SuriyaMadaniyat · Eʼtiqod · Tarix

Iztirobdan umidga

Suriya: iztirobdan umidga

Inqilob, urush, vayronagarchilik, ochlik, sovuq, hibs va majburiy koʻchishni boshdan kechirgan, ammo umid va hayotga mahkam yopishgan xalqning hikoyasi.

Damascus (an-Nawfara café), 2010-09-10 – Abu Shady, the last professional hakawati (storyteller) in Syria, at the an-Nawfara café, 2010
Damashq · 2010yeowatzup · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2008-02-07 – Al-Hamidiyah Souq is the largest and the most central souk in Damascus, Syria, located inside the old walled city next to the Citadel. The s
Damashq · 2008James Gordon from Los Angeles, California, USA · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Damaskus, 2008-05-04 – Spice souq, Damascus, Syria
Damashq · 2008James Gordon from Los Angeles, California, USA · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2009-04-08 – Fresh fruit juice stall in Aleppo, 2009
Halab · 2009Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2009-04-09 – Merchant in the souqs of Aleppo, 2009
Halab · 2009Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2010-09-11 – Friends in Damascus, 2010
Damashq · 2010yeowatzup · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Palmyra, 2009-03-31 – Children playing football beside the ruins of Palmyra, 2009
Palmyra · Hums · 2009Ed Brambley from Cambridge, UK · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Hama, 2010-10-31 – The norias of Hama at night, 2010
Hama · 2010Fulvio's photos · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2010-01-01 – Bakers in Damascus, 2010
Damashq · 2010Dickelbers · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2010-09-16 – Souq al-Attarine, Aleppo, 2010
Halab · 2010yeowatzup · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2009-04-14 – Al-Hamidiyah Souq, Damascus, 2009
Damashq · 2009Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2009-04-15 – Evening in the old city of Damascus, 2009
Damashq · 2009Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Hama, 2010-04-02 – Fruit market in Hama , Syria
Hama · 2010Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2008-04-28 – Villagers in traditional dress at the Citadel of Aleppo, 2008
Halab · 2008James Gordon from Los Angeles, California, USA · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
2011-04-12 – The phrase "Down with Bashar" ( yaskut Baššār ), during the Syrian Uprising 2011.
2011jan Sefti · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Banyas, 2011-04-29 – Said to be "A demonstration in the city of Banyas," Syria at the "Friday of rage" in 29 ِApril 2011.
Banyas · Tartus · 2011Syria-Frames-Of-Freedom (Pro-FSA information) · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Homs, 2012-02-03 – صورة تظهر مظاهرة حاشدة في حي باب الدريب بمدينة حمص في سوريا ضمن الثورة المطالبة بإسقاط النظام هناك
Hums · 2012Bo yaser · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Banyas, 2011-09-16 – A demonstration in the city of Banyas, Syria at 6th may 2011.
Banyas · Tartus · 2011Syria-Frames-Of-Freedom · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Hama, 2011-07-08 – Hundreds of thousands demonstrate in Hama, 8 July 2011
Hama · 2011The original uploader was Bo yaser at Arabic Wikipedia . · CC BY 2.5 · Wikimedia Commons
Homs, 2011-04-18 – Demonstration in Homs, Syria against Al Assad regime in the Syrian Uprising
Hums · 2011Bo yaser · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Daraa, 2013 – درعا البلد إحدى المظاهرات في بداية الإحتجاجات
Darʼo · 2013User:Ibrahim moukdad · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Hama, 2011-07-22 – Thousands of protesters parade the flag of Syria and shout " Ash-shab yurid isqat an-nizam " in the Assi square of Hama during the siege in
Hama · 2011Syrian Revolution Network · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Tahrir Square, Cairo (Egypt), 2012-02-03 – The Syrian Revolution tent in Tahrir
Tahrir Square, Cairo · 2012Gigi Ibrahim from Cairo, Egypt · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Jobar (Damaskus), 2017-03-20 – Smoke rises from a building in the Damascus suburb of Jobar after being hit by a hit by a bomb during the Qaboun offensive (February–March 2
Jobar · Damashq · 2017Qasioun News Agency · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Homs, 2012-02-25 – A burning house in the neighborhood of Orchard Court in Homs Syria after bombing of the Syrian army who is trying to suppress the revolution
Hums · 2012Bo yaser · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2016-02-28 – Aleppo in the war
Halab · 2016LOUAI BARAKAT · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2012-10-03 – 3 Car bombs hit the central Saadallah al-Jabiri square in Aleppo. [1]
Halab · 2012Zyzzzzzy · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2017-01-13 – Vieille ville d'Alep, le 13 janvier 2017.
Halab · 2017Hediye Levent (VOA) · Public domain · Wikimedia Commons
Aleppo, 2019-04-22 – Vieille ville d'Alep, le 13 janvier 2017.
Halab · 2019VOA · Public domain · Wikimedia Commons
Syria, 2024-12-08 – Syrian White Helmets clears the rubble
Syria · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Syria, 2024-12-08 – Syrian White Helmets Extraction
Syria · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Syria, 2024-12-08 – Syrian White Helmet Extract
Syria · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Homs, 2017-06-10 – Homsz háborús nyomai
Hums · 2017Kocsis Fülöp, Hajdúdorogi Főegyházmegye · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2016-12-23 – The ruins of Saint Elijah Cathedral in east Aleppo, Old City, December 23st 2016.
Halab · 2016Ortho · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2016-12-30 – Great Mosque of Aleppo in December 2016
Halab · 2016Fathi Nezam from Tasnim News Agency · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2018-09-28 – أحد أسواق حلب القديمة وقد دُمر وأُحرق بالكامل جراء الحرب
Halab · 2018Hussam.shibli · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2019-10-06 – Après les bombardements russes
Halab · 2019Cagibi54 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2016-12-25 – During the evacuation, rebel factions burnt buses meant to evacuate sick and elderly civilians from Aleppo.
Halab · 2016VOA News · Public domain · Wikimedia Commons
Old City of Aleppo, 2018-08-08
Old City of Aleppo · Halab · 2018Modar al mulla · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sednaya, 18 December – Assad's Sednaya prison often last stop in Syrian families’ search
Sednaya · Rif DimashqVoice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Sednaya, 2024-12-12 – A person reads Sednaya Prison records in search of missing persons, Damascus, Syria.
Sednaya · Rif Dimashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Sednaya, 2024-12-18 – Turkish rescue teams fight against time at Sednaya Prison. Digging through the concrete floors to go to the lower levels at Sednaya prison
Sednaya · Rif Dimashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Sednaya, 2024-12-18 – Syrians citizens flock Sednaya Prison to help search effort
Sednaya · Rif Dimashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Sednaya, 2024-12-18 – Man attempts to make a hole through concrete at Sednaya Prison to find enclosed rooms
Sednaya · Rif Dimashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Sednaya, 2024-12-18 – Assad's Sednaya prison often last stop in Syrian families’ search
Sednaya · Rif Dimashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
US Holocaust Memorial Museum, Washington (USA), 2019-05-04 – Please Don't Forget Us - Syria Exhibit at US Holocaust Memorial Museum - Washington - DC - USA
US Holocaust Memorial Museum, Washington · Amerika Qo‘shma Shtatlari · 2019Adam Jones from Kelowna, BC, Canada · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gʻutaga zarin hujumi

