
Bab Szarki w Damaszku, Syria · Zdjęcie: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Zarejestrowano 2010
Bab Szarki
Nazwa lokalna: باب شرقي
Bab Szarki („Brama Wschodnia”), znana w czasach rzymskich jako Brama Słońca, jest jedną ze starożytnych bram miejskich Damaszku i jedyną zachowaną oryginalną bramą rzymską. Wyznacza wschodni kraniec Ulicy Prostej i jest jedyną bramą starego miasta, która zachowała pierwotną formę potrójnego przejścia.
Historia
Bramę wzniesiono około 200 roku n.e., a Rzymianie poświęcili ją słońcu. Według arabskojęzycznej Wikipedii obecną formę uzyskała za cesarza Septymiusza Sewera i została ukończona za Karakalli, podobno na miejscu wcześniejszej greckiej Bramy Słońca; relief tarczy słonecznej nad bramą już nie istnieje wskutek prac restauracyjnych.
Według niemieckojęzycznej Wikipedii wódz Chalid ibn al-Walid wkroczył przez tę bramę do Damaszku 18 września 634 roku podczas podboju muzułmańskiego. Ponieważ potrójna brama słabo nadawała się do obrony, w XII wieku za Nur ad-Dina została częściowo zamurowana; zachowano jedynie środkowy otwór, który przekształcono w wejście załamane, i dobudowano minaret. Dużą fasadę odrestaurowano w latach 60. XX wieku.[1][2][3]
Architektura
Brama ma duże środkowe przejście dla karawan i ruchu kołowego, flankowane dwoma mniejszymi przejściami dla pieszych. Jej dekoracja jest minimalna: jedyną ozdobą są wysunięte pilastry. Mogła być wzmocniona flankującymi wieżami. Przy szerokości 26 metrów obejmowała decumanus, późniejszą Ulicę Prostą, która miała jezdnię szerokości 14 metrów i dwie kryte kolumnady; pozostałości tych kolumnad zachowały się wewnątrz bramy.[1][2][3]
Funkcja i znaczenie
Ulica Prosta, wymieniona w źródłach biblijnych, nadal łączy Bab Szarki z bramą zachodnią, Bab al-Dżabija. Otaczająca dzielnica chrześcijańska nosi nazwę od bramy; w pobliżu znajdują się ormiańska apostolska katedra św. Sarkisa, melchicki kościół az-Zajtun oraz, nieco na północ, Dom Ananiasza. UNESCO wymienia mury miejskie i bramy wśród kluczowych atrybutów obiektu światowego dziedzictwa Starożytne miasto Damaszek.[1][2][3][4]
Oś czasu
- ok. 200
Budowa rzymskiej Bramy Słońca (arabskojęzyczna Wikipedia: za Septymiusza Sewera, ukończona za Karakalli).[1][2][3]
- 18 września 634
Chalid ibn al-Walid wkracza przez bramę do Damaszku (według niemieckojęzycznej Wikipedii).[2]
- XII w.
Częściowe zamurowanie za Nur ad-Dina; środkowy otwór przekształcony w wejście załamane, dobudowa minaretu.[1][2]
- lata 60. XX w.
Restauracja dużej fasady.[2]
Galeria
Udokumentowany stan
Obecny stan nieudokumentowany · stan na 2009
Źródła nie dokumentują obecnego stanu bramy. Odnotowują restaurację fasady w latach 60. XX wieku oraz utratę reliefu słońca wskutek prac restauracyjnych (bez daty). Deklaracja UNESCO z 2009 roku wymienia mury i bramy jako zachowane atrybuty starego miasta.[2][3][4]
Zwiedzanie
Dojazd i pobyt
Udokumentowane usługi przewozowe, noclegowe i transportowe w Damaszek-Miasto:
- Shahm Taxi Taksówki i przejazdy
- YallaGo! Taksówki i przejazdy
- Ahleen Booking Hotele i noclegi
- Hala In (هلا إن) Hotele i noclegi
- HalaSyria Hotele i noclegi
- Rahal – hotele i wycieczki w Syrii Hotele i noclegi
- SawaStay Hotele i noclegi
- SyriaBooking Hotele i noclegi
- BeeOrder Dostawa jedzenia
- Syrents Międzymiastowo i wynajem aut
Pomoc medyczna w pobliżu
Odległość w linii prostej od tego miejsca. Dane: OpenStreetMap, stan na 2026-10-30. Status działania niezweryfikowany – przed wyjazdem prosimy zadzwonić.
Źródła (14)
- Wikipedia (en): Bab Sharqi rev. 1344544151 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Bab Scharqi rev. 246753287 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): باب شرقي (دمشق) rev. 76641231 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre: Ancient City of Damascus · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (zh) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Widersprüche: (1) Zahl der Tore – en und de: eines von sieben antiken Toren; en zugleich 'eines der acht Tore der Altstadt' – im Text keine Zahl genannt. (2) Bauherr – en/de nur 'um 200'; Septimius Severus/Caracalla und älteres griechisches Tor nur ar ('wie es heißt'). (3) Ein Satz der en-Wikipedia über die Gewährung von Kirchenzugang an Christen hat keinen benannten Urheber – nicht übernommen. Eroberungsdatum 18.09.634 nur de. UNESCO: Tor liegt in der Welterbestätte 'Ancient City of Damascus' (Mauern und Tore als Attribute, Integrity 2009); Einschreibungsjahr steht nicht im Quellenpaket und wurde nicht genannt; die News-Liste nennt die Aufnahme der sechs syrischen Stätten in die Rote Liste am 20.06.2013. Wikidata führt Q3678596 unter P31 (nicht P361); als partOf übernommen, Label nach UNESCO-Seite – bitte prüfen. Koordinaten nicht im Datensatz.