نمای دوردست کوه کل · عکس: NowhereLady · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons · ثبت‌شده 2020
کوه عقرا
نام محلی: الجبل الأقرع
جبل اقرع (به ترکی کل‌داغی، «کوه طاس»)، که در دوران باستان کاسیوس یا کوه کاسیوس نامیده می‌شد، کوهی آهکی به ارتفاع ۱٬۷۳۶ متر بر مرز سوریه و ترکیه نزدیک دهانهٔ رود عاصی است. این کوه با نام‌های حزی، صفون و صافون هزاران سال کوه مقدس خدایان توفان بود.
چشم‌انداز و موقعیت
ویکی‌پدیای انگلیسی و آلمانی این کوه را بر مرز سوریه و ترکیه جای می‌دهند. به گفتهٔ ویکی‌پدیای آلمانی، بخش سوری آن در محدودهٔ شهرک کسب با تأثیر ارمنی در استان لاذقیه و بخش ترکیه‌ای آن در شهرستان یایلاداغی در استان هاتای قرار دارد. ویکی‌پدیای عربی آن را در منتهی‌الیه جنوب‌غربی لواء اسکندرون جای می‌دهد و این لواء را اکنون استانی ترکیه‌ای و تا ۱۹۳۹ سرزمینی سوری توصیف می‌کند.
این کوه از دشتی ساحلی و باریک برمی‌خیزد، نشانه‌ای برای دریانوردان است و توفان‌های تندری را گرد می‌آورد. در منطقه‌ای که به جنگل‌های انبوه شهره است، این کوه به‌سبب ناهمواری‌اش بی‌درخت است. اوگاریت به گفتهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی ۳۰ کیلومتر و به گفتهٔ ویکی‌پدیای آلمانی حدود ۴۰ کیلومتر در جنوب آن قرار دارد.[1][2][3]
تاریخ
حوریان و هیتی‌ها این کوه را حزی می‌نامیدند و آن را جایگاه خدای توفان، تشوب، می‌دانستند؛ هیتی‌ها در پیمان‌ها آن را به‌عنوان ضامنی الهی فرا می‌خواندند. در اوگاریت باور بر این بود که کاخ خدای توفان، بعل، بر قلهٔ صفون قرار دارد؛ در ۶۷۷ پیش از میلاد پادشاهی از صور در پیمانی با آشور، بعل صفون را به گواهی فرا خواند. در کتاب مقدس عبری این کوه با نام صافون آمده است و واژهٔ عبری «شمال» از نام آن گرفته شده است.
یونانیان این نام را کاسیوس برگرداندند و آیین آن به زئوس کاسیوس رسید که به گفتهٔ ویکی‌پدیای آلمانی تا سدهٔ چهارم در آنجا پرستیده می‌شد. سلوکوس یکم هنگام بنیان‌گذاری سلوکیه در اینجا با زئوس رایزنی کرد. تراژان از زمین‌لرزه‌ای بزرگ در انطاکیه در ۱۱۴/۱۱۵ میلادی جان به در برد؛ هادریان در ۱۳۰ میلادی و یولیانوس در بهار ۳۶۳ از کوه بالا رفتند. زاهدان مسیحی در پی آمدند: برلعام صومعه‌ای در دامنه‌های شرقی بنیان نهاد و شمعون ستون‌نشین جوان چهل سال بر ستونی نزدیک دامنهٔ شمالی آن ایستاد تا آنکه در ۵۹۲ درگذشت.[1][2][3]
اهمیت
محل آیینی تپه‌ای از خاکستر و آوار به پهنای ۵۵ متر و ژرفای ۷٫۹ متر است که تنها ۱٫۸ متر بالایی آن کاوش شده است. کاوش به لایه‌های هلنیستی رسید و سپس متوقف شد، زیرا این مکان در یک منطقهٔ نظامی ترکیه قرار دارد. به گفتهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، گمان می‌رود بقایا از زمان ساخت یک پایگاه نظامی ترکیه بر قله در ۲۰۱۲ ویران شده باشند.[1]
گاه‌شمار
- ۶۷۷ پ.م.
پادشاهی از صور بعل صفون را به گواهی پیمانی با آشور فرا می‌خواند.[1]
- ۱۱۴/۱۱۵
تراژان از زمین‌لرزهٔ انطاکیه جان به در می‌برد؛ سکه‌های یادبود زیارتگاه زئوس کاسیوس را نشان می‌دهند.[1]
- ۱۳۰
- ۳۶۳
امپراتور یولیانوس از کوه بالا می‌رود و از پرستشگاه دیدار می‌کند.[1][2]
- ۵۹۲
درگذشت شمعون ستون‌نشین جوان پس از چهل سال بر ستونی در دامنهٔ شمالی.[1]
- ۲۰۱۲
ساخت پایگاه نظامی ترکیه بر قله؛ گمان می‌رود بقایای محل آیینی ویران شده باشد.[1]
گالری
وضعیت مستند
وضعیت کنونی مستند نشده است · تا 2012
بازدید
رسیدن و اقامت
خدمات مستندشده سفر، اقامت و حمل‌ونقل در استان لاذقیه:
خدمات پزشکی نزدیک
فاصلهٔ مستقیم از این مکان. داده‌ها: OpenStreetMap، تا تاریخ 2026-10-30. وضعیت فعالیت بررسی نشده است – پیش از رفتن تماس بگیرید.
در داده‌ها هیچ بیمارستانی در شعاع ۳۰ کیلومتری نیست.
منابع (۱۲)
- Wikipedia (en): Jebel Aqra rev. 1382322743 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Keldağ rev. 258197283 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): الجبل الأقرع rev. 67975174 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (nl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pt) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
Grenzlage wie in den Quellen wiedergegeben: en/de „an der syrisch-türkischen Grenze“ (de: syrischer Teil Kessab/Latakia, türkischer Teil Yayladağı/Hatay); ar: im Südwesten des Liwa Iskenderun, „bis 1939 syrisch“ – nur zugeschrieben, keine eigene Bewertung. Namen: Wikidata-Label en „Hazzi“, en-Wikipedia-Titel „Jebel Aqra“ (verwendet); de-Label/Titel „Keldağ“. Widersprüche: Entfernung nach Ugarit 30 km (en) vs. ca. 40 km (de); Hadrian: en Besteigung bei Nacht, Blitz traf Opfertier; de nach Historia Augusta Sturm verhinderte Sonnenaufgangsbeobachtung (nur die Besteigung 130 übernommen). Höhe 1736 m nach de/ar (en ohne Angabe). Der „südliche Kasion“ am Sirbonischen See (de) ist ein anderer Berg und nicht Teil dieses Eintrags. Zustand der Kultstätte nur als Vermutung („presumed“) belegt.