Φωτογραφία: Vyacheslav Argenberg · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · Καταγραφή 2008
Κασρ αλ-Χάιρ αλ-Σάρκι
Τοπική ονομασία: قصر الحير الشرقي
Το Κασρ αλ-Χάιρ αλ-Σάρκι είναι ομαγιαδικό ανακτορικό και οικιστικό συγκρότημα στη Συριακή Έρημο κοντά στο Τζαμπάλ Μπίσρι. Αποδίδεται στον χαλίφη Χισάμ ιμπν Αμπντ αλ-Μαλίκ, χρονολογείται γύρω στο 728–729 και συγκαταλέγεται στα λεγόμενα κάστρα της ερήμου. Ο χώρος περιλαμβάνεται από το 1999 στον Προσωρινό Κατάλογο της Συρίας για την Παγκόσμια Κληρονομιά της UNESCO.
Ιστορία
Η χρονολόγηση διαφέρει ελαφρώς: η αγγλική Wikipedia αναφέρει 728–729, η γερμανική Wikipedia «πριν από το 729» και η αραβική Wikipedia το έτος 110 Εγίρας. Σύμφωνα με την περιγραφή της UNESCO, μια επιγραφή που σήμερα έχει χαθεί απέδιδε το συγκρότημα στον χαλίφη Χισάμ (βασ. 724–743). Θεωρείται το αντίστοιχο του Κασρ αλ-Χάιρ αλ-Γκάρμπι, που χτίστηκε ένα χρόνο νωρίτερα σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia. Οι πηγές περιγράφουν ως σκοπούς του το κυνήγι και την απόσυρση από τη Δαμασκό, τη λειτουργία ως στρατιωτικού φυλακίου και, κατά τη γερμανική Wikipedia, τον έλεγχο των βεδουινικών φυλών και των εμπορικών δρόμων.
Οι Αββασίδες συνέχισαν να χρησιμοποιούν τον χώρο· η περιγραφή της UNESCO αναφέρει την άποψη ότι το μεγάλο ανάκτορο έγινε τον 10ο αιώνα ο πυρήνας μιας πόλης με ελαιοπιεστήρια, υαλουργεία και συνοικίες κατοικίας. Μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας στη Βαγδάτη το 762 ο χώρος παρήκμασε· τμήματα χρησιμοποιούνταν έως τον 14ο αιώνα, στις αρχές του οποίου εγκαταλείφθηκε σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia. Ο Όλεγκ Γκράμπαρ διηύθυνε ανασκαφές από το 1964 – έξι περιόδους έως το 1971 κατά την αγγλική Wikipedia, επτά εκστρατείες έως το 1972 κατά τη γερμανική Wikipedia.[1][2][3][4]
Αρχιτεκτονική
Το συγκρότημα περιλαμβάνει δύο ανάκτορα: ένα μεγάλο, με πλευρά περίπου 160 μέτρων, και ένα μικρό, περίπου 70 μέτρων (UNESCO: ακανόνιστο, περίπου 60 μέτρα). Και τα δύο ενισχύονται με ημικυκλικούς πύργους και γωνιακούς πύργους. Η κύρια πύλη του μεγάλου ανακτόρου πλαισιώνεται από δύο ημιπύργους, και διώροφες πτέρυγες κατοικιών περιέβαλλαν μια ευρεία αυλή. Οι τοίχοι είναι από λευκό ασβεστόλιθο που με τον χρόνο έχει πάρει απόχρωση ώχρας, ενώ ορισμένα κτίρια είναι από οπτόπλινθους· σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia, ο διάκοσμος από πλίνθους και γύψο δείχνει βυζαντινές και σασανιδικές επιρροές. Η γερμανική Wikipedia αναφέρει ότι οι κίονες και τα κιονόκρανα είναι σπόλια από ρωμαϊκό κτίριο.
