Kasr Bin Wardan

Cesarz Justynian I (pan. 527–565) kazał zbudować zespół w połowie VI wieku jako część linii obronnej przeciwko imperium Sasanidów, wraz z Rusafą i Halabijją. Arabskojęzyczna Wikipedia wspomina daty 562–564 na górnych oknach kościoła i pałacu, lecz w innym miejscu podaje V wiek jako czas budowy. Według anglojęzycznej Wikipedii nietypowy styl wybrano prawdopodobnie po to, by zrobić wrażenie na miejscowych plemionach beduińskich i umocnić nad nimi kontrolę.

Według arabskojęzycznej Wikipedii nazwa jest arabska i późniejsza niż budowla: odnosi się do wpływowej postaci beduińskiej znanej jako Ibn Wardan, który około trzech stuleci temu wykorzystywał pałac jako miejsce postoju i prawdopodobnie należał do plemienia Anaza. 8 lutego 2018 roku Syryjska Armia Arabska odbiła wieś i stanowisko z rąk Państwa Islamskiego.[1][2]

Pałac ukazuje naprzemienne pasy czarnego bazaltu i żółtej cegły (po arabsku ablak). Bazalt sprowadzano z obszarów położonych daleko na północy lub południu; marmurowe kolumny i kapitele pochodzą prawdopodobnie z Apamei. Pałac, będący zapewne także rezydencją miejscowego namiestnika, zajmuje według arabskojęzycznej Wikipedii około 2000 m² wokół kwadratowego dziedzińca o boku 25,5 m. Jego najlepiej zachowaną częścią jest fasada południowa; od północy znajdują się pozostałości stajni, a od wschodu mała łaźnia. Funkcję każdego pomieszczenia wskazywał rzeźbiony kamień.

Kościół na zachód od pałacu ma plan kwadratu, z nawą główną i dwiema nawami bocznymi, i był niegdyś zwieńczony dużą kopułą, z której pozostał jedynie pendentyw; jest przykładem wczesnobizantyjskiej konstrukcji kopułowej. Wzdłuż trzech boków biegły górne galerie dla kobiet, z których zachowały się ściany północna i południowa; czwarty bok kończy się apsydą nakrytą półkopułą. Z koszar na południe od pałacu nic dziś nie pozostało.[1][2]

Źródła nie zawierają datowanej informacji o stanie. Ostatnim udokumentowanym wydarzeniem jest odbicie przez wojsko 8 lutego 2018 roku; źródła nie mówią nic o ewentualnych zniszczeniach wojennych.[1]