Κασρ ιμπν Βαρντάν

Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ (βασ. 527–565) έχτισε το συγκρότημα στα μέσα του 6ου αιώνα ως μέρος μιας αμυντικής γραμμής κατά της Σασανιδικής Αυτοκρατορίας, μαζί με τη Ρεσάφα και τη Χαλαμπιγιέ. Η αραβική Wikipedia αναφέρει τις χρονολογίες 562–564 στα άνω παράθυρα του ναού και του ανακτόρου, αλλά αλλού αναφέρει τον 5ο αιώνα ως εποχή κατασκευής. Σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia, ο ασυνήθιστος ρυθμός επιλέχθηκε πιθανώς για να εντυπωσιάσει τις τοπικές βεδουινικές φυλές και να εδραιώσει τον έλεγχο επ’ αυτών.

Σύμφωνα με την αραβική Wikipedia, το όνομα είναι αραβικό και μεταγενέστερο του κτιρίου: αναφέρεται σε μια επιφανή βεδουινική προσωπικότητα γνωστή ως Ιμπν Ουαρντάν, η οποία πριν από περίπου τρεις αιώνες χρησιμοποιούσε το ανάκτορο ως σταθμό και πιθανώς ανήκε στη φυλή Ανάζα. Στις 8 Φεβρουαρίου 2018 ο Συριακός Αραβικός Στρατός ανακατέλαβε το χωριό και τον χώρο από το ISIS.[1][2]

Το ανάκτορο παρουσιάζει εναλλασσόμενες ζώνες από μαύρο βασάλτη και κίτρινο πλίνθο (αμπλάκ στα αραβικά). Ο βασάλτης μεταφέρθηκε από περιοχές πολύ βορειότερα ή νοτιότερα· οι μαρμάρινοι κίονες και τα κιονόκρανα θεωρείται ότι προέρχονται από την Απάμεια. Το ανάκτορο, πιθανώς και κατοικία του τοπικού διοικητή, καλύπτει περίπου 2.000 m² γύρω από μια τετράγωνη αυλή πλευράς 25,5 m σύμφωνα με την αραβική Wikipedia. Το καλύτερα διατηρημένο τμήμα του είναι η νότια πρόσοψη· υπάρχουν κατάλοιπα στάβλων στα βόρεια και ένα μικρό λουτρό στα ανατολικά. Η λειτουργία κάθε δωματίου υποδεικνυόταν από έναν σκαλισμένο λίθο.

Ο ναός δυτικά του ανακτόρου είναι τετράγωνος, με κεντρικό κλίτος και δύο πλάγια, και κάποτε τον έστεφε ένας μεγάλος τρούλος από τον οποίο απομένει μόνο ένα λοφίο· αποτελεί παράδειγμα πρωτοβυζαντινής κατασκευής τρούλου. Υπερώα για τις γυναίκες εκτείνονταν κατά μήκος τριών πλευρών, από τις οποίες σώζονται ο βόρειος και ο νότιος τοίχος· η τέταρτη πλευρά καταλήγει σε αψίδα με ημιθόλιο. Από τους στρατώνες νότια του ανακτόρου δεν απομένει σήμερα τίποτα.[1][2]

Οι πηγές δεν περιέχουν χρονολογημένη δήλωση για την κατάσταση. Το τελευταίο τεκμηριωμένο γεγονός είναι η στρατιωτική ανακατάληψη στις 8 Φεβρουαρίου 2018· οι πηγές δεν αναφέρουν τίποτα για πιθανές πολεμικές ζημιές.[1]