Manba: UN News

Xon Shayxunga zarin hujumi

Manba: OPCW

Dumaga xlor hujumi (Suriya Arab Harbiy-havo kuchlariga nisbat berilgan)

Manba: The Spokesman-Review / Associated Press
Hannover (Deutschland), 2015-08-21 – On August, 21th 2015 members of the Syrian community of Hannover remembered to the Ghouta chemical attack during the Syrian Civil War ...
Hannover · Germaniya · 2015Foto: Bernd Schwabe · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Hannover (Deutschland), 2015-08-21 – On August, 21th 2015 members of the Syrian community of Hannover remembered to the Ghouta chemical attack during the Syrian Civil War ...
Hannover · Germaniya · 2015Foto: Bernd Schwabe · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Yarmouk (Damaskus), 2014-01-31 – In January 2014, UNRWA was able to complete its first humanitarian distribution in Yarmouk, Syria, after almost six months of siege. Thousan
Yarmouk · Damashq · 2014UNRWA Archive Photographer Unknown · CC BY-SA 3.0 igo · Wikimedia Commons
Aleppo, 2012-10-06 – Aleppians waiting in a bread line during the Syrian civil war.
Halab · 2012Voice of America News: Scott Bobb reports from Aleppo, Syria · Public domain · Wikimedia Commons
Raqqa, 2017-12-08 – Civils de Raqqa fuyant les combats, novembre 2016.
Raqqa · 2017Mahmud Balî (VOA) · Public domain · Wikimedia Commons
Raqqa, 2017-12-08 – Civils de Raqqa fuyant les combats, novembre 2016.
Raqqa · 2017Mahmud Balî (VOA) · Public domain · Wikimedia Commons
Zaatari-Lager (Jordanien), 2013-07-18 – A close-up view of the Za'atri camp in Jordan for Syrian refugees as seen on July 18, 2013, from a helicopter carrying U.S. Secretary of Sta
Zaatari-Lager · Iordaniya · 2013U.S. Department of State · Public domain · Wikimedia Commons
Bekaa Valley, Lebanon, 2017-01-30 – Refugees from Idlib in a camp in Lebanon's Bekaa Valley, 2017
Bekaa Valley, Lebanon · Livan · 2017DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Libanon (Bekaa), 2013-11-05 – An 'informal tented settlement' in Lebanon's Bekaa valley. The mountains in the background form the border with Syria, just a few miles away
Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Libanon (Bekaa), 2012-08-26 – Camp in Lebanon close to the Syrian border
Livan · 2012Elgaard · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Al-Hol camp, 2019-10-17 – We are the first reporters inside the al-Hol Camp since Turkish military operations began in northeastern Syria last week. Officials say sin
Al-Hol camp · Hasaka · 2019Y. Boechat (VOA) · Public domain · Wikimedia Commons
Zaatari camp, Jordan, 2015-02-27 – Syrian children fetch drinking water in the Zaatari camp, Jordan, 2015
Zaatari camp, Jordan · Iordaniya · 2015Mustafa Bader · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bekaa Valley, Lebanon, 2013-11-05 – Marwan, 5, a refugee from near Aleppo, in an informal settlement in the Bekaa Valley, 2013
Bekaa Valley, Lebanon · Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Bekaa Valley, Lebanon, 2013-11-05 – A father reinforces the family's shelter before winter, Bekaa Valley, 2013
Bekaa Valley, Lebanon · Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Skala Sykamias, Lesbos (Greece), 2015-10-29 – An inflatable boat with Syrian Refugees just arrived safely to Skala Sykamias, Lesvos island, Greece.
Skala Sykamias, Lesbos · Gretsiya · 2015Ggia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Skala Sykamias, Lesbos (Greece), 2015-10-30 – Syrian and Iraqi refugees arrive from Turkey to Skala Sykamias, Lesbos island , Greece. Volunteers (life rescue team - with yellow-red cloth
Skala Sykamias, Lesbos · Gretsiya · 2015Ggia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Keleti station, Budapest (Hungary), 2015-09-03 – Syrian young males refugees strike in front of Budapest Keleti railway station. Refugee crisis. Budapest, Hungary , Central Europe, 3 Septem
Keleti station, Budapest · Vengriya · 2015Mstyslav Chernov · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Keleti station, Budapest (Hungary), 2015-09-05 – Syrian refugees having rest at the floor of Keleti railway station. Refugee crisis. Budapest, Hungary, Central Europe, 5 September 2015.
