Êzdî

Baweriya Êzdiyan li ser Tawûsî Melek û Şêx Adî ye. Şêx Adî sûfiyekî sedsala 12an bû ku li Lalişê li Iraqê bi cih bû; Laliş navenda olî û cihê ziyaretê ya civakê ye. Ew têgihiştina şaş ku Êzdî “şeytanperest” in, ji wê tê ku biyaniyan Tawûsî Melek bi Şeytan re wekhev dîtine.

Çavkanî û hûrgulî

Qewlên wan bi Kurdî (Kurmancî) ne. STJ li herêma Efrînê 23 gundên ku Êzdî lê dijîn û 19 ziyaretên Êzdiyan rêz dike; gelek ji wan piştî 2018an hatin xerakirin, talankirin an hilweşandin.

Berî şer nêzîkî 80.000 Êzdî li Sûriyeyê dijiyan (Wezareta Derve ya DYA, rapora 2023an). Yekîtiya Êzdiyan a Efrînê texmîn dike ku nêzîkî 2.000 kes li Efrînê mane, li hember 50.000–60.000 kesan berî 2011an. Komîsyona Lêpirsînê ya NY di Hezîrana 2016an de nas kir ku DAIŞê li dijî Êzdiyan kiryarên jenosîdê kirine.

Cihên bi vê civakê ve girêdayî 25

• Projeya perestgeha Êzidiyan, Dukar (Amûdê)Dukar (Amuda countryside), Hesîçe · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Projeya perestgeha nû ya Êzdiyan li Dûkarê nêzîkî Amûdê (kevirê bingehîn 2025).

• Cihê Abu Ka'baAbu Ka'ba, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Barsa (Parsê) XatûnQastal Jindo, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Bila Manan (Mannan)Kafr Jana, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Bir JafirMashala (near Hanan), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Burc CindîQibar, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Dêra Fokasê Pîroz, BasûfanBasufan, Heleb · Dêr û manastir

  Kavila dêreke sedsala 5an li gundê Êzdiyan Basûfanê.

• Ziyareta Hujir (Hoger) li Qerejernê (Qara Jorna)Qarah Jarnah (Qara Jorna), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Jabal Khana / ÇilxanaQibar, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Çiyayê Kurmênc (Kurd Dax)Heleb · Xweza

  Çiyayê Kurmênc (herêma Efrînê), cihê piraniya gundên Êzdiyên Sûriyeyê.

• Ziyareta Melekadî (Malak Adi)Qibar, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Maşellahnear Hanan, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta ŞerefedînBaflioun (Pafilion), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx EvdilqadirZarifa (Turandah), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx ElîBasufan, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx BerekatJabal Sheikh Barakat (mountain), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx XerîbSinkarli (Sînka), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx Hemîd (Şêx Humeyd)Qastal Jindo, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx CuneydFaqira (Ras al-Aswad / Feqîran), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx Kras (Karas)Deir Ballut, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx QesabBurj Qas, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Şêx Rukab (Rakab)Shadiriya (Shaderê), Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Avahiya Yekîtiya Çandî ya Êzidiyan (Efrîn)Afrin, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Avahiya Yekîtiya Çandî ya Êzdiyan li Efrînê, di 2018an de hat teqandin; paşê li ser cih dibistanek hat avakirin.

• Goristana Êzidiyan a QibarêQibar, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

• Ziyareta Ziyarat Hajari (Heçerka / Şêx Huseyn)Qibar, Heleb · Cihên olî yên din · cih nayê nîşandan (hesas)

  Ziyaret an goristaneke Êzdiyan li herêma Efrînê ku STJ rêz kiriye (hesas: herî zêde asta gund).

Çavkanî (4)

1. U.S. Department of State, 2023 Report on International Religious Freedom: Syria 2024
2. Minority Rights Group International, Syria (country page)
3. Encyclopaedia Britannica, Yazidi
4. Syrians for Truth and Justice, 'Afrin: A Kuwaiti-funded school built on the ruins of the Yazidi Cultural Union' 12ê nîsana 2022an