
Zdjęcie: ISS Expedition 24 crew · Public domain · Wikimedia Commons · Zarejestrowano 2010
As-Safa
Nazwa lokalna: تلول الصفا
As-Safa (arab. Tulul as-Safa, „wzgórza as-Safa”) to bazaltowe pole wulkaniczne w południowej Syrii, na północny wschód od Dżabal ad-Duruz i około 95 km na południowy wschód od Damaszku. Obszar o powierzchni około 220 km² cierpi na skrajny niedobór wody i dał nazwę pismu safaickiemu.
Krajobraz i geologia
Pole obejmuje co najmniej 38 stożków żużlowych i stanowi część północnego odcinka alkalicznego pola wulkanicznego Harrat asz-Szam, które według niemieckojęzycznej Wikipedii zajmuje około 50 000 km² na terenie Syrii, Jordanii, Izraela/Palestyny i Arabii Saudyjskiej. Arabskojęzyczna Wikipedia opisuje mniej więcej koliste terytorium o średnicy 16–19 km, graniczące od północy z Pustynią Syryjską, od południa z Hamadem, a od południowego zachodu z obszarem al-Kura'.
Kilka kraterów było aktywnych w holocenie. W połowie XIX wieku zaobserwowano wrzące jezioro lawy – arabskojęzyczna Wikipedia podaje rok 1850 – a szczególnie ciemne obszary w centrum mają wyznaczać tę ostatnią aktywność. Badanie opublikowane w 2002 roku uznało Tulul as-Safa za najmłodszy z 13 potoków lawy w południowej Syrii, północnej Palestynie i wschodnim Libanie. Do najwyższych stożków należą Tell al-Akzass (889 m), Tell ad-Ders (878 m) i Dżabal Rgheli (874 m).[1][2][3]
Historia
W 1857 roku odkryto tu inskrypcje w nieznanym wcześniej piśmie; pismo nazwano safaickim od tego obszaru, choć obecnie jest ono poświadczone także w innych miejscach. Arabskojęzyczna Wikipedia liczy ponad 2000 znanych inskrypcji safaickich i, za niektórymi historykami, przypisuje je grupom Lachmidów. W pobliżu znajdują się stanowiska z IV tysiąclecia p.n.e., m.in. Chirbat al-Umbaszi i Chirbat al-Habbarijja, a także stanowisko Dżabal Sis.
Druzowie wykorzystywali ten obszar jako schronienie w czasie wojen. Podczas wojny domowej as-Safa stała się ostatnią enklawą ISIL w muhafazach As-Suwajda i Damaszek (Rif Dimaszk); siły rządowe przejęły nad nią kontrolę 17 listopada 2018 roku.[1][3]
Znaczenie
Obszar leży w całości w muhafazie As-Suwajda, której granica biegnie wzdłuż jego krawędzi. Jest słabo zaludniony; według anglojęzycznej Wikipedii odwiedzają go jedynie wędrowni Beduini i sporadycznie archeolodzy. Arabskojęzyczna Wikipedia wspomina o planach ustanowienia Tulul as-Safa geoparkiem jako naturalnego przedłużenia rezerwatu Ladża.[1][2][3]
Oś czasu
- ok. 1850
Obserwacja wrzącego jeziora lawy (en: połowa XIX wieku, ar: 1850).[1][3]
- 1857
Odkrycie inskrypcji w piśmie nazwanym później safaickim.[1]
- 2002
Badanie uznaje Tulul as-Safa za najmłodszy z 13 regionalnych potoków lawy.[3]
- 17 listopada 2018
Siły rządowe przejmują 17 listopada kontrolę nad ostatnią enklawą ISIL w As-Suwajdzie.[1]
Galeria
Udokumentowany stan
Obecny stan nieudokumentowany
Zwiedzanie
Dojazd i pobyt
Udokumentowane usługi przewozowe, noclegowe i transportowe w Damaszek:
Pomoc medyczna w pobliżu
Odległość w linii prostej od tego miejsca. Dane: OpenStreetMap, stan na 2026-10-30. Status działania niezweryfikowany – przed wyjazdem prosimy zadzwonić.
Brak szpitala w promieniu 30 km w danych.
Źródła (6)
- Wikipedia (en): Al-Safa (Syria) rev. 1361638526 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Es-Safa rev. 271101414 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): تلول الصفا rev. 76481053 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
Höhenkonflikt: ar nennt für das Gebiet 979 m, der höchste Kegel in der en-Liste hat 889 m – 979 m nicht übernommen. Lavasee: en „Mitte des 19. Jh.“, ar 1850 (in der Zeitleiste als ca.-Datum). Ausdehnung der Harrat asch-Scham: de/ar ~50.000 km², Länderliste je nach Quelle (en: Syrien–Jordanien–Saudi-Arabien; de: Israel, Syrien, Jordanien, Saudi-Arabien; ar: Saudi-Arabien, Palästina, Jordanien, Syrien) – zusammengefasst. Die Zuschreibung der safaitischen Inschriften an Lachmiden im 6. Jh. v. Chr. (ar, „einige Historiker“) ist fachlich fraglich; nur als zugeschriebene Ansicht ohne Datum übernommen. Relation partOf Q8539961 aus Wikidata P361; Label aus den Texten erschlossen. Geopark-Pläne undatiert.