Zamek Masjaf

Źródła nie są zgodne co do jego początków: anglojęzyczna Wikipedia wspomina o fundamentach bizantyjskich, arabskojęzyczna, powołując się na Wolfganga Müllera-Wienera, o założeniu rzymskim. Według arabskojęzycznej Wikipedii w X i XI wieku zamek kilkakrotnie zmieniał właścicieli – Hamdanidzi (967), Bizantyjczycy (969), Fatymidzi, Mirdasydzi – a w 1081 roku przeszedł w ręce Banu Munkiz z Szajzaru.

W 1141 roku nizaryci zdobyli zamek od Sankura, który władał nim w imieniu Banu Munkiz; Raszid ad-Din Sinan ponownie go ufortyfikował. Od połowy XII do końca XIII wieku Masjaf był stolicą nizaryckiego emiratu. Saladyn oblegał go w maju 1176 roku (arabskojęzyczna Wikipedia podaje 22 maja), lecz wkrótce zawarł rozejm. W 1260 roku Masjaf poddał się Mongołom (arabskojęzyczna Wikipedia podaje 1258 rok); po bitwie pod Ajn Dżalut nizaryci go odzyskali. W lutym 1270 roku mamelucki sułtan Bajbars zdobył zamek.

W 1808 roku nusajryci (alawici) zabili emira isma'ilickiego i zajęli zamek; isma'ilici odzyskali go z pomocą osmańską. W latach 30. XIX wieku wojska Ibrahima Paszy spowodowały poważne zniszczenia. W okresie mandatu francuskiego (1920–1946) stacjonował tam według arabskojęzycznej Wikipedii francuski garnizon.[1][2]

Według anglojęzycznej Wikipedii większość obecnych pozostałości pochodzi z XII-wiecznej nizaryckiej fazy budowlanej, z kolejnymi warstwami dodanymi przez isma'ilitów, mameluków i Osmanów. Arabskojęzyczna Wikipedia opisuje mniej więcej kwadratowy donżon wewnętrzny w najwyższej, południowej części skały z wieżami narożnymi i dziedzińcem, otoczony murem wewnętrznym i zewnętrznym z prostokątnymi i wielobocznymi wieżami. Główne wejście w narożniku południowo-zachodnim skręca pod kątem prostym przez dwie sale w 65-metrowe przejście częściowo wykute w skale. Pałac w górnej części nosi inskrypcję datowaną na 1226 rok; po przejęciu przez mameluków wejście zostało gruntownie przebudowane.[1][2]

Zamek kontrolował szlaki handlowe w głąb lądu i w kierunku Banijas i był w XII i XIII wieku ośrodkiem syryjskich nizarytów, znanych także jako asasyni. Pod koniec XVIII wieku stał się siedzibą isma'ilickiego rodu panującego; dom emira Mustafy al-Mulhima zbudowano w 1793 roku. Według arabskojęzycznej Wikipedii pozostawał zamieszkany do okresu mandatu.[1][2]

Od 2000 roku syryjska dyrekcja starożytności restaurowała zamek wraz z Aga Khan Trust for Culture; arabskojęzyczna Wikipedia podaje 2005 jako rok zakończenia. Usunięto tony gruzu, cement użyty w latach 80. XX wieku zastąpiono tradycyjnymi materiałami, a wśród znalezisk były przejście, łaźnie, kanały cysterny i 360 monet. Źródła nie zawierają nowszej datowanej informacji o stanie.[1][2]