Keleti station, Budapest · Vengriya · 2015Mstyslav Chernov · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Northern Lebanon, 2013-11-07 – A Syrian girl in an unfinished apartment block in northern Lebanon, 2013
Northern Lebanon · Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Bekaa Valley, Lebanon, 2013-11-05 – Muhanad, 11, from Syria, back at school in Lebanon's Bekaa Valley, 2013
Bekaa Valley, Lebanon · Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Zaatari camp, Jordan, 2015-03-12 – A teacher with Syrian pupils in a school in the Zaatari camp, Jordan, 2015
Zaatari camp, Jordan · Iordaniya · 2015DFID · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Bekaa Valley, Lebanon, 2013-11-05 – Two Syrian boys still smiling, Bekaa Valley, 2013
Bekaa Valley, Lebanon · Livan · 2013DFID - UK Department for International Development · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Damaskus, 2024-12-14 – Rebels celebrate the fall of the Assad Regime during the first Friday Prayers at the Umayyad mosque, 14 December 2024
Damashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Damaskus, 2024-12-14 – Worshippers congregate at the Umayyad Mosque celebrating the Fall of the Assad regime and praying the First Friday Prayers without any gover
Damashq · 2024Voice of America · Public domain · Wikimedia Commons
Homs, 2025-06-09 – Homs New Clock
Hums · 2025Bo yaser · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Deutschland, 2024-12-08 – Syrians in Germany celebrate Fall of Assad Regime, 8 December 2024
Germaniya · 2024Shark1989z · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2025-02-08 – University Square in Aleppo, in front of the Faculty of Medicine, with the new flag of Syria (flag of independence, flag of the Syrian Revol
Halab · 2025Ageo.4 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Umm Haratayn al-Gharbiyah, 2025-12-31 – An open-field strawberry plantation without greenhouses in Umm Haratayn al-Gharbiyah, western countryside of Homs, Syria. The image clearly
Umm Haratayn al-Gharbiyah · Hums · 2025Hayan Alhasan · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2025-04-17 – Saint Elias Maronite Cathedral, al-Jdayde, Aleppo, April 2025
Halab · 2025By Fares Badawi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Damascus, 2025-04-04 – Damascus, April 2025
Damashq · 2025Eiyad Mobarak · CC0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2020-10-24 – بوابة خان الحرير في سوق خان الحرير في مدينة حلب القديمة بعد إعادة تأهيل وترميم السوق بعد الحرب. ويظهر البوابة الحديدية الضخمة والحجارة الصفر
Halab · 2020Anas Badawi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2024-04-11 – Poppies in Aleppo, spring 2024
Halab · 2024Emir Ghazi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Film · Iztirobdan umidga

Suriya: iztirobdan umidga

2 daqiqa · 78 ta haqiqiy surat · 7 bob

Vayronagarchilik, qochqinlik va bedarak yoʻqolganlarni izlashning haqiqiy tasvirlari bor. Oʻlganlar yoki yaradorlarning tasvirlari yoʻq.

Taxminan 2 daqiqa, 7 bobda 78 ta haqiqiy, erkin litsenziyali surat; telefonlarda taxminan 2 daqiqalik qisqaroq versiya ijro etiladi. Har bir suratda joy va yil yozilgan izoh hamda muallif koʻrsatilgan. Musiqa ixtiyoriy.

♪ Musiqa: „Samaii Hijaz Kar Kurdi“ – Shahade Saade (ud), Odeon, taxm. 1926 · „Lamma Bada Yatathanna (muwashshah)“ – Shaykh Sayyid al-Safti (1875–1939) · jamoat mulki (Wikimedia Commons)

Hujjatlashtirilgan xronologiya 20

  1. 2011-yilgi qoʻzgʻolon

    Darʼo: graffiti sabab bolalar hibsga olindi, noroziliklar boshlandi

    Human Rights Watch maʼlumotiga koʻra, Darʼodagi noroziliklar xavfsizlik kuchlari hukumatga qarshi graffiti chizishda ayblangan 15 nafar bolani hibsga olib, qiynoqqa solganidan keyin boshlangan. Noroziliklar 2011-yil 18-martda boshlandi. HRW 50 dan ortiq suhbatga asoslangan “Biz bunday dahshatni hech qachon koʻrmaganmiz” (“We've Never Seen Such Horror”) hisobotida bostirish choralarini hujjatlashtirgan.

