Masyaf Kalesi

Kaynaklar kökeni konusunda farklı görüştedir: İngilizce Vikipedi Bizans temellerinden söz eder, Arapça Vikipedi ise Wolfgang Müller-Wiener'e dayanarak bir Roma kuruluşundan bahseder. Arapça Vikipedi'ye göre kale 10. ve 11. yüzyıllarda birkaç kez el değiştirmiş – Hamdaniler (967), Bizanslılar (969), Fatımiler, Mirdasiler – ve 1081'de Şeyzer'in Beni Munkız'ına geçmiştir.

1141'de Nizariler kaleyi Beni Munkız adına elinde tutan Sungur'dan ele geçirmiş; Raşideddin Sinan kaleyi yeniden tahkim etmiştir. 12. yüzyılın ortasından 13. yüzyılın sonlarına kadar Masyaf bir Nizari emirliğinin başkentiydi. Selahaddin Mayıs 1176'da kaleyi kuşatmış (Arapça Vikipedi 22 Mayıs'ı verir), ancak kısa süre sonra bir ateşkes yapmıştır. 1260'ta Masyaf Moğollara teslim olmuş (Arapça Vikipedi 1258 der); Ayn Calut Savaşı'ndan sonra Nizariler kaleyi geri almıştır. Şubat 1270'te Memlük sultanı Baybars kaleyi almıştır.

1808'de Nusayriler (Aleviler) İsmaili emirini öldürmüş ve kaleyi ele geçirmiştir; İsmaililer Osmanlı yardımıyla kaleyi geri almıştır. 1830'larda İbrahim Paşa'nın birlikleri ciddi hasara yol açmıştır. Arapça Vikipedi'ye göre Fransız Mandası döneminde (1920–1946) orada bir Fransız garnizonu konuşlanmıştı.[1][2]

İngilizce Vikipedi'ye göre bugünkü kalıntıların çoğu 12. yüzyıldaki Nizari yapım evresine aittir; İsmaililer, Memlükler ve Osmanlılar başka katmanlar eklemiştir. Arapça Vikipedi, kayanın en yüksek güney kısmında köşe kuleleri ve bir avlusu olan kabaca kare bir iç kale tanımlar; bu iç kale, dikdörtgen ve çokgen kuleli bir iç ve bir dış surla çevrilidir. Güneybatı köşesindeki ana giriş iki salondan dik açıyla dönerek kısmen kayaya oyulmuş 65 metrelik bir geçide açılır. Üst bölümdeki bir sarayda 1226 tarihli bir yazıt bulunur; Memlüklerin kaleyi almasından sonra giriş kapsamlı biçimde yeniden inşa edilmiştir.[1][2]

Kale iç kesimlere ve Banyas'a doğru giden ticaret yollarını denetliyordu ve 12. ve 13. yüzyıllarda Haşhaşiler olarak da bilinen Suriye Nizarilerinin merkeziydi. 18. yüzyılın sonlarında bir İsmaili hükümdar ailesinin merkezi olmuştur; Emir Mustafa el-Mülhim'in evi 1793'te inşa edilmiştir. Arapça Vikipedi'ye göre Manda dönemine kadar iskân edilmeye devam etmiştir.[1][2]

2000'den itibaren Suriye eski eserler müdürlüğü kaleyi Ağa Han Kültür Vakfı ile birlikte restore etmiştir; Arapça Vikipedi tamamlanma olarak 2005'i verir. Tonlarca moloz kaldırılmış, 1980'lerde kullanılan çimento geleneksel malzemelerle değiştirilmiş ve buluntular arasında bir geçit, hamamlar, sarnıç kanalları ve 360 sikke yer almıştır. Kaynaklar daha yeni tarihli bir durum açıklaması içermez.[1][2]