Qasr ibn Wardan

Keizer Justinianus I (reg. 527–565) liet het complex in het midden van de 6e eeuw bouwen als deel van een verdedigingslinie tegen het Sassanidische Rijk, samen met Resafa en Halabiye. De Arabischtalige Wikipedia vermeldt de jaartallen 562–564 op de bovenste vensters van kerk en paleis, maar noemt elders de 5e eeuw als bouwtijd. Volgens de Engelstalige Wikipedia werd de ongewone stijl waarschijnlijk gekozen om plaatselijke bedoeïenenstammen te imponeren en de controle over hen te versterken.

Volgens de Arabischtalige Wikipedia is de naam Arabisch en jonger dan het gebouw: hij verwijst naar een invloedrijke bedoeïenenfiguur bekend als Ibn Wardan, die ongeveer drie eeuwen geleden het paleis als pleisterplaats gebruikte en waarschijnlijk tot de stam Anaza behoorde. Op 8 februari 2018 heroverde het Syrisch-Arabische leger het dorp en de plek op IS.[1][2]

Het paleis vertoont afwisselende banden van zwart basalt en gele baksteen (in het Arabisch ablaq). Het basalt werd aangevoerd uit gebieden ver in het noorden of zuiden; de marmeren zuilen en kapitelen zouden uit Apamea komen. Het paleis, waarschijnlijk ook de residentie van de plaatselijke gouverneur, beslaat ongeveer 2.000 m² rond een vierkante binnenplaats van volgens de Arabischtalige Wikipedia 25,5 m breed. Het best bewaarde deel is de zuidgevel; in het noorden zijn resten van stallen en in het oosten van een klein bad. De functie van elk vertrek werd aangegeven door een gebeeldhouwde steen.

De kerk ten westen van het paleis is vierkant, met een middenschip en twee zijbeuken, en werd ooit bekroond door een grote koepel, waarvan alleen een pendentief resteert; zij is een voorbeeld van vroegbyzantijnse koepelbouw. Langs drie zijden liepen bovengalerijen voor vrouwen, waarvan de noord- en zuidmuur bewaard zijn; de vierde zijde eindigt in een apsis met halve koepel. Van de kazerne ten zuiden van het paleis is vandaag niets meer over.[1][2]

De bronnen bevatten geen gedateerde vermelding over de toestand. De laatst gedocumenteerde gebeurtenis is de militaire herovering op 8 februari 2018; de bronnen zeggen niets over mogelijke oorlogsschade.[1]