دشت غاب

این دشت درهٔ کافتی (ریفتی) دراز و باریکی است که ویکی‌پدیای آلمانی آن را به امتداد شمالی درهٔ کافتی بزرگ نسبت می‌دهد. این دشت از غرب به کوه‌های انصاریه و از شرق به رشته‌کوه زاویه، بخش جنوبی توده‌کوه آهکی شمال سوریه، محدود است. رود عاصی که به سوی شمال جریان دارد، نزدیک محرده، در حدود ۲۵ کیلومتری شمال‌غرب حماه، وارد دشت می‌شود.

ابعاد بسته به منبع متفاوت است: ویکی‌پدیای انگلیسی ۶۳ در ۱۲٫۱ کیلومتر، ویکی‌پدیای آلمانی حدود ۶۰ در ۱۰–۱۵ کیلومتر و ویکی‌پدیای عربی ۸۰ در ۱۰–۱۵ کیلومتر ذکر می‌کنند. در شمال‌شرق، دشت کوچک‌تر و از نظر کشاورزی پررونق الروج در غرب ادلب قرار دارد که محوطه‌های باستانی فراوانی را در بر دارد.[1][2][3]

پیش از زهکشی، الغاب مرکز صید گربه‌ماهی در درهٔ عاصی بود. ویکی‌پدیای آلمانی یادآور می‌شود که خاکریزها و سدهایی که در دوران باستان ساخته شده بودند، بخش غربی را پیش‌تر به زمین کشاورزی تبدیل کرده بودند. طرح غاب که در ۱۹۵۳ آغاز شد، بندها را با آبراهه‌های آبیاری و زهکشی ترکیب کرد و ۴۱٬۰۰۰ هکتار زمین کشاورزی افزود؛ تا ۱۹۶۸ دشت به‌طور کامل زهکشی شد و برای ۱۱٬۰۰۰ خانوار زمین فراهم کرد.

سد محرده که در ۱۹۶۱ ساخته شد، ۴۰ متر ارتفاع و ۲۰۰ متر طول دارد و ۶۵ میلیون متر مکعب آب نگه می‌دارد. سد زیزون که در ۱۹۹۶ ساخته شد، ۳۲ متر ارتفاع داشت (۷۱ میلیون متر مکعب)؛ این سد در ژوئن ۲۰۰۲ شکست و ۲۲ نفر را کشت، بیش از ۲٬۰۰۰ نفر را آواره کرد و ۸۰ کیلومتر مربع از پایین‌دست را زیر آب برد. زهکشی ساخت جاده‌ها و راه‌آهن را ممکن کرد و مالاریا را کاهش داد. در دههٔ ۱۹۸۰ جاده‌ای به ساحل از راه بیت یاشوط ساخته شد.[1][2][3]

به گفتهٔ ویکی‌پدیای عربی، در ۲۰۱۰ حدود ۳۲۵٬۰۰۰ نفر در این دشت زندگی می‌کردند که بیشتر در کشاورزی کار می‌کردند. محصولات شامل پنبه، چغندرقند، آفتابگردان، گندم، توتون و سبزیجات است و دشت برای پرورش ماهی و گاو نیز اهمیت دارد. شهرهای اصلی السقیلبیه و سلحب‌اند؛ از دژهای تاریخی در حاشیه‌های آن بیش از همه می‌توان به دژ افامیا اشاره کرد.[1][2][3]