SûriyeÇand · Bawerî · Dîrok
Hemû civak

Civak û şaristaniyên Sûriyeyê – dîrok, cih û mîras

Eyûbî û Memlûk

الأيوبيون والمماليك

Şaristanî û gelên dîrokîdîrokî

Xanedana Eyûbî ya Sunnî, ku Selahedîn, bi eslê xwe Kurd, damezrand, di dawiya sedsala 12an û destpêka sedsala 13an de li piraniya Sûriyeyê hukim kir. Piştre siltanatiya Memlûk ji 1260an heta serketina Osmaniyan li Mercê Dabiqê di 1516an de hat. Kelehên wan, medrese û tirbeyên wan bajarên kevn ên Şam û Helebê şekil didin. Ev xanedanên dîrokî ne.

Metn bi alîkariya wergera makîneyê ji metna bingehîn a Îngilîzî hatine wergerandin; çavkanî heman in.

Selahedîn, ji malbateke leşkerên Kurd ên di xizmeta Selçûqiyan de, Misilman li dijî Xaçparêzan kom kirin û di 1196an de li Şamê hat definkirin; piştî mirina wî erdên wî bûn federasyoneke malbatî. El-Adil Kela Şamê ji nû ve ava kir (1203–1216), û UNESCO Helebê wekî bajarekî Eyûbî yê sedsala 12an ê awarte bi nav dike.

Çavkanî û hûrgulî

Memlûkan di 1260an de li Eyn Calûtê Mongol rawestandin; Baybars (hukim 1260–1277) kelehên Xaçparêzan girtin, di 1270–73an de kelehên Nîzarî bi xwe ve girêdan û kela Şamê ji nû ve ava kir. Qalawûn di 1285an de Merqeb girt, ketina Akkayê di 1291an de desthilatiya Memlûkan li seranserê Sûriyeyê belav kir, û Erwad di 1302an de ket.

Tîmûr nêzîkî 1400an êrişî Sûriyeyê kir û Heleb û Şam talan kirin, û di 1402an de vekişiya. Di 24ê Tebaxa 1516an de Osmaniyan li Mercê Dabiqê nêzîkî Helebê Siltan el-Xûrî têk bir û Sûriye derbasî destê Osmaniyan bû.

Cihên bi vê civakê ve girêdayî 12

  • Bajarê Kevnar ê HelebêHeleb · Kele û qelat

    Mizgeft û medreseyên Eyûbî û Memlûk ên Helebê.

  • Kela HelebêHeleb · Kele û qelat

    Kela Helebê, mîmariya leşkerî ya Ereb a sedsalên 12–14an.

  • Mizgefta MahmandarAleppo, Heleb · Mîrata îslamî

    Mizgefta Mehmendar (1303), serdema Memlûkan.

  • Mizgefta Al-TawbaDamascus (al-Uqayba), Şam · Mîrata îslamî

    Mizgefta et-Tewbe, ku mîrekî Eyûbî di 1231–1235an de ava kir.

  • Medreseya Al-Zahiriyya (Mezelê Baybars)Damascus (al-Amara, near the Umayyad Mosque), Şam · Mîrata îslamî

    Medreseya ez-Zahiriyye, tirbeya Baybars.

  • Kela ŞamêŞam · Kele û qelat

    Kela ku el-Adil û Baybars ji nû ve ava kirin.

  • Mezelê Selahedînê EyûbîDamascus (beside the Umayyad Mosque), Şam · Mîrata îslamî

    Tirbeya Selahedîn (1196).

  • Kela Mesyafê (navenda Îsmaîliyên Nizarî)Masyaf, Hema · Cihên olî yên din

    Mesyaf, ku Baybars bi kelehên Nîzarî re bi xwe ve girêda.

  • Krak des Chevaliers (Kela Siwaran)Hims · Kele û qelat

    Qelaya Hisnê, bi pêvekên Memlûkan ên dawiya sedsala 13an.

  • Kela SelahedînLazeqiye · Kele û qelat

    Saone, bi kelehbendiyên Eyûbî.

  • Chastel Blanc (Kela Spî)Tertûs · Kele û qelat

    Chastel Blanc, ku Baybars di 1271an de girt.

  • MargatTertûs · Kele û qelat

    Merqeb, ku Qalawûn di 1285an de girt û garnîzon lê danî.

Çavkanî (8)
  1. UNESCO World Heritage Centre, Crac des Chevaliers and Qal'at Salah El-Din
  2. UNESCO World Heritage Centre, Ancient City of Aleppo
  3. Encyclopaedia Britannica, Ayyubid dynasty
  4. Wikipedia, Nizari Ismaili state (secondary pointer)
  5. Wikipedia, Mamluk Sultanate (secondary pointer)
  6. Wikipedia, Margat (secondary pointer)
  7. Wikipedia, Chastel Blanc (secondary pointer)
  8. Wikipedia, Citadel of Damascus (secondary pointer)

Ev kategorî dîrok, ziman û baweriyê vedibêjin – ne nasnameyên ku hev dûr dixin. Gelek Sûriyeyî aîdî çend ji wan in, û hin nav behsa şaristaniyên berê dikin.

Nêrîna te girîng e

Pêşniyar, gilî û nêrîn

Ramaneke te, gilîyek heye an te şaşiyek dît? Ji me re binivîse – peyama te rasterast digihîje kesê ku vê malperê birêve dibe.

Mijar çi ye?