Amrit

Ceramika wskazuje na zasiedlenie już w III tysiącleciu p.n.e.; niemieckojęzyczna Wikipedia datuje najwcześniejsze ślady na Tell Amrit na około 2100–1750 p.n.e. i opisuje założenie miasta przez Amorytów z Arwadu około 1600 roku p.n.e. Miejsce wzmiankowane w zapiskach o wojnach Totmesa III utożsamia się dziś zazwyczaj z Amritem. Pod koniec 333 roku p.n.e. Aleksander Wielki przebywał w Marathusie, wówczas lądowej posiadłości króla Arados (Arwadu) Gerostratosa.

W okresie seleucydzkim Marathus oderwał się od Arados; około 230 roku p.n.e. bił własne monety, a do 219 roku p.n.e. oba miasta były od siebie niezależne. Według anglojęzycznej Wikipedii Marathus został złupiony przez siły z Arados w 148 roku p.n.e.; niemieckojęzyczna Wikipedia, za Diodorem, informuje o nieudanej próbie Aradijczyków przed 147 rokiem p.n.e. i uważa dokładną datę zniszczenia za nieznaną. Strabon opisał to miejsce jako zburzone miasto. Autorzy rzymscy wspominali jeszcze Marathus do czasów Hadriana, a w 2011 roku odnaleziono trzy komory grobowe z okresu rzymskiego.

Henry Maundrell (1697) i Richard Pococke (1743) odwiedzili ruiny; Ernest Renan prowadził wykopaliska w 1860 roku, Maurice Dunand w kilku kampaniach od 1926 roku, a wraz z Nassibem Salibym od 1954 roku. Znaleziska przechowywane są m.in. w Luwrze, Muzeum Narodowym w Damaszku i Muzeum w Tartusie.[1][2]

Główne sanktuarium (Maabed), według niemieckojęzycznej Wikipedii prawdopodobnie z drugiej połowy V wieku p.n.e., wykuto w skale: filarowy portyk otacza basen o głębokości około trzech metrów zasilany przez źródło, z sześciennym naiskosem na wysokiej podstawie w środku. Wymiary różnią się w zależności od źródła (anglojęzyczna Wikipedia: dziedziniec 47 × 49 m; niemieckojęzyczna Wikipedia: zespół 56,33 × 48,55 m, basen 46,70 × 38,50 m). Inskrypcje poświadczają kult Melkarta i Eszmuna.

Około 200 metrów na północny wschód leży wykuty w skale stadion o długości około 225–230 metrów i szerokości 30–40 metrów z siedmioma częściowo zachowanymi rzędami siedzisk, datowany na koniec IV lub początek III wieku p.n.e. Na południu stoją wieże grobowe zwane al-Maghazil („Wrzeciona”), o wysokości do około 7,5 metra, z których jedna ozdobiona jest czterema protomami lwów, nad podziemnymi komorami ze znaleziskami z okresu od V do I wieku p.n.e.; na południe od Nahr al-Kubli znajdują się Burdż al-Bazzak, pierwotnie o wysokości 19,5 metra, oraz kolejne hypogea.[1][2][3]

Anglojęzyczna Wikipedia opisuje Marathus jako najdalej na północ położone ważne miasto starożytnej Fenicji i lądową bazę Arwadu. Według arabskojęzycznej Wikipedii sanktuarium źródlane odwiedzano także w celu uzdrowienia; przypuszcza się, że na stadionie odbywały się igrzyska sakralne. Miasto biło dwujęzyczne monety srebrne według stopy attyckiej. Ponieważ miejsce w dużej mierze opuszczono i w niewielkim stopniu zabudowano ponownie, jego ruiny przetrwały bez rozległych późniejszych przebudów.[1][2][3]

World Monuments Fund umieścił Amrit na swoich listach obserwacyjnych zagrożonych miejsc z 2004 i 2006 roku, wskazując na szybkie niszczenie wskutek wandalizmu i postępującej zabudowy. W 2006 roku odbyły się trzydniowe warsztaty z udziałem UNESCO, syryjskiej Dyrekcji Generalnej Starożytności i Muzeów oraz lokalnych władz administracyjnych. Źródła nie zawierają późniejszego raportu o stanie.[1]