نمایی از صومعهٔ قدیسه تکلا (مار تقلا)، معلولا، سوریه · عکس: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · ثبت‌شده 2010
صومعه قدیس تکلا
نام محلی: دير مار تقلا
صومعهٔ قدیسه تکلا (مار تقلا) صومعه‌ای ارتدکس یونانی برای راهبه‌ها در روستای معلولا در کوه‌های قلمون در شمال‌شرق دمشق است که مستقیماً زیر نظر پاتریارک‌نشین انطاکیه قرار دارد. این صومعه گرداگرد غاری ساخته شده است که بنا بر روایت، قدیسه تکلا در آن زیست و در آن به خاک سپرده شده است. بنای کنونی صومعه از ۱۹۳۵ به بعد ساخته شده است.
تاریخ
منطقهٔ قلمون در سدهٔ چهارم، هنگامی که نخستین صومعه‌های منطقه بنیان نهاده شدند، مسیحی شد. بنا بر وقایع‌نامهٔ میخائیل البریک، صومعهٔ قدیسه تکلا و کلیسای یحیای تعمیددهنده در ۱۷۵۶ بازسازی شدند؛ ویکی‌داده این سال را تاریخ آغاز ذکر می‌کند. در ۱۸۴۰ کنسول روس، اوسپنسکی، چهار راهب را در آنجا ثبت کرد. در ۱۹۰۶ کلیسایی در غار بر بقایای کلیسایی کهن با تاریخی نامعلوم ساخته شد. مهمان‌سرا در ۱۹۳۴ ساخته شد؛ ساخت بنای صومعه در ۱۹۳۵ آغاز شد و در ۱۹۵۹ طبقهٔ دومی یافت.[1][2]
طرح
طبقهٔ همکف شامل یک اتاق پذیرایی، یک غذاخوری و اتاق‌هایی برای فروش اشیای دینی است؛ طبقهٔ بالا حجره‌های راهبه‌ها را در بر دارد و آشپزخانه و سنگ نان‌پزی در زیر آن قرار دارد. بنایی از ۱۸۸۸ به‌عنوان اقامتگاه پاتریارک مرمت شد. نردبانی در بالای بنای اصلی مستقیماً به زیارتگاه می‌رسد، غاری صخره‌ای از نخستین سده‌های مسیحیت که به یک چشمهٔ مقدس و دو کلیسای کوچک که به‌تازگی نوسازی شده‌اند تقسیم شده است. مدخل فهرست موقت یونسکو صومعهٔ به‌شدت مرمت‌شده را بر پرتگاه، در کنار پناهگاهی صخره‌ای با چشمه‌ای که از سقفش می‌چکد، با یک نمازخانه، یک رواق و بناهای جانبی توصیف می‌کند.
شمایل‌های کلیسای یحیای تعمیددهنده، غار و بال رئیسهٔ صومعه بیشتر از میانهٔ سدهٔ هجدهم تا اواخر سدهٔ نوزدهم‌اند، از جمله سه اثر از پاتریارک سیلوستروس و چهار اثر از میخائیل مهنا القدسی از مکتب اورشلیم. ویکی‌پدیای آلمانی یادآور می‌شود که این توصیف‌ها وضعیت پیش از ۲۰۱۳ را بازتاب می‌دهند.[1][2][7]
کاربری و اهمیت
«اعمال پولس و تکلا» از سدهٔ دوم، تکلا را شاگرد پولس رسول معرفی می‌کند. بنا بر افسانه‌ای متأخر، هنگامی که او از سربازان پدرش می‌گریخت، صخره شکافت و او توانست به درون غار بگریزد؛ گفته می‌شود نام معلولا («ورودی») از همین شکاف گرفته شده است. نیروی شفابخشی به این چشمه نسبت داده می‌شود. این صومعه زیارتگاه مهمی برای مسیحیان است و مسلمانان نیز این قدیسه را گرامی می‌دارند. به گفتهٔ ویکی‌پدیای عربی، جشن قدیسه تکلا در ۲۴ سپتامبر هزاران بازدیدکننده را به خود جلب می‌کند.
به گفتهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی و آلمانی، پیش از جنگ هفت راهبه و رئیسهٔ صومعه، پلاگیا سیاف، در اینجا زندگی می‌کردند و یتیم‌خانه‌ای کوچک را اداره می‌کردند.[1][2][3][4][6]
گاه‌شمار
- ۱۷۵۶
- ۱۹۰۶
- ۱۹۳۵
- ۱۹۵۹
- ۳ دسامبر ۲۰۱۳
- ۹ مارس ۲۰۱۴
- اوت ۲۰۱۸
بازگشایی پس از تعمیرات.[2]
گالری
وضعیت مستند
حفظ‌شده · تا 2018
از سپتامبر ۲۰۱۳ بر سر معلولا نبرد درگرفت. در ۳ دسامبر ۲۰۱۳ جبهة النصره روستا را گرفت و رئیسهٔ صومعه، دوازده راهبه و – به گفتهٔ ویکی‌پدیای آلمانی – دو کارگر خانگی را ربود؛ آنان در یبرود نگهداری شدند و در ۹ مارس ۲۰۱۴ در یک مبادلهٔ زندانیان آزاد شدند. صومعه غارت شد و به‌شدت آسیب دید. پس از بازپس‌گیری روستا در ۱۴ آوریل ۲۰۱۴، صومعه نوسازی شد و در اوت ۲۰۱۸ بازگشایی شد. شمایل‌های ویران‌شده با شمایل‌هایی از روسیه جایگزین شده‌اند.[2][4][5]
بازدید
رسیدن و اقامت
خدمات مستندشده سفر، اقامت و حمل‌ونقل در استان ریف دمشق:
خدمات پزشکی نزدیک
فاصلهٔ مستقیم از این مکان. داده‌ها: OpenStreetMap، تا تاریخ 2026-10-30. وضعیت فعالیت بررسی نشده است – پیش از رفتن تماس بگیرید.
منابع (۱۲)
- Wikipedia (en): Convent of Saint Thecla (Maaloula) rev. 1255494558 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Kloster der Heiligen Thekla rev. 266255196 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): كنيسة مار تقلا rev. 73460487 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (en): Maaloula rev. 1380845719 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Maalula rev. 269033337 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): معلولا rev. 71994175 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre, Tentative List: Maaloula (ref. 1299) · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Ort Maalula (Q740804) und Kloster getrennt; Ortsangaben nur als Kontext. Gründungsdatum: Wikidata P571 1756 vs. Klostergebäude 1935 (en/de); 1756 laut en „wiederaufgebaut“, laut de „erbaut“. Arabischer Name: Wikidata-Label und ar-Wikipedia-Titel lauten „كنيسة مار تقلا“ (Kirche); verwendet wurde die in ar-Ortsartikel und en belegte Form „دير مار تقلا“ – redaktionell prüfen. Zahl der Nonnen: vor dem Krieg sieben plus Oberin (en/de), 2013 zwölf verschleppt (de, en Maaloula) – Widerspruch ungeklärt. Höhe 1600 m (en/de) vs. 165 m in der UNESCO-Vorschlagsliste (vermutlich Tippfehler; nicht verwendet). Entfernung 56 km nur in de. Herkunft Theklas: „Qalamun“ (en Legende) vs. Tochter eines seleukidischen Prinzen (ar). Quelle 3 (ar-Artikel) deckt sich inhaltlich weitgehend mit dem Abschnitt in Quelle 6. Zustand 2018 als „preserved“ eingestuft, gemeint ist instand gesetzt nach schweren Schäden; Originalikonen teilweise verloren.