
Ogród z drzewami owocowymi i różnorodnymi roślinami w Pałacu Azmów w Damaszku · Zdjęcie: Abdullah Fetnah · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons · Zarejestrowano 2022
Pałac al-Azm
Nazwa lokalna: قصر العظم
Pałac Azmów (arab. Kasr al-Azm) to pałac z epoki osmańskiej na Starym Mieście w Damaszku, na północ od Suku al-Buzurijja i w pobliżu Meczetu Umajjadów. Namiestnik As'ad Pasza al-Azm kazał go zbudować około 1749 roku jako swoją prywatną rezydencję. Od lat 50. XX wieku mieści Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowych.
Historia
Anglojęzyczna i arabskojęzyczna Wikipedia datują budowę na 1749 rok, niemieckojęzyczna na 1750; według arabskojęzycznej Wikipedii drewniane inskrypcje w kilku salach noszą rok hidżry 1163. Fundatorem był As'ad Pasza al-Azm, osmański namiestnik Damaszku, który zbudował także pobliski Chan As'ada Paszy. Pałac stoi na miejscu pałacu mameluckiego; niemieckojęzyczna Wikipedia wymienia pałac emira Tingiza (pan. 1312–1330), a arabskojęzyczna sugeruje, że ta wcześniejsza budowla została zniszczona podczas najazdu Timura w 1401 roku. Według źródeł budowało go około 800 robotników przez dwa–trzy lata.
Po śmierci fundatora w pałacu mieszkali jego potomkowie; cesarz Niemiec Wilhelm II odwiedził go w 1898 roku. Rodzina sprzedała centralne skrzydło rodzinne francuskim władzom mandatowym za 4000 złotych funtów – według anglojęzycznej Wikipedii w 1920 roku, według arabskojęzycznej w 1922 roku. Podczas francuskiego ostrzału starego miasta w czasie Wielkiego Powstania Syryjskiego w 1925 roku spłonęły główna sala recepcyjna, łaźnie i dachy, a mury zostały zniszczone. Architekci Lucien Cavaro i Michel Écochard odbudowali budowle w uproszczonej, mniej zdobnej formie; następnie z pałacu korzystał Instytut Francuski.
Instytut opuścił pałac w 1946 roku. W 1951 roku rząd syryjski kupił zespół (według anglojęzycznej Wikipedii za 100 000 funtów syryjskich, według arabskojęzycznej za 100 010) i utworzył muzeum, które według arabskojęzycznej Wikipedii otwarto 13 września 1954 roku. Od początku lat 60. XX wieku restaurowano skrzydło rodzinne zniszczone w 1925 roku, częściowo z użyciem kamieni z rozebranych budowli z tego samego okresu. Restauracja otrzymała Nagrodę Agi Chana w dziedzinie architektury (cykl 1981–1983).[1][2][3]
Architektura
Zespół zajmuje około 6400 m² i opisywany jest jako przykład tradycyjnego domu damasceńskiego. Dzieli się na haremlik (skrzydło rodzinne) z prywatnymi pomieszczeniami i niewielką łaźnią, selamlik (skrzydło gościnne) z salami recepcyjnymi i dziedzińcem oraz skrzydło dla służby, kuchni i magazynów od północy. Niemieckojęzyczna Wikipedia liczy w obu częściach 16 sal recepcyjnych i ajwanów.
Użyto wapienia, piaskowca, bazaltu i marmuru. Archeolog Andrew Petersen nazywa naprzemienne warstwy białego wapienia i czarnego bazaltu (ablak) charakterystycznymi dla monumentalnego muru Damaszku. Drewniane stropy są malowane, a wiele pomieszczeń ma marmurowe baseny. Bogato zdobiona jest jedynie brama wejściowa, a nie fasady.[1][2][3]
Funkcja i znaczenie
Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowych prezentuje zrekonstruowane sceny z życia codziennego, stroje, instrumenty muzyczne, broń oraz rzemiosło, takie jak szkło, miedź i tkaniny. Według arabskojęzycznej Wikipedii w 2011 roku otwarto nowe sale wystawowe, w tym jedną nazwaną imieniem pierwszego dyrektora muzeum, Szafika Imama. UNESCO wymienia pałac wśród zabytków stanowiących podstawę statusu światowego dziedzictwa Starożytnego miasta Damaszek.[1][2][3][4]
Oś czasu
- 1749/1750
Budowa jako rezydencji namiestnika As'ada Paszy al-Azma (data różni się w zależności od źródła).[1][2][3]
- 1898
Wizyta cesarza Wilhelma II.[1]
- 1920/1922
Sprzedaż skrzydła rodzinnego francuskim władzom mandatowym.[1][3]
- 1925
Poważne zniszczenia w wyniku pożaru podczas francuskiego ostrzału starego miasta.[1][3]
- 1951
- 13 września 1954
Otwarcie Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowych.[3]
- 1983
Nagroda Agi Chana w dziedzinie architektury za restaurację.[1][3]
- 2011
Otwarcie nowych sal wystawowych.[3]
Galeria
Udokumentowany stan
Obecny stan nieudokumentowany · stan na 2011
Źródła nie zawierają nowszej datowanej informacji o stanie budynku; ostatnim udokumentowanym wydarzeniem jest otwarcie nowych sal w 2011 roku. W 2013 roku UNESCO wpisało syryjskie obiekty światowego dziedzictwa, w tym Starożytne miasto Damaszek, na Listę światowego dziedzictwa w zagrożeniu.[3][4]
Zwiedzanie
Dojazd i pobyt
Udokumentowane usługi przewozowe, noclegowe i transportowe w Damaszek-Miasto:
- Shahm Taxi Taksówki i przejazdy
- YallaGo! Taksówki i przejazdy
- Ahleen Booking Hotele i noclegi
- Hala In (هلا إن) Hotele i noclegi
- HalaSyria Hotele i noclegi
- Rahal – hotele i wycieczki w Syrii Hotele i noclegi
- SawaStay Hotele i noclegi
- SyriaBooking Hotele i noclegi
- BeeOrder Dostawa jedzenia
- Syrents Międzymiastowo i wynajem aut
Pomoc medyczna w pobliżu
Odległość w linii prostej od tego miejsca. Dane: OpenStreetMap, stan na 2026-10-30. Status działania niezweryfikowany – przed wyjazdem prosimy zadzwonić.
Źródła (16)
- Wikipedia (en): Al-Azm Palace rev. 1344022449 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Azim-Palast rev. 188957180 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): قصر العظم rev. 76522045 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre: Ancient City of Damascus · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ko) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pt) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ur) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (zh) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Baujahr 1749 (en/ar, Wikidata P571) vs. 1750 (de); Inschriften 1163 AH. Verkauf an Frankreich 1920 (en) vs. 1922 (ar). Kaufpreis 1951: 100.000 (en) vs. 100.010 (ar) syr. Pfund. Aga-Khan-Preis 1983 (en) bzw. Zyklus 1981–1983 (ar). 1946: en sagt Rückgabe an die Familie Azm, ar Übergabe an die syrische Regierung bei Weiterbewohnung des Gästetrakts durch die Familie – offen. Die ar-Angabe, der Palast liege auf einem Teil des Jupitertempels, wurde nicht übernommen (nur eine Quelle). Der Museumsabschnitt der ar-Wikipedia beschreibt ein Dokumentenzentrum mit fünf Millionen Dokumenten, das vermutlich eine andere Einrichtung betrifft; nicht übernommen. Kein datierter aktueller Zustand für das Gebäude.