    Daraa · Darʼo
    Manbalar
  2. Hibs va bedarak yoʻqolganlar

    “Sezar” fotosuratlari

    Harbiy xizmatdan qochgan, “Sezar” taxallusli shaxs 2011-yil may va 2013-yil avgust oraligʻida olingan 53 275 ta fotosuratni nusxalab, yashirincha mamlakatdan olib chiqqan. Human Rights Watch 2015-yil dekabrdagi “Agar oʻliklar gapira olsa” (“If the Dead Could Speak”) hisobotida suratlarda hibsda yoki harbiy kasalxonaga oʻtkazilgandan keyin vafot etgan kamida 6786 nafar mahbus aks etganini, ularning aksariyati Damashqdagi beshta razvedka boʻlimida saqlanganini aniqlagan. HRW fotosuratlarni insoniyatga qarshi jinoyatlarning haqiqiy dalili deb hisoblagan. (Suratlar bu yerda takrorlanmaydi.)

    Damascus (government detention facilities) · Damashq
    Manbalar
  3. Urush va vayronagarchilik

    Huladagi qotilliklar

    BMT maʼlumotiga koʻra, 2012-yil 25-mayda Hula hududida 108 kishi, jumladan, 49 nafar bola oʻldirilgan. 2012-yil avgustda BMT Tergov komissiyasi qotilliklar uchun hukumat kuchlari va shabbiha jangarilari javobgar degan xulosaga kelgan. BMT Inson huquqlari kengashi 2012-yil iyunda oʻtkazilgan maxsus sessiyada qotilliklarni qoralagan edi.

    Houla (Taldou) · Hums
    Manbalar
  4. Shikastlangan meros

    Halab Jome masjidining minorasi vayron boʻldi

    2013-yil 24-aprelda Halabning qadimiy shahri markazidagi Jome masjidining minorasi toʻqnashuvlar paytida qulab tushgan; UNESCO oʻsha kuniyoq hech kimni ayblamasdan bu yoʻqotishdan afsus bildirgan. Javobgarlik bahsli boʻlib qoldi: Suriya davlat ommaviy axborot vositalari an-Nusra frontini aybladi, muxolifat faollari esa minorani armiya tanklari oʻqqa tutib vayron qilganini aytdi.

    Aleppo, Great (Umayyad) Mosque · Halab
    Manbalar
  5. Qamal, ochlik va sovuq

    Yarmuk qamali: ochlikdan oʻlimlar

    Amnesty International 2014-yil mart oyida Suriya hukumat kuchlari 2013-yil iyulda Damashqning Yarmuk hududi qamalini kuchaytirganini xabar qilgan. Oʻshandan beri qayd etilgan 200 ga yaqin oʻlimdan 128 tasini Amnesty ochlik bilan bogʻlagan. Amnesty tinch aholini ochlikka mahkum qilishni harbiy jinoyat deb baholagan.

    Yarmouk (Palestinian refugee camp), Damascus · Damashq
    Manbalar
  6. Kimyoviy hujumlar

    Gʻutaga zarin hujumi

    2013-yil 21-avgust tongida tarkibida zarin boʻlgan “yer–yer” raketalari Damashq atrofidagi Gʻutaning muxolifat nazoratidagi hududlariga tushgan. Åke Sellström boshchiligidagi BMT tergov missiyasi 2013-yil sentyabrda kimyoviy qurol tinch aholiga, jumladan, bolalarga qarshi “nisbatan keng miqyosda” qoʻllanganini tasdiqlagan; aybdorlarni aniqlash uning vakolatiga kirmagan. BMT Tergov komissiyasi 2014-yil martda hujumni amalga oshirganlar Suriya armiyasi zaxiralaridan foydalana olgan boʻlishi ehtimoli katta ekanini aytgan. SNHR kamida 1144 kishi halok boʻlganini hisoblaydi; boshqa hisob-kitoblar farq qiladi.

    Eastern and Western Ghouta (Zamalka, Ein Tarma, Moadamiyah) · Rif Dimashq
    Manbalar
  7. Qamal, ochlik va sovuq

    Sharqiy Gʻuta qamali va qaytarib olinishi

    BMT Tergov komissiyasi 2018-yil aprelda tugagan Sharqiy Gʻutaning besh yillik qamalini “zamonaviy tarixdagi eng uzoq davom etgan qamal” deb atagan. 2018-yil iyundagi hisobotida komissiya hukumatparast kuchlar tinch aholini ataylab ochlikka mahkum qilganini va bu insoniyatga qarshi jinoyat ekanini, qurolli guruhlar esa Damashqni tartibsiz oʻqqa tutib, harbiy jinoyatlar sodir etganini aniqlagan. 2018-yil 14-aprelda hudud qaytarib olingandan keyin taxminan 140 000 kishi uy-joyini tark etishga majbur boʻlgan; evakuatsiya kelishuvlari asosida 50 000 gacha odam Idlib va Halab muhofazalariga koʻchirilgan.

    Eastern Ghouta · Rif Dimashq
    Manbalar
  8. Shikastlangan meros

    IShID Palmirani egalladi; qadimiyatshunos olim oʻldirildi

    IShID 2015-yil may oyida Palmirani Suriya hukumat kuchlaridan tortib olgan. 2015-yil avgustda UNESCO Bosh direktori 50 yildan ortiq Palmira qadimiy yodgorliklariga rahbarlik qilgan va bir oydan ortiq asirlikda saqlangan 82 yoshli Xolid al-Asadning oʻldirilishini qoralagan. UNESCO uning Palmiraga sadoqatiga xiyonat qilmagani uchun oʻldirilganini bildirgan.

