
Kalat al-Markab / zamek Margat, zamek krzyżowców w północnej Syrii · Zdjęcie: Shayno · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Margat
Nazwa lokalna: قلعة المرقب
Margat, znany także jako zamek Markab (arab. Kalat al-Markab, „zamek strażnicy”), stoi na wzgórzu utworzonym przez wygasły wulkan około sześciu kilometrów na południe od Banijas i około dwóch kilometrów od wybrzeża Morza Śródziemnego. Od 1186 roku był jedną z głównych siedzib joannitów w Syrii, a w 1285 roku przeszedł w ręce mameluckiego sułtana Kalawuna.
Historia
Według źródeł arabskich przytaczanych przez anglojęzyczną Wikipedię miejsce po raz pierwszy ufortyfikowano w 1062 roku; niemieckojęzyczna Wikipedia wymienia jako budowniczego miejscowego właściciela ziemskiego, arabskojęzyczna natomiast Raszida ad-Dina al-Isma'iliego i wywodzi wcześniejszą budowlę z czasów panowania kalifa Haruna ar-Raszida (789–809). Wojska bizantyjskie zdobyły zamek w 1104 roku. Relacje o tym, jak przeszedł następnie w ręce Księstwa Antiochii, się różnią: anglojęzyczna Wikipedia przypisuje to Tankredowi, niemieckojęzyczna wymianie z księciem Rogerem w 1116 roku, a arabskojęzyczna podaje rok 1117. Ród Mazoir władał nim jako lennem; niemieckojęzyczna Wikipedia podaje, że w latach 1133–1140 był on na krótko ponownie w rękach muzułmańskich.
Niemieckojęzyczna Wikipedia odnotowuje zniszczenia wskutek trzęsień ziemi w 1157, 1170 i 1186 roku. Ponieważ utrzymanie przekraczało możliwości rodu Mazoir, Bertrand Mazoir sprzedał zamek joannitom w 1186 roku (według niemieckojęzycznej Wikipedii 1 lutego, za roczną rentę w wysokości 2000 złotych bizantów). Zakon odbudował go i rozbudował, według niemieckojęzycznej Wikipedii do około 1205 roku. Saladyn przeszedł obok w 1188 roku, nie atakując; ajjubidzkie oblężenie w 1206 roku oraz ataki w latach 1269, 1270 i 1281 zostały odparte.
Kalawun rozpoczął oblężenie 17 kwietnia 1285 roku. Gdy podkopy doprowadziły do zawalenia się występu muru południowego, obrońcy skapitulowali 23 maja 1285 roku i pozwolono im odejść z tym, co mogli unieść. Zamiast zniszczyć zamek, Kalawun naprawił jego umocnienia i umieścił w nim silną załogę.[1][2][3]
Architektura
Anglojęzyczna Wikipedia opisuje Margat jako duży zamek cyplowy z wieloma typowymi elementami zamku koncentrycznego. Wejście załamane prowadzi przez podstawę wieży bramnej, a do umocnień wewnętrznych należy duża okrągła wieża, nazywana niekiedy donżonem. W odróżnieniu od Krak des Chevaliers Margat ma duży dziedziniec zewnętrzny, co daje mu większą łączną powierzchnię. Arabskojęzyczna Wikipedia opisuje dwa pierścienie murów z 14 wieżami w zewnętrznym, salę rycerską, kaplicę z malowidłami ściennymi z XII wieku, cysterny oraz fosę przed głównym wejściem.[1][3]
Dawna funkcja i znaczenie
Zamek kontrolował drogę nadmorską między Trypolisem a Latakią. Za mameluków był siedzibą okręgu prowincji Trypolis, a w okresie burdżyckim więzieniem państwowym dla znamienitych więźniów; Ibn Battuta odwiedził jego podgrodzie w 1325 roku. W okresie osmańskim Margat był ośrodkiem kazy o tej samej nazwie i siedzibą jej kajmakama do 1884 roku, kiedy siedzibę przeniesiono do Banijas. Niemieckojęzyczna Wikipedia podaje, że niewielki turecki garnizon pozostał tam do XX wieku.[1][2]
Oś czasu
Galeria
Udokumentowany stan
Częściowo uszkodzony · stan na 2023
Według anglojęzycznej Wikipedii zamek pozostawał w złym stanie zachowania do 2007 roku, kiedy rozpoczęto pewne prace rekonstrukcyjne i renowacyjne. Został uszkodzony podczas trzęsienia ziemi w lutym 2023 roku; źródło nie opisuje zakresu zniszczeń.[1]
Zwiedzanie
Dojazd i pobyt
Udokumentowane usługi przewozowe, noclegowe i transportowe w Tartus:
Pomoc medyczna w pobliżu
Odległość w linii prostej od tego miejsca. Dane: OpenStreetMap, stan na 2026-10-30. Status działania niezweryfikowany – przed wyjazdem prosimy zadzwonić.
Źródła (19)
- Wikipedia (en): Margat rev. 1376411121 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Margat rev. 261420165 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): قلعة المرقب (سوريا) rev. 70739440 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (el) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (hi) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ja) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (nl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pt) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ur) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Quellenkonflikte: Höhe des Hügels ca. 360 m (en), 280 m (de), 370 m (ar) – nicht im Text verwendet; Lage 6 km südlich von Baniyas (en, de) vs. 5 km östlich (ar); Bauherr 1062: Muslime (en), ansässiger Grundherr (de), Rashid ad-Din al-Ismaili (ar); Übergang an Antiochia: Tankred (en) vs. Tausch mit Roger 1116 (de) vs. 1117 (ar). Die ar-Angabe einer Kirche „aus dem 2. Jahrhundert“ und eines nahen Tempels wurde nicht übernommen. Kein UNESCO-Eintrag im Paket. Zustand: nur en-Wikipedia (Renovierung ab 2007, Erdbeben 2023), keine institutionelle Schadensbewertung im Paket.