m derinliğinde bir kül ve moloz yığınıdır; bunun yalnızca en üstteki 1,8 m'si kazılmıştır. Kazı, alan bir Türk askerî bölgesinde yer aldığı için durdurulmadan önce Helenistik katmanlara ulaşmıştır. İngilizce Vikipedi'ye göre 2012'de zirveye bir Türk askerî üssü inşa edildiğinden beri kalıntıların tahrip edildiği varsayılmaktadır.[1]