Ένα τέμενος βρισκόταν μεταξύ των τειχών της πόλης και του ανακτόρου· η γερμανική Wikipedia αναφέρει ότι ο μιναρές του στέκει ακόμη σε ύψος περίπου 10 μέτρων. Ένας εξωτερικός περίβολος περιέκλειε κήπους και περιοχές για ζώα· το μήκος του δίνεται ως 16 km (de), πάνω από 6 km (ar) και 7 km (UNESCO). Ένα κανάλι μήκους περίπου 5,7 km έφερνε νερό στον χώρο.[1][2][3][4]
Σημασία
Σύμφωνα με την περιγραφή της UNESCO, το Κασρ αλ-Χάιρ αλ-Σάρκι διατηρεί τον αρχικό ομαγιαδικό του χαρακτήρα καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο κάστρο της ερήμου και δείχνει τη συνέχεια των προϊσλαμικών καλλιτεχνικών παραδόσεων στη Συρία. Διακοσμημένα στοιχεία μεταφέρθηκαν στο Εθνικό Μουσείο της Δαμασκού, και η πύλη ανακατασκευάστηκε στο Μουσείο του Ντέιρ εζ-Ζορ.[1][3][4]
Χρονολόγιο
- περ. 728/729
Κατασκευή επί του χαλίφη Χισάμ ιμπν Αμπντ αλ-Μαλίκ.[1][2][3]
- 762
Η πρωτεύουσα μεταφέρεται στη Βαγδάτη· σταδιακή παρακμή του χώρου.[2]
- αρχές 14ου αι.
- 1964–1971/72
Ανασκαφές υπό τον Όλεγκ Γκράμπαρ (λήξη το 1971 ή το 1972 ανάλογα με την πηγή).[1][2]
- 8 Ιουνίου 1999
- 2013
Κατάληψη από ένοπλες ομάδες· λεηλασίες και βανδαλισμοί.[1]
- 22 Αυγούστου 2017
Ανακατάληψη από τον Συριακό Στρατό.[1]
Συλλογή εικόνων
Καταγεγραμμένη κατάσταση
Μερικώς κατεστραμμένο · κατά το 2017
Κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου ο χώρος καταλήφθηκε από ένοπλες ομάδες το 2013 και υπέστη ζημιές από λεηλασίες και βανδαλισμούς· διαρρήχθηκε επίσης ο οίκος επισκεπτών. Ο Συριακός Στρατός τον ανακατέλαβε στις 22 Αυγούστου 2017. Οι πηγές δεν περιέχουν μεταγενέστερη αναφορά για την κατάσταση.[1]
Επίσκεψη
Άφιξη & διαμονή
Τεκμηριωμένες υπηρεσίες μεταφοράς, διαμονής και συγκοινωνίας σε Κυβερνείο της Χομς:
- Shahm Taxi Ταξί & διαδρομές
- YallaGo! Ταξί & διαδρομές
- Ahleen Booking Ξενοδοχεία & διαμονή
- HalaSyria Ξενοδοχεία & διαμονή
- Rahal – Ξενοδοχεία & Εκδρομές Συρία Ξενοδοχεία & διαμονή
- SawaStay Ξενοδοχεία & διαμονή
- SyriaBooking Ξενοδοχεία & διαμονή
- BeeOrder Παράδοση φαγητού
- Syrents Υπεραστικά & ενοικίαση αυτοκινήτου
Ιατρικές υπηρεσίες κοντά
Απόσταση σε ευθεία γραμμή από αυτόν τον τόπο. Δεδομένα: OpenStreetMap, έως 2026-10-30. Η λειτουργία δεν έχει επαληθευτεί – τηλεφωνήστε πριν πάτε.
- Εθνικό Νοσοκομείο ΣούχναΝοσοκομείο · 28 kmΟδηγίες
Πηγές (14)
- Wikipedia (en): Qasr al-Hayr al-Sharqi rev. 1359759034 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Qasr al-Heir asch-Scharqi rev. 234875252 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): قصر الحير الشرقي rev. 74726710 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre, Tentative List: Qasr al-Hayr ach-Charqi · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (hi) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (nl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (sv) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre · © UNESCO (link only) · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Quellenkonflikte: Bauzeit 728–729 (en) / vor 729 (de) / 110 AH (ar) / Wikidata 729 bzw. 730; Grabungen 6 Kampagnen 1964–1971 (en) vs. 7 Kampagnen 1964–1972 (de); kleiner Palast 70 m (de, ar) vs. ca. 60 m (UNESCO); Außenmauer 16 km (de) / über 6 km (ar) / 7 km (UNESCO); Wasserzufuhr: Kanal 5,7 km von einer byzantinischen Kirche bzw. einem Kloster (en, ar, UNESCO) vs. Kanal von der 15 km entfernten Oase at-Taibe (de); Entfernungen: 28 km (en) vs. ca. 10 km (ar) von as-Suchna, 100 km (en, ar) vs. 120 km (de) von Resafa – nicht im Text verwendet. Die UNESCO-Seite enthält einen offensichtlichen Datumsfehler („660 av. J.C – 750“), nicht übernommen. Zustand nur bis 2017 belegt (en-Wikipedia).