عکس: ISS Expedition 24 crew · Public domain · Wikimedia Commons · ثبت‌شده 2010
تلول الصفا
الصفا (به عربی تلول الصفا، «تپه‌های الصفا») میدانی آتشفشانی و بازالتی در جنوب سوریه، در شمال‌شرق جبل الدروز و حدود ۹۵ کیلومتری جنوب‌شرق دمشق است. این منطقه به وسعت حدود ۲۲۰ کیلومتر مربع به‌شدت کم‌آب است و نام خود را به خط صفائی داده است.
چشم‌انداز و زمین‌شناسی
این میدان دست‌کم ۳۸ مخروط خاکستری (سیندر) دارد و بخشی از قسمت شمالی میدان آتشفشانی قلیایی حرة الشام است که به گفتهٔ ویکی‌پدیای آلمانی حدود ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع را در سوریه، اردن، اسرائیل/فلسطین و عربستان سعودی در بر می‌گیرد. ویکی‌پدیای عربی ناحیه‌ای تقریباً دایره‌ای به قطر ۱۶ تا ۱۹ کیلومتر را توصیف می‌کند که از شمال به بیابان سوریه، از جنوب به حماد و از جنوب‌غرب به منطقهٔ الکراع محدود است.
چندین دهانه در دوران هولوسن فعال بودند. دریاچه‌ای از گدازهٔ جوشان در میانهٔ سدهٔ نوزدهم دیده شد – ویکی‌پدیای عربی سال ۱۸۵۰ را ذکر می‌کند – و گمان می‌رود نواحی به‌ویژه تیره در مرکز نشانگر همین آخرین فعالیت باشند. پژوهشی که در ۲۰۰۲ منتشر شد، تلول الصفا را جوان‌ترین گدازه از ۱۳ جریان گدازه در جنوب سوریه، شمال فلسطین و شرق لبنان شناخت. از بلندترین مخروط‌ها می‌توان تل الاقزاز (۸۸۹ متر)، تل الدرس (۸۷۸ متر) و جبل رغیلی (۸۷۴ متر) را نام برد.[1][2][3]
تاریخ
در ۱۸۵۷ کتیبه‌هایی به خطی تا آن زمان ناشناخته در اینجا کشف شد؛ این خط به نام این منطقه صفائی نامیده شد، هرچند اکنون در جاهای دیگر نیز گواهی شده است. ویکی‌پدیای عربی بیش از ۲٬۰۰۰ کتیبهٔ صفائی شناخته‌شده را برمی‌شمارد و به پیروی از برخی مورخان آن‌ها را به گروه‌هایی از لخمیان نسبت می‌دهد. در نزدیکی آن محوطه‌هایی از هزارهٔ چهارم پیش از میلاد، از جمله خربة الامباشی و خربة الهباریه، و محوطهٔ جبل سیس قرار دارند.
دروزیان در زمان جنگ از این منطقه به‌عنوان پناهگاه استفاده می‌کردند. در جریان جنگ داخلی، الصفا آخرین پایگاه داعش در استان‌های سویدا و ریف دمشق شد؛ نیروهای دولتی در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۸ کنترل آن را به دست گرفتند.[1][3]
اهمیت
این منطقه به‌طور کامل در استان سویدا قرار دارد که مرز آن از لبهٔ منطقه پیروی می‌کند. جمعیت آن اندک است؛ به گفتهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی تنها بادیه‌نشینان کوچ‌رو و گاه باستان‌شناسان از آن دیدن می‌کنند. ویکی‌پدیای عربی از طرح‌هایی برای اعلام تلول الصفا به‌عنوان ژئوپارک، به‌مثابه امتداد طبیعی منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ اللجاة، یاد می‌کند.[1][2][3]
گاه‌شمار
- حدود ۱۸۵۰
دریاچه‌ای از گدازهٔ جوشان دیده می‌شود (انگلیسی: میانهٔ سدهٔ نوزدهم، عربی: ۱۸۵۰).[1][3]
- ۱۸۵۷
کشف کتیبه‌هایی به خطی که بعدها صفائی نامیده شد.[1]
- ۲۰۰۲
پژوهشی تلول الصفا را جوان‌ترین از ۱۳ جریان گدازهٔ منطقه می‌شناسد.[3]
- ۱۷ نوامبر ۲۰۱۸
نیروهای دولتی در ۱۷ نوامبر کنترل آخرین پایگاه داعش در سویدا را به دست می‌گیرند.[1]
گالری
وضعیت مستند
وضعیت کنونی مستند نشده است
بازدید
رسیدن و اقامت
خدمات مستندشده سفر، اقامت و حمل‌ونقل در استان ریف دمشق:
خدمات پزشکی نزدیک
فاصلهٔ مستقیم از این مکان. داده‌ها: OpenStreetMap، تا تاریخ 2026-10-30. وضعیت فعالیت بررسی نشده است – پیش از رفتن تماس بگیرید.
در داده‌ها هیچ بیمارستانی در شعاع ۳۰ کیلومتری نیست.
منابع (۶)
- Wikipedia (en): Al-Safa (Syria) rev. 1361638526 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Es-Safa rev. 271101414 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): تلول الصفا rev. 76481053 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
Höhenkonflikt: ar nennt für das Gebiet 979 m, der höchste Kegel in der en-Liste hat 889 m – 979 m nicht übernommen. Lavasee: en „Mitte des 19. Jh.“, ar 1850 (in der Zeitleiste als ca.-Datum). Ausdehnung der Harrat asch-Scham: de/ar ~50.000 km², Länderliste je nach Quelle (en: Syrien–Jordanien–Saudi-Arabien; de: Israel, Syrien, Jordanien, Saudi-Arabien; ar: Saudi-Arabien, Palästina, Jordanien, Syrien) – zusammengefasst. Die Zuschreibung der safaitischen Inschriften an Lachmiden im 6. Jh. v. Chr. (ar, „einige Historiker“) ist fachlich fraglich; nur als zugeschriebene Ansicht ohne Datum übernommen. Relation partOf Q8539961 aus Wikidata P361; Label aus den Texten erschlossen. Geopark-Pläne undatiert.