Ρωμαϊκό Θέατρο της Βόστρας

Η Βόστρα έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 106 και πρωτεύουσα της επαρχίας της Αραβίας. Η ακριβής χρονολογία κατασκευής του θεάτρου είναι άγνωστη. Η αγγλική Wikipedia την τοποθετεί στο δεύτερο τέταρτο ή στο δεύτερο μισό του δεύτερου αιώνα και θεωρεί πιθανή τη βασιλεία του Τραϊανού, και η UNESCO κατονομάζει επίσης τον Τραϊανό· η αραβική Wikipedia αντιθέτως θεωρεί πιθανότερη τη βασιλεία του Αδριανού (117–138).

Το θέατρο βρισκόταν αρχικά έξω από τα τείχη της πόλης, νότια της πόλης σύμφωνα με την αραβική Wikipedia, επειδή το κέντρο ήταν ήδη δομημένο. Η UNESCO αναφέρει ότι οχυρώθηκε μεταξύ 481 και 1251. Το αραβικό άρθρο περιγράφει τα στάδια: σύμφωνα με τον Ιμπν Ασάκιρ, οι πρώτες οχυρώσεις έγιναν κατά την αββασιδική περίοδο, όταν φράχθηκαν οι εξωτερικές θύρες και το κτίριο έγινε γνωστό ως Μαλάμπ αλ-Ρουμ· τρεις πύργοι προστέθηκαν επί Φατιμιδών, και τον 13ο αιώνα ο Αγιουβίδης αλ-Αντίλ και οι γιοι του έχτισαν εννέα πύργους, αποθήκες, μια δεξαμενή και μια τάφρο.

Οι αρχαιολογικές εργασίες άρχισαν το 1930 επί Γαλλικής Εντολής. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 αποκαλύφθηκαν τα καθίσματα, κρυμμένα από κατασκευές της ισλαμικής περιόδου και μια δεξαμενή νερού, και η συριακή διεύθυνση αρχαιοτήτων συνέχισε την αποκάλυψη έως το 1970. Η αγγλική Wikipedia χρονολογεί την εκτεταμένη αναστήλωση στο 1947–1970. Ένα μουσείο άνοιξε μέσα στην ακρόπολη το 1975.[1][2][4]

Το κοίλον, από τοπικό βασάλτη, έχει διάμετρο 102 m· η αραβική Wikipedia αναφέρει ύψος 22 m και σκηνή μήκους 45,5 m και βάθους 8,5 m. Τριάντα επτά σειρές καθισμάτων χωρίζονται σε διαζώματα τα οποία, σύμφωνα με την πηγή αυτή, προορίζονταν για τους συγκλητικούς, για τους ιππείς και τη μεσαία τάξη, και για τον απλό λαό· θολωτοί διάδρομοι και σκάλες εξυπηρετούσαν τα τρία επίπεδα. Θεωρεία για τον κυβερνήτη της επαρχίας και επίσημους επισκέπτες ήταν ενσωματωμένα στους πλάγιους τοίχους που πλαισιώνουν τη σκηνή.

Η UNESCO τονίζει ότι το θέατρο είναι ακέραιο, συμπεριλαμβανομένης της άνω στοάς του. Σύμφωνα με την αραβική Wikipedia, κίονες και θριγκός αυτής της κιονοστοιχίας, που συνδυάζει δωρικά και κορινθιακά στοιχεία, στέκουν ακόμη στην αρχική τους θέση. Ο τοίχος της σκηνής αρθρώνεται με κόγχες και μεγάλες θύρες που οδηγούν στους χώρους πίσω από τη σκηνή.[1][2][4]

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, σύμφωνα με την αραβική Wikipedia, το θέατρο πιθανότατα φιλοξενούσε ελληνικές και λατινικές κωμωδίες και τραγωδίες, και πρόσφατες μελέτες υποθέτουν επίσης θρησκευτικές παραστάσεις με χορό και μουσική· δεν υπάρχουν ενδείξεις για θηριομαχίες. Τον Μεσαίωνα έγινε μέρος μιας ακρόπολης η οποία, όπως σημειώνει η UNESCO, φύλαγε τον δρόμο προς τη Δαμασκό και ήταν προσβάσιμη μέσω μιας ξύλινης γέφυρας που οδηγούσε σε μία μόνο είσοδο. Σε νεότερους χρόνους η αραβική Wikipedia κατονομάζει το θέατρο, χωρίς χρονολογίες, ως χώρο του Διεθνούς Φεστιβάλ της Βόστρας.[1][2][4]

Οι πηγές αναφέρουν χωρητικότητα περίπου 17.000 θέσεων· αλλού η αραβική Wikipedia αναφέρει επίσης περίπου 10.000, ή 10.000 έως 15.000. Η αγγλική Wikipedia συγκαταλέγει το θέατρο στα μεγαλύτερα και καλύτερα διατηρημένα του ρωμαϊκού κόσμου και εικάζει ότι η άμμος που γέμιζε το εσωτερικό πριν από την αποκάλυψη ίσως συνέβαλε στην προστασία του. Η UNESCO θεωρεί την ενσωμάτωση του θεάτρου σε μεταγενέστερες οχυρώσεις μοναδικό αρχιτεκτονικό επίτευγμα.[1][2][4]

Η UNESCO έχει εντάξει την Αρχαία Πόλη της Βόστρας στην Παγκόσμια Κληρονομιά σε Κίνδυνο από το 2013· η αγγλική Wikipedia επιβεβαιώνει αυτό το καθεστώς τον Ιούλιο του 2018. Σύμφωνα με την πηγή αυτή, ο χώρος υπέστη ζημιές κατά τον εμφύλιο πόλεμο από στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή, μεταξύ άλλων από ελεύθερους σκοπευτές που δρούσαν εκεί. Η φύση και η έκταση των ζημιών στο θέατρο δεν περιγράφονται στις διαθέσιμες πηγές. Η σελίδα της UNESCO περιλαμβάνει μια είδηση του Δεκεμβρίου 2015 για την καταστροφή καταλοίπων στην Αρχαία Πόλη της Βόστρας, χωρίς οι πηγές να προσδιορίζουν την κατασκευή που αφορά.[1][4]