Ugarit

De plek was vanaf het neolithicum bewoond; de Engelstalige Wikipedia noemt het einde van het 8e millennium v.Chr., de Duitstalige Wikipedia het 7e. Vanaf het begin van het 3e millennium kreeg zij een stedelijk karakter, werd rond 2200 v.Chr. verlaten en in de midden-bronstijd opnieuw bewoond en versterkt. Het archief van Mari (ca. 1765 v.Chr.) vermeldt Ugarit en een bezoek van koning Zimri-Lim; de stad was toen een vazal van het koninkrijk Yamhad, met Aleppo als centrum. Vondsten getuigen van contacten met het Egypte van het Middenrijk.

De bloeitijd kwam in de late bronstijd. Ugarit dreef handel met Egypte, Cyprus, de Egeïsche wereld, de Hettieten en de steden van de Levant, en de bevolking wordt geschat op 6.000 tot 8.000. Onder Niqmaddu II (ca. 1350–1315 v.Chr.) werd het een Hettitische vazal, met behoud van een ruime economische en culturele zelfstandigheid. Brieven in het Amarna-archief documenteren diplomatieke banden met Egypte.

Rond 1200 v.Chr. leed het oostelijke Middellandse Zeegebied onder hongersnood, terwijl overzeese plunderaars de kust teisterden. De laatste koning, Ammurapi, vroeg tevergeefs om hulp, aangezien zijn leger en vloot in dienst van de Hettieten stonden. De stad werd geplunderd en platgebrand, waarschijnlijk door de zogenoemde Zeevolken. De dateringen liggen tussen 1194 en 1185 v.Chr.; de Engelstalige Wikipedia meldt dat koolstofdatering en astronomische gegevens wijzen op 1192–1190 v.Chr. Ugarit werd nooit herbouwd.[1][2][3]

De heuvel beslaat ongeveer 28 hectare en rijst tot 20 meter op; een stadsmuur met één bekende versterkte poort omsloot de stad. In het westen lag de koninklijke zone met het paleis, dat in de 14e en 13e eeuw v.Chr. in verscheidene fasen rond binnenplaatsen groeide. De omvang verschilt per bron: ongeveer 6.500 m² (Engelstalige Wikipedia), ongeveer 10.000 m² met zo'n 100 vertrekken (Duitstalige Wikipedia), bijna één hectare (UNESCO). De stenen begane grond is plaatselijk tot 4 meter hoog bewaard, en talrijke trappen getuigen van een verloren bovenverdieping.

Op de akropolis stonden de tempels van Baal en Dagan, elk met een voorhal en een binnenste heiligdom. De tempel van Baal werd in het midden van de 13e eeuw v.Chr. verwoest, mogelijk door een aardbeving, en niet herbouwd, terwijl de tempel van Dagan werd hersteld. Daartussen stond het Huis van de Hogepriester. In het stadscentrum lag de zogenoemde Tempel van het Rhyton te midden van een woonwijk. De huizen volgden een gemeenschappelijk type met vestibule, binnenplaats en trap, langs smalle, onregelmatige steegjes.

Tot het koninkrijk behoorden de haven van Minet el-Beida, ongeveer 1,5 tot 2 kilometer naar het westen, en de tweede residentie Ras Ibn Hani, ongeveer 5 kilometer naar het zuiden.[1][2][4]

Ugarit was een handelsknooppunt, een koninklijke zetel en een religieus centrum. Bij de tempel van Baal werden stèles, beelden en zestien stenen ankers als votiefgaven gevonden. Het Huis van de Hogepriester bevatte kleitabletten met mythologische poëzie, waaronder de Baälcyclus, samen met schrijfoefeningen en woordenlijsten die op een schrijversschool wijzen. De Tempel van het Rhyton is ook geïnterpreteerd als locatie voor de marzeah, een gemeenschappelijk feestmaal ter ere van een godheid.

Na de verwoesting lag de plek eeuwenlang verlaten; in de 6e tot 4e eeuw v.Chr. bestond er een klein dorp in de buurt, en in de Romeinse tijd was er kortstondige bewoning. De akropolis werd later geplunderd en als steengroeve gebruikt. In 1928 opende een boer bij het ploegen van een akker per toeval een graf in de necropolis van Minet el-Beida. Een Franse missie onder Claude Schaeffer groef vanaf 1929, later onder andere leiders en vanaf 2005 samen met Syrië, totdat de burgeroorlog de werkzaamheden in 2011 stillegde.[1][2][4]

Rond 1400 v.Chr., of vanaf de 14e eeuw v.Chr., ontwikkelden schrijvers in Ugarit een alfabetisch spijkerschrift van 30 tekens waarvan de lettervolgorde lijkt op de Fenicische. Daarnaast diende het Akkadisch als taal van de diplomatie. Volgens UNESCO maakten beschreven bronzen werktuigen in 1930 de ontcijfering van het schrift mogelijk; de Duitstalige Wikipedia schrijft die toe aan Hans Bauer (1932), Charles Virolleaud en Édouard Dhorme.

Onder de kleitabletten bevinden zich ook Hurritische hymnen die gelden als de oudste bewaarde muzieknotatie. Synchronismen in de teksten, zoals met de Egyptische kanselier Bay, hebben de chronologie van het oostelijke Middellandse Zeegebied verfijnd. UNESCO merkt op dat na zestig jaar onderzoek slechts een zesde van de plek was opgegraven.[1][2][4]

Sinds de late bronstijd heeft de rivier de Nahr Chbayyeb ongeveer 50 meter van het noordelijke uiteinde van de heuvel weggeslagen, en sinaasappelboomgaarden op de zuidelijke helling verhinderen opgravingen. Minet el-Beida is nu een militaire haven en niet beschikbaar voor opgravingen. De opgravingen werden in 2011 door de burgeroorlog onderbroken; de Engelstalige Wikipedia meldt dat in 2021 veel pijlpunten uit de verwoestingslaag werden geborgen. De bronnen bevatten geen informatie over oorlogsschade of de huidige staat van bewaring.[1]