    Palmyra (Tadmur) · Hums
    Manbalar
  9. Majburiy koʻchish va boshpana

    Suriyalik qochqinlar soni toʻrt milliondan oshdi

    2015-yil 9-iyulda UNHCR qoʻshni mamlakatlarda 4 013 000 dan ortiq suriyalik qochqin borligini, jumladan, Turkiyada taxminan 1,8 million va Livanda 1,17 million kishi, Suriya ichida esa kamida 7,6 million kishi majburan koʻchganini maʼlum qilgan. Guterrish buni bir avlod davomida bitta mojarodan kelib chiqqan eng katta qochqinlar soni deb atagan.

    Qo'shni mamlakatlar
    Manbalar
  10. Qamal, ochlik va sovuq

    Sharqiy Halab uchun jang va uning qamali

    BMT Tergov komissiyasi Sharqiy Halab uchun jang davomida (2016-yil iyul–dekabr) har ikki tomondagi tinch aholi barcha tomonlar sodir etgan harbiy jinoyatlar qurboni boʻlganini aniqlagan. Hukumatparast kuchlar qamal taktikasini qoʻllagan; Suriya va Rossiyaning har kungi havo zarbalari kasalxonalar, maktablar va bozorlarni vayron qilgan va dekabr oxiriga kelib Sharqiy Halabda birorta ham ishlaydigan kasalxona qolmagan. Qurolli guruhlar Gʻarbiy Halabni tartibsiz oʻqqa tutgan va tinch aholining chiqib ketishiga toʻsqinlik qilgan.

    Eastern Aleppo · Halab
    Manbalar
  11. Majburiy koʻchish va boshpana

    Sharqiy Halabdan evakuatsiya

    2016-yil 15–22-dekabr kunlari Xalqaro Qizil Xoch qoʻmitasi va Suriya Arab Qizil Yarim Oy jamiyati Sharqiy Halabdan 35 000 dan ortiq kishini evakuatsiya qilgan; bir vaqtda amalga oshirilgan harakat doirasida qamaldagi Fuʼa va Kafraya shaharchalaridan 1200 kishi chiqib ketgan. Keyinchalik BMT Tergov komissiyasi harbiy zarurat boʻlmagani sababli evakuatsiya kelishuvi majburiy koʻchirishga teng ekanini aniqlagan.

    Eastern Aleppo · Halab
    Manbalar
  12. Hibs va bedarak yoʻqolganlar

    Amnestyning Saydnaya haqidagi hisoboti: “Inson qassobxonasi”

    2017-yil 7-fevralda Amnesty International “Inson qassobxonasi” (“Human slaughterhouse”) hisobotini eʼlon qilgan. Unda 2011-yil sentyabr va 2015-yil dekabr oraligʻida Saydnaya harbiy qamoqxonasida ommaviy osish orqali 5000 dan 13 000 gacha odam qatl etilgani taxmin qilinadi; hisobot sobiq qoʻriqchilar, mahbuslar va mansabdorlar kabi 84 kishi bilan suhbatlarga asoslangan. Amnesty u yerdagi qotilliklar, qiynoqlar va qirib yoʻq qilish insoniyatga qarshi jinoyat ekani haqida xulosaga kelgan. Suriya hukumati mahbuslarni oʻldirganini yoki ularga yomon munosabatda boʻlganini rad etgan.

    Saydnaya Military Prison · Rif Dimashq
    Manbalar
  13. Kimyoviy hujumlar

    Xon Shayxunga zarin hujumi

    2017-yil 4-aprel ertalab Xon Shayxunda zarin tarqatilgan. OPCW faktlarni aniqlash missiyasi 2017-yil 30-iyunda javobgarlikni hech kimga yuklamasdan zarin taʼsiri boʻlganini tasdiqlagan. OPCW–BMT Qoʻshma tergov mexanizmi (JIM, 2017-yil 26-oktyabrdagi hisobot) va undan alohida BMT Tergov komissiyasi (COI, 2017-yil 6-sentyabr) hujumni Suriya Arab Respublikasi/Suriya kuchlariga nisbat bergan. COI kamida 83 kishi halok boʻlganini, ularning taxminan uchdan biri bolalar ekanini hisoblagan; JIM 100 ga yaqin kishi oʻldirilganini aytgan. Suriya javobgarlikni rad etgan.

    Khan Shaykhun · Idlib
    Manbalar
  14. Urush va vayronagarchilik

    Raqqa jangi

    2017-yil 6-iyundan 17-oktyabrgacha AQSH boshchiligidagi koalitsiya va uning mahalliy hamkorlari IShIDni Raqqadan quvib chiqarish uchun jang qilgan. Amnesty International 2018-yil iyundagi “Yoʻq qilish urushi” (“War of annihilation”) hisobotida koalitsiyaning aholi gavjum hududlarda portlovchi qurollarni qayta-qayta qoʻllashi yuzlab tinch aholining oʻlimiga sabab boʻlgani va shaharning katta qismini xarobaga aylantirganini, IShID esa tinch aholidan tirik qalqon sifatida foydalanish kabi harbiy jinoyatlar sodir etganini aytgan.

    Raqqa · Raqqa
    Manbalar
  15. Urush va vayronagarchilik

    BMT hisobi: oʻn yilda 306 887 nafar tinch aholi halok boʻlgan

    2022-yil 28-iyunda BMT Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi (OHCHR) 2011-yil 1-martdan 2021-yil 31-martgacha mojaro bilan bogʻliq zoʻravonlik oqibatida 306 887 nafar tinch aholi oʻldirilganini hisoblab chiqqan; bu urushdan oldingi aholining taxminan 1,5 foizi demakdir. 143 350 oʻlim alohida-alohida hujjatlashtirilgan; qolganlari statistik usulda baholangan. Tibbiy yordam, oziq-ovqat va suvdan foydalanish imkoniyati yoʻqolgani sababli sodir boʻlgan oʻlimlar hisobga kiritilmagan.

    Suriya (butun mamlakat bo'yicha)
    Manbalar
  16. Urush va vayronagarchilik

    2023-yil 6-fevraldagi zilzilalar

    2023-yil 6-fevral tongida markazi Turkiya–Suriya chegarasi yaqinida boʻlgan 7,7 magnitudali zilzila va undan keyingi koʻplab silkinishlar urushdan allaqachon zaiflashgan mamlakatga zarba bergan. 12-fevral holatiga BMT Suriyada 5791 kishi halok boʻlgani va 10 041 kishi jarohatlanganini hisoblagan, halok boʻlganlarning 4377 nafari shimoli-gʻarbda boʻlgan; eng koʻp zarar koʻrgan hududlarda, asosan Halab va Idlib muhofazalarida 8,8 million kishi yashardi.

    North-west and northern Syria · Halab
    Manbalar
  17. 2024-yil 8-dekabr

    Shimoli-gʻarbdan hujum: Halab, Hama, Hums

    2024-yil 27-noyabrda Hayʼat Tahrir ash-Shom (HTS) boshchiligidagi qurolli muxolifat guruhlari Suriya shimoli-gʻarbida hujum boshlagan. AP maʼlumotiga koʻra, ular 29-noyabrda Halabga kirgan, 30-noyabrda shaharni nazorat qilayotganini maʼlum qilgan, 5-dekabrda Hamani egallagan va hukumat kuchlari chekinganidan soʻng 7-dekabrda Humsni qoʻlga kiritgan. OCHA 5-dekabrda kamida 178 000 kishi majburan koʻchgani va kamida 69 nafar tinch aholi oʻldirilgani haqida xabar bergan; bu raqamlar tasdiqlanmagan boʻlib qolgan.

    Aleppo, Hama, Homs · Halab
    Manbalar
  18. 2024-yil 8-dekabr

    Asad hukumatining qulashi

    2024-yil 8-dekabrda muxolifat kuchlari kam qarshilikka duch kelib Damashqqa kirgan va Suriya davlat televideniyesi Prezident Bashar Asad agʻdarilgani haqidagi bayonotni efirga uzatgan. Asad mamlakatni tark etgan; keyinchalik Rossiya davlat axborot agentliklari u va uning oilasi Moskvada ekani va ularga boshpana berilganini xabar qilgan. BMT Bosh kotibi Guterrish Suriyaning kelajagini suriyaliklarning oʻzlari belgilashi kerakligini aytib, tartibli siyosiy oʻtishga chaqirgan.

    Damascus · Damashq
    Manbalar
  19. 2024-yil 8-dekabr

    Qamoqxona eshiklari ochildi, Saydnayadan mahbuslar ozod qilindi

    2024-yil 8-dekabrda Saydnaya ham kiradigan oʻnlab qamoqxona va hibs markazlarining eshiklari ochilgan va Amnesty International yuzlab kishi, jumladan, ayollar va yosh bolalar ozod qilinganini xabar qilgan. Suratlarda juda ozib ketgan, holdan toygan mahbuslar koʻringan. Keyinchalik SNHR mahbuslarning faqat cheklangan qismi tirik ozod qilinganini, oʻn minglab kishining taqdiri esa hanuz nomaʼlumligini taʼkidlagan.

    Saydnaya Military Prison and other detention centres · Rif Dimashq
    Manbalar
  20. Qaytish va tiklanish

    Qaytganlar soni 1,63 million qochqin va 1,89 million ichki koʻchirilgan shaxsga yetdi

    2026-yil aprel oyi oxiriga kelib UNHCR 2024-yil 8-dekabrdan beri xorijdan, asosan mintaqadan qaytgan 1 630 874 nafar suriyalikni va qaytgan 1 890 390 nafar ichki koʻchirilgan shaxsni qayd etgan. UNHCR uy-joy va mulkka yetkazilgan zarar, ish oʻrinlarining cheklanganligi va xavfsizlik qaytish haqidagi qarorlarda asosiy omil boʻlib qolayotganini aytgan; 2026-yil mart holatiga koʻra 15,6 million kishi hali ham yordamga muhtoj edi. UNHCR maʼlumotlar portali 2026-yil 9-iyul holatiga 1 966 356 nafar ichki koʻchirilgan shaxsning qaytganini koʻrsatgan va uning raqamlari umumiy qaytishlarni kamaytirib koʻrsatishi mumkinligini qayd etadi.

    Suriya (butun mamlakat bo'yicha)
    Manbalar

Suriya xotirasi arxivi 188

Erkin litsenziyali haqiqiy fotosuratlar – har birida joy, sana, muallif, manba va tekshiruv holati. Erkin litsenziya boʻlmasa, nusxa koʻchirish oʻrniga manbaga havola beramiz.

Oldin / Keyin

Solishtirish uchun suring · Ikkala fotosurat ham bir joyni koʻrsatadi, lekin har doim ham bir xil nuqtadan emas.

Aleppo, 2018-09-28 – أحد أسواق حلب القديمة وقد دُمر وأُحرق بالكامل جراء الحرب
Aleppo, 2005-09-10 – Al-Madina Souq is located in Aleppo, Syria
Oldin 2005Keyin 2018
Aleppo · Oldin: Folkertherlyn · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons · Keyin: Hussam.shibli · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Homs, 2020-11-09 – Khalid ibn al-Walid Mosque | Homs city.
Homs, 2005-12-26 – Khalid ibn al-Walid mosque is located in the Khaldiya district of Homs , the third largest city in Syria . It is situated in a park alongsid
Oldin 2005Keyin 2020
Homs · Oldin: Abdulhadi Najjar · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Keyin: Oday Hassoun · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Krak des Chevaliers / al-Husn, 2013-08-18 – Smoke coming out from the castle
Krak des Chevaliers / al-Husn, 2008-05-05 – Krak des Chevaliers is a Crusader castle in Syria and one of the most important preserved medieval castles in the world. The site was first
Oldin 2008Keyin 2013
Krak-de-Shevalye / al-Husn · Oldin: James Gordon from Los Angeles, California, USA · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons · Keyin: Syria963 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Aleppo, 2016-12-30 – Great Mosque of Aleppo in December 2016
Aleppo, 2009-04-08 – One of pictures of the minaret from several spots, the name indicates roughly from where.
Oldin 2009Keyin 2016
Aleppo · Oldin: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons · Keyin: Fathi Nezam from Tasnim News Agency · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Xaritada urush vayronagarchiligi va tiklanish

Aleppo, old city souks · 44Palmyra (Tadmur) · 44Daraa · 22Houla (Taldou) · 1Yarmouk (Palestinian refugee camp), Damascus · 1Eastern and Western Ghouta (Zamalka, Ein Tarma, Moadamiyah) · 1Homs, Old City · 1Marea · 1Madaya · 1Kafr Zita (Wadi al-Aanz) · 1Ltamenah · 1Khan Shaykhun · 1Raqqa · 1Saraqib (eastern part) · 1Douma · 1Damascus · 1Saydnaya Military Prison and other detention centres · 1
  • 2011-yilgi qoʻzgʻolon
  • Urush va vayronagarchilik
  • Shikastlangan meros
  • Qamal, ochlik va sovuq
  • Kimyoviy hujumlar
  • Majburiy koʻchish va boshpana
  • 2024-yil 8-dekabr

Kimyoviy hujumlar

BMT va OPCW xulosalari bilan hujjatlashtirilgan hodisalar. Har bir yozuvda tergov olib borgan tashkilot va uning xulosasi koʻrsatilgan.

  • 222 chemical attacks documented 23 Dec 2012 – 8 Dec 2024; 1,514 killed; 11,080 injured; 217 attributed by SNHR to Assad-government forces, 5 to ISIL (SNHR, 2026-08-21)
  • COI (Sept 2017) held the Syrian government responsible for at least 23 other chemical attacks since March 2013 (Al Jazeera 2017-09-06 reporting COI)

Ghouta, Damascus countryside: Ein Tarma and Zamalka (Eastern Ghouta), Moadamiyah (Western Ghouta)

sarin · surface-to-surface rockets

at least 1,144 killed (1,119 civilians incl. 99 children and 194 women; 25 fighters); about 5,935 injured (SNHR, 2026-08-21)

no casualty total given; mission confirmed use against civilians including children 'on a relatively large scale' (UN Mission (final report A/68/663–S/2013/735))

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
United Nations Mission to Investigate Allegations of the Use of Chemical Weapons in the Syrian Arab Republic (head: Åke Sellström)A/67/997–S/2013/553 · 2013-09-16Sarin found in impacted surface-to-surface rockets, environmental contamination and positive blood/urine samples; consistent epidemiology from >50 interviews.None – identifying perpetrators was not part of the mission's mandate.
United Nations Mission (as above)A/68/663–S/2013/735 · 2013-12-13Restates the Ghouta conclusion (paras 109–110).None (fact-finding mandate).
UN Independent International Commission of Inquiry on the Syrian Arab Republic (COI)2014-03-05Agents used in Ghouta and Khan al-Assal (19 March 2013) bore the same distinctive markers.No formal attribution; COI said the perpetrators 'likely had access to the chemical weapons stockpile of the Syrian military'.

Javobgarlikni belgilagan: No UN or OPCW body has formally attributed this attack (status per sources opened 2026-10-30). The OPCW's attribution team (IIT) has not issued a report on Ghouta.

Other published tallies (e.g. governments, medical NGOs) differ widely; they were not verified in this run and are not reproduced.

Marea

sulfur mustard · artillery shells modified to disperse a liquid payload

11 named individuals with symptoms consistent with sulfur-mustard exposure; no deaths reported (OPCW IIT 4th report)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/2255/2024 · 2024-02-22Sulfur mustard used during attacks aimed at capturing Marea.Reasonable grounds to believe that units of ISIL were the perpetrators; ISIL's Delegated Committee likely ordered the attack.

Javobgarlikni belgilagan: ISIL (OPCW IIT, 2024).

Umm Hawsh

sulfur mustard · mortar shell (per JIM summary)

two women exposed (15 and 17 September 2016); no death toll given (UN Meetings Coverage SC/13060 (JIM))

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW-UN Joint Investigative Mechanism (JIM)S/2017/904 · 2017-10-26Sulfur mustard exposure confirmed.ISIL (Da'esh) held responsible.

Javobgarlikni belgilagan: ISIL (OPCW-UN JIM, 2017). No town coordinates: Umm Hawsh not present in the OSM snapshot.

Kafr Zita (cave system in Wadi al-Aanz valley)

chlorine · yellow pressurised cylinder

35 named individuals injured, dozens more affected (OPCW IIT 5th report)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/2478/2026 · 2026-01-22Chlorine released when the cylinder ruptured.Reasonable grounds to believe that the Syrian Arab Air Forces were the perpetrators.

Javobgarlikni belgilagan: Syrian Arab Air Forces (OPCW IIT, 2026). SNHR stresses this is not a judicial ruling.

Ltamenah

sarin · M4000 aerial bomb dropped by an Su-22 aircraft (departed Shayrat airbase)

at least 16 affected (OPCW IIT Coordinator's remarks, 2020-04-08)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/1867/2020 · 2020-04-08Use of sarin as a chemical weapon.Reasonable grounds to believe: 50th Brigade of the 22nd Air Division, Syrian Arab Air Force.

Javobgarlikni belgilagan: 50th Brigade of the 22nd Air Division, Syrian Arab Air Force (OPCW IIT, 2020).

Ltamenah (hospital)

chlorine · cylinder dropped by a helicopter onto the Ltamenah hospital (departed Hama airbase)

at least 30 affected (OPCW IIT Coordinator's remarks, 2020-04-08)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/1867/2020 · 2020-04-08Use of chlorine as a chemical weapon.Reasonable grounds to believe: Syrian Arab Air Force.

Javobgarlikni belgilagan: Syrian Arab Air Force (OPCW IIT, 2020).

Ltamenah

sarin · M4000 aerial bomb dropped by an Su-22 aircraft (departed Shayrat airbase)

at least 60 affected (OPCW IIT Coordinator's remarks, 2020-04-08)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/1867/2020 · 2020-04-08Use of sarin as a chemical weapon.Reasonable grounds to believe: 50th Brigade of the 22nd Air Division, Syrian Arab Air Force.

Javobgarlikni belgilagan: 50th Brigade of the 22nd Air Division, Syrian Arab Air Force (OPCW IIT, 2020).

Khan Shaykhun

sarin · aerial bomb (COI: dropped by an Su-22, an aircraft only the Syrian air force operates)

at least 83 killed (about one third children), nearly 300 wounded (UN COI, 2017-09-06 (via Al Jazeera))

around 100 killed, about 200 affected (OPCW-UN JIM (UN Meetings Coverage SC/13060))

at least 87 killed (other sources) (Al Jazeera 2017-09-06, unnamed 'other sources')

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Fact-Finding Mission in Syria (FFM)S/1510/2017 · 2017-06-30People were exposed to sarin.None – FFM mandate excludes attribution.
UN Independent International Commission of Inquiry on the Syrian Arab Republic (COI)2017-09-06Reasonable grounds to believe Syrian forces dropped an aerial bomb dispersing sarin; no evidence for the claim that an opposition depot was hit.Syrian forces.
OPCW-UN Joint Investigative Mechanism (JIM)S/2017/904 · 2017-10-26Sarin from a precursor very likely from Syria's original stockpile; crater most likely from an aerial bomb; no evidence of staging.The Syrian Arab Republic (no individual actors identified).

Javobgarlikni belgilagan: Syrian Arab Republic (JIM 2017); Syrian forces (COI 2017). Syria denied responsibility.

Saraqib (eastern part)

chlorine · at least one cylinder dropped by a military helicopter

12 named individuals affected (OPCW IIT 2nd report)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/1943/2021 · 2021-04-12Chlorine released from a ruptured cylinder.Reasonable grounds to believe: a helicopter of the Syrian Arab Air Force under the control of the Tiger Forces.

Javobgarlikni belgilagan: Syrian Arab Air Force / Tiger Forces (OPCW IIT, 2021).

Douma

chlorine · two yellow cylinders

43 named individuals killed, dozens more affected (OPCW IIT 3rd report)

more than 40 killed (medical workers at the time) (AP, 2019-03-01)

ManbaXulosalarJavobgarlikni belgilagan
OPCW Fact-Finding Mission in Syria (FFM)S/1731/2019 · 2019-03-01Reasonable grounds that a toxic chemical containing reactive chlorine (likely molecular chlorine) was used as a weapon.None – FFM mandate excludes attribution.
OPCW Investigation and Identification Team (IIT)S/2125/2023 · 2023-01-27Toxic chlorine released from two cylinders.Reasonable grounds to believe that the Syrian Arab Air Forces were the perpetrators; at least one helicopter of the Tiger Forces Elite Unit dropped the cylinders.

Javobgarlikni belgilagan: Syrian Arab Air Forces / Tiger Forces (OPCW IIT, 2023). Syria and Russia rejected responsibility.

Hibs va bedarak yoʻqolganlar

Bu boʻlimda qiynoqlar va hibsdagi oʻlim holatlari tasvirlangan. Unda dahshatli tasvirlar yoʻq. Davom etasizmi?

Suriyadan hikoyalar

Omon qolganlar va ularning yaqinlari soʻzlab bergan eʼlon qilingan reportajlar, asl manbaga havola bilan. Shaxsiy hikoyalar faqat tekshiruvdan soʻng va rozilik bilan qoʻshiladi.

Tiklanish davom etayotgan jarayon; koʻplab suriyaliklar uchun azob-uqubatlar hali tugamagan.

Fikringiz muhim

Takliflar, shikoyatlar va fikr-mulohazalar

Gʻoyangiz, shikoyatingiz bormi yoki xato topdingizmi? Bizga yozing – xabaringiz toʻgʻridan-toʻgʻri ushbu saytni yurituvchi shaxsga boradi.

Nima haqida?