Dura Europos

De stad werd rond 300 v.Chr. onder Seleucus I Nicator gesticht als vesting waar de Eufraatroute de weg tussen Antiochië en Seleucia aan de Tigris kruiste. De Grieken noemden haar Europos naar de Macedonische geboorteplaats van Seleucus, terwijl "Dura" in het Aramees "vesting" betekent; de samengestelde vorm "Dura-Europos" is modern en werd in 1922 door Franz Cumont bedacht. Een spijkerschrifttablet dat een plaats Da-wa-ra noemt, wijst mogelijk op een eerdere nederzetting, hoewel geen gebouwen uit die tijd bekend zijn. In de 2e eeuw v.Chr. werd de stad volgens een Hippodamisch stratenplan herbouwd.

De Parthen namen Dura rond 113 v.Chr. in (Duitstalige Wikipedia: ca. 114 v.Chr.), en het werd een regionaal bestuurscentrum met een gemengde bevolking. Na een korte bezetting onder Trajanus namen de Romeinen het in 165 n.Chr. (tijdlijn van Hopkins: 164) definitief in en maakten het tot hun oostelijkste bolwerk, met een legerkamp. Vóór de Sassanidische aanval vulden de verdedigers de gebouwen langs de westelijke muur met aarde. In 256–257 nam Shapur I de stad in en deporteerde de bevolking; volgens de Duitstalige Wikipedia werd zij waarschijnlijk in 273 definitief verlaten.[1][2][4]

De oppervlakte van de stad wordt opgegeven als 45 hectare voor het vlakke deel (Engelstalige Wikipedia), ongeveer 50 hectare (Arabischtalige Wikipedia) en ongeveer 75 hectare (UNESCO); de Duitstalige Wikipedia vermeldt dat ongeveer 40 procent is opgegraven. De muur met de Palmyreense Poort is in opstand bewaard, met uitzondering van delen van de noordelijke en zuidelijke wallen. Tot de gebouwen behoren talrijke tempels – waaronder die van Artemis, Bel, Atargatis, Zeus Theos en de Gadde – een mithraeum, het paleis van de strategos, de Romeinse principia, baden, winkels en een necropolis met graftorens.

De aarden wal langs de westelijke muur bewaarde in het bijzonder de synagoge, met haar grote cyclus van figuratieve muurschilderingen (laatste fase gedateerd 244), en de huiskerk, die geldt als het vroegst bekende christelijke kerkgebouw. De synagoge wordt in een afzonderlijk artikel behandeld.[1][2][3][4]

Inscripties en papyri in het Grieks, Latijn, Palmyreens, Hebreeuws, Hatreens, Safaïtisch, Middelperzisch en Parthisch getuigen van een meertalige samenleving, en het archief van de Cohors XX Palmyrenorum documenteert het Romeinse leger aan de oostgrens. De sporen van het beleg – mijngangen, tegenmijnen en vondsten als beschilderde schilden en complete paardenpantsers – vormen een uniek getuigenis van de antieke oorlogvoering. Opgravingsgeschiedenis: muurschilderingen in 1920 door Britse troepen blootgelegd, campagnes onder Cumont, Yale en de Académie des inscriptions in 1928–1937, en vanaf 1986 een Frans-Syrische missie onder Pierre Leriche (Arabischtalige Wikipedia: 1980), beëindigd in 2011.

Volgens de Engelstalige Wikipedia werd Dura-Europos in 1999 op de voorlopige lijst van UNESCO geplaatst en in 2011 samen met Mari opnieuw opgenomen.[1][2][3][4][5]

Volgens de Duitstalige Wikipedia documenteren satellietbeelden van 4 augustus 2011 en 2 april 2014 systematische plundering; in november 2013 leek het stadsgebied op een kraterlandschap, en het museum ter plaatse werd door een taskforce van ICOM als "volledig geplunderd" gemeld. De Engelstalige Wikipedia vermeldt dat satellietbeelden in 2015 toonden dat meer dan 70 procent van de plek door plunderaars was verwoest, voornamelijk door Islamitische Staat.